hormony trzustkowe
Hormony trzustkowe to związki chemiczne wydzielane przez wyspecjalizowane komórki trzustki, które regulują istotne procesy metaboliczne w organizmie. Trzustka jako gruczoł o podwójnej funkcji (endokrynnej i egzokrynnej) produkuje hormony w części wewnątrzwydzielniczej – wyspach Langerhansa.
Do głównych hormonów trzustkowych należą: insulina (wydzielana przez komórki beta), glukagon (komórki alfa), somatostatyna (komórki delta) oraz polipeptyd trzustkowy (komórki PP). Insulina obniża poziom glukozy we krwi, stymulując jej wychwyt przez tkanki oraz nasilając procesy anaboliczne. Glukagon działa antagonistycznie do insuliny, podnosząc poziom glukozy poprzez stymulację glikogenolizy i glukoneogenezy w wątrobie.
Somatostatyna pełni funkcję regulatora, hamując wydzielanie innych hormonów trzustkowych oraz enzymów trawiennych. Polipeptyd trzustkowy wpływa głównie na motorykę przewodu pokarmowego i wydzielanie enzymów trzustkowych. Trzustka produkuje również grelinę i amylinę, które odgrywają rolę w regulacji apetytu i metabolizmu glukozy.
Zaburzenia w wydzielaniu hormonów trzustkowych prowadzą do poważnych chorób metabolicznych, z których najczęstszą jest cukrzyca – wynikająca z niedoboru insuliny (typ 1) lub oporności tkanek na jej działanie (typ 2). Rzadziej występują guzy wysp trzustkowych, powodujące nadprodukcję określonych hormonów, jak insulinoma (hipoglikemia) czy glukagonoma (hiperglikemia).
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Juzina 100 mg
Juzina, zawierająca sytagliptynę w dawce 100 mg, jest inhibitorem dipeptydylopeptydazy 4 (DPP-4) stosowanym doustnie w terapii cukrzycy typu 2. Mechanizm działania polega na hamowaniu enzymu DPP-4, co prowadzi do wydłużenia okresu półtrwania aktywnych inkretyn – GLP-1 i GIP – odpowiedzialnych za regulację homeostazy glukozy. Sytagliptyna zwiększa glukozozależne wydzielanie insuliny przez komórki beta trzustki oraz hamuje wydzielanie glukagonu przez komórki alfa, co skutkuje ograniczeniem produkcji glukozy w wątrobie i poprawą kontroli glikemii. Działanie leku jest zależne od aktualnego stężenia glukozy, co minimalizuje ryzyko hipoglikemii w porównaniu do pochodnych sulfonylomocznika.
cukrzyca typu 2, dipeptydylopeptydaza 4, efekt insulinotropowy, glikemia poposiłkowa, glukagonopodobny peptyd-1, glukoza na czczo, gospodarka węglowodanowa, hemoglobina glikowana, hipoglikemia, homeostaza glukozy, hormon inkretynowy, hormony trzustkowe, inhibitor DPP-4, komórki alfa trzustki, komórki beta trzustki, kontrola glikemii, lek hipoglikemizujący, pochodne sulfonylomocznika, polipeptyd insulinotropowy, produkcja glukozy w wątrobie, sytagliptyna, wydzielanie glukagonu, wydzielanie insuliny