niacyna hipolipemizująca
Niacyna hipolipemizująca (kwas nikotynowy) to forma witaminy B3 stosowana w terapii zaburzeń lipidowych. W dawkach farmakologicznych (1-3 g dziennie) skutecznie obniża poziom cholesterolu całkowitego, LDL-cholesterolu i trójglicerydów, jednocześnie podwyższając stężenie HDL-cholesterolu, co wyróżnia ją na tle innych leków hipolipemizujących.
Mechanizm działania niacyny obejmuje hamowanie lipolitycznej aktywności tkanki tłuszczowej poprzez oddziaływanie na receptor GPR109A, co zmniejsza napływ wolnych kwasów tłuszczowych do wątroby i ogranicza syntezę VLDL. Dodatkowo niacyna hamuje diacyloglicerol acylotransferazę-2 (DGAT-2), kluczowy enzym w syntezie trójglicerydów, oraz zwiększa aktywność receptorów wątrobowych dla LDL.
Mimo udokumentowanej skuteczności w modyfikacji profilu lipidowego, stosowanie niacyny jest ograniczone ze względu na charakterystyczne działania niepożądane, głównie nasilone zaczerwienienie skóry (flush) związane z uwalnianiem prostaglandyn. Wprowadzenie preparatów o przedłużonym uwalnianiu oraz łączenie z laropiprantem (antagonistą receptora DP1) częściowo ograniczyło ten problem, jednak badania AIM-HIGH i HPS2-THRIVE nie wykazały dodatkowych korzyści klinicznych ze stosowania niacyny w połączeniu ze statynami.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Prawastatyna – Przeciwwskazania stosowania
Prawastatyna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, jest stosowana w terapii dyslipidemii, jednak jej podanie wymaga uwzględnienia licznych przeciwwskazań. Bezwzględnie nie powinna być stosowana u pacjentów z nadwrażliwością na sól sodową prawastatyny lub substancje pomocnicze, w tym laktozę bezwodną (124,9 mg w tabletce 20 mg i 249,8 mg w tabletce 40 mg), co jest istotne u osób z nietolerancją laktozy. Przeciwwskazaniem jest także czynna choroba wątroby oraz utrzymujące się, niewyjaśnione podwyższenie aminotransferaz powyżej 3-krotnej górnej granicy normy. U kobiet w ciąży i karmiących piersią stosowanie prawastatyny jest zakazane ze względu na ryzyko teratogenne i przenikanie leku do mleka matki. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykonanie badań funkcji wątroby oraz ich regularne monitorowanie podczas leczenia, zwłaszcza u pacjentów z chorobami wątroby lub nadużywających alkohol.
aminotransferazy, antybiotyk makrolidowy, badanie funkcji wątroby, czynna choroba wątroby, dyslipidemia, fibrat, inhibitor reduktazy HMG-CoA, laktoza bezwodna, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczny z grupy azoli, miopatia, niacyna hipolipemizująca, niedobór laktazy, nietolerancja laktozy, Pravator, rabdomioliza, sól sodowa prawastatyny, statyna, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka