neologizm
Neologizm to termin medyczny oznaczający nowo utworzone słowo lub wyrażenie, które nie występowało wcześniej w języku. W kontekście psychiatrycznym i neuropsychiatrycznym neologizmy są szczególnie istotne, gdyż mogą stanowić objaw zaburzeń myślenia i mowy charakterystycznych dla niektórych schorzeń psychicznych.
Występowanie neologizmów jest charakterystyczne przede wszystkim dla schizofrenii, gdzie pacjent tworzy nowe słowa poprzez łączenie istniejących wyrazów lub nadawanie znanym słowom nowych, idiosynkratycznych znaczeń. Neologizmy mogą również występować w przebiegu innych zaburzeń, takich jak afazja (szczególnie afazja Wernickego), gdzie pacjent ma trudności z odnajdywaniem właściwych słów i w konsekwencji tworzy wyrazy zastępcze.
W diagnostyce psychiatrycznej obecność neologizmów jest istotnym markerem formalnych zaburzeń myślenia i może wskazywać na poważne procesy psychopatologiczne. Ocena charakteru i nasilenia występowania neologizmów jest częścią standardowego badania stanu psychicznego pacjenta. Należy różnicować patologiczne neologizmy od twórczego użycia języka czy neologizmów kulturowych, które nie mają podłoża chorobowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Psychoza – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Psychoza to zespół objawów psychotycznych, charakteryzujący się utratą kontaktu z rzeczywistością, dotykający około 3% populacji, z rocznym występowaniem około 100 000 pierwszych epizodów psychotycznych u młodych dorosłych i nastolatków. Kluczowa jest wczesna diagnoza i interwencja, które poprawiają długoterminowe rokowania. Ocena pielęgniarska powinna obejmować wywiad, obserwację zachowań, badanie stanu psychicznego oraz ocenę ryzyka samobójstwa, ze szczególnym uwzględnieniem halucynacji nakazujących, zdolności do samodzielnego funkcjonowania, przestrzegania farmakoterapii oraz działań niepożądanych leków przeciwpsychotycznych, takich jak mimowolne ruchy. W fazie ostrej psychozy priorytetem jest zapewnienie bezpieczeństwa, stabilizacja stanu pacjenta, nawiązanie relacji terapeutycznej opartej na zaufaniu, monitorowanie objawów, podawanie leków przeciwpsychotycznych oraz współpraca interdyscyplinarna. Należy także minimalizować bodźce środowiskowe, wspierać higienę osobistą i funkcjonowanie społeczne pacjenta, a także prowadzić edukację pacjenta i jego rodziny.
bradykinezja, czas nieleczonej psychozy, halucynacje, interwencja rodzinna, interwencje pielęgniarskie, klozapina, leki przeciwpsychotyczne, myśli samobójcze, neologizm, niedociśnienie ortostatyczne, objawy prodromalne, objawy psychotyczne, ocena pielęgniarska, pierwszy epizod psychotyczny, plan opieki pielęgniarskiej, psychoza, psychoza poporodowa, relacja terapeutyczna, ryzyko samobójstwa, skoordynowana opieka specjalistyczna, stygmatyzacja, terapia poznawczo-behawioralna, urojenia, wczesna interwencja, zaburzenia równowagi, zespół interdyscyplinarny - Leksykon chorób i schorzeń
Schizofrenia – Objawy
Schizofrenia to złożone zaburzenie psychiczne charakteryzujące się objawami pozytywnymi (urojenia, halucynacje, dezorganizacja myślenia i zachowania), negatywnymi (spłycenie afektu, apatia, awolicja, alogia) oraz poznawczymi (zaburzenia uwagi, pamięci roboczej i funkcji wykonawczych). Choroba zwykle ujawnia się w wieku 16-25 lat u mężczyzn i 25-35 lat u kobiet, z drugim szczytem zachorowań u kobiet po 45 roku życia. Przebieg schizofrenii obejmuje fazę prodromalną, aktywną i rezydualną, a czas nieleczonej psychozy (DUP) jest kluczowym czynnikiem prognostycznym – dłuższy DUP wiąże się z gorszym rokowaniem i większym ryzykiem nawrotów. Około 25-35% pacjentów rozwija formę oporną na leczenie, wymagającą zaawansowanych interwencji farmakologicznych i psychospołecznych.
anhedonia, awolicja, czas nieleczonej psychozy, dysregulacja dopaminergiczna, epizod psychotyczny, faza aktywna, faza prodromalna, faza rezydualna, halucynacja, halucynacja słuchowa, halucynacja wzrokowa, neologizm, objaw afektywny, objaw negatywny, objaw poznawczy, objaw pozytywny, pamięć robocza, remisja, schizofrenia, spłycenie afektu, stygmatyzacja, terapia elektrowstrząsowa, urojenie, urojenie prześladowcze, zaburzenie funkcji wykonawczych, zaburzenie psychiczne, zaburzenie rozwojowe, zaburzenie uwagi, zdezorganizowane zachowanie