całkowity blok serca
Całkowity blok serca, nazywany również blokiem przedsionkowo-komorowym III stopnia, to poważne zaburzenie przewodzenia elektrycznego w sercu. Stan ten charakteryzuje się całkowitym brakiem przewodzenia impulsów elektrycznych z przedsionków do komór, co prowadzi do niezależnej pracy tych dwóch części serca.
W mechanizmie całkowitego bloku serca przedsionki kurczą się pod wpływem własnego nadrzędnego rozrusznika (węzła zatokowego), natomiast komory są pobudzane przez własny, zastępczy ośrodek bodźcotwórczy, zwykle o znacznie wolniejszej częstotliwości. Efektem jest bradykardia z częstością rytmu komór zazwyczaj w zakresie 25-45 uderzeń na minutę. Na EKG obserwuje się brak związku między załamkami P a zespołami QRS.
Przyczynami całkowitego bloku serca mogą być: choroba niedokrwienna serca, zawał serca, kardiomiopatia, wady zastawkowe, choroby naciekowe, zapalenie mięśnia sercowego, powikłania po zabiegach kardiochirurgicznych, działania niepożądane leków oraz wrodzone wady układu przewodzącego serca. Stan ten wymaga pilnej interwencji medycznej ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu Morgagniego-Adamsa-Stokesa z omdleniami i nagłym zatrzymaniem krążenia.
Leczeniem z wyboru w przypadku objawowego całkowitego bloku serca jest implantacja stałego rozrusznika serca. W nagłych przypadkach stosuje się czasową stymulację przezżylną lub przezskórną oraz leki chronotropowe dodatnie (atropina, izoproterenol). U pacjentów ze współistniejącą niewydolnością serca i obniżoną frakcją wyrzutową lewej komory może być wskazana implantacja układu resynchronizującego (CRT).
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Instillido 20 mg/ml
Przedawkowanie lidokainy zawartej w preparacie Instillido (20 mg/ml, żel w ampułko-strzykawce) może prowadzić do poważnych powikłań ogólnoustrojowych, obejmujących zarówno ośrodkowy układ nerwowy (OUN), jak i układ sercowo-naczyniowy. Preparat zawiera 20,1 mg lidokainy chlorowodorku w 1 ml żelu, co odpowiada 21,5 mg lidokainy chlorowodorku jednowodnego; ampułko-strzykawka 6 ml zawiera 120,6 mg, a 11 ml – 221,1 mg lidokainy chlorowodorku. Toksyczność lidokainy przebiega dwufazowo: początkowo obserwuje się pobudzenie OUN (objawy takie jak ziewanie, niepokój, zawroty głowy, nudności, wymioty, dyzartria, ataksja, zaburzenia słuchu i widzenia), które może przejść w ciężką depresję OUN z utratą przytomności, depresją oddechową i śpiączką. W umiarkowanym nasileniu toksyczności mogą wystąpić skurcze mięśni i drgawki, natomiast w ciężkich przypadkach dochodzi do zaburzeń układu sercowo-naczyniowego, takich jak niedociśnienie, zmniejszona kurczliwość mięśnia sercowego, opóźnione przewodnictwo, zapaść sercowo-naczyniowa, całkowity blok serca i zatrzymanie krążenia.
ataksja, całkowity blok serca, depresja oddechowa, depresja OUN, dyzartria, kurczliwość mięśnia sercowego, kwasica, lek chronotropowy, lek inotropowy, lek miejscowo znieczulający, lek przeciwdrgawkowy, lek wazopresyjny, lidokainy chlorowodorek, niedociśnienie, pobudzenie OUN, powikłanie ogólnoustrojowe, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, skurcz mięśniowy, śpiączka, toksyczność ogólnoustrojowa, układ sercowo-naczyniowy, zapaść sercowo-naczyniowa, zatrzymanie krążenia - Leksykon chorób i schorzeń
Blok gałęzi przedsionkowo-komorowych – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Blok gałęzi przedsionkowo-komorowych (BBB) to zaburzenie przewodnictwa elektrycznego serca, prowadzące do opóźnionego skurczu komór, zależnie od lokalizacji bloku (prawa lub lewa gałąź pęczka Hisa). Diagnostyka opiera się głównie na zapisie EKG, gdzie zmiany mogą być bezobjawowe, zwłaszcza w przypadku prawego bloku gałęzi (RBBB). Lewy blok gałęzi (LBBB) wiąże się z wyższym ryzykiem zgonu u pacjentów z chorobą wieńcową i niewydolnością serca, a także utrudnia diagnostykę ostrego zawału mięśnia sercowego ze względu na zniekształcenia odcinka ST. Wartości krytyczne obejmują czas trwania zespołu QRS ≥150 ms oraz frakcję wyrzutową lewej komory ≤35%, co wskazuje na wskazania do terapii resynchronizującej serce (CRT). Blok dwuwiązkowy i trójwiązkowy stanowią poważne zagrożenie, wymagając często implantacji rozrusznika serca, zwłaszcza przy objawowej bradykardii lub historii omdleń.
beta-bloker, blok dwuwiązkowy, blok gałęzi przedsionkowo-komorowych, blok przedsionkowo-komorowy drugiego stopnia, bradykardia, bradykardia objawowa, całkowity blok serca, choroba zastawkowa, ciśnienie tętnicze, frakcja wyrzutowa lewej komory, migotanie przedsionków, niewydolność serca, nitrogliceryna podjęzykowa, pęczek Hisa, rehabilitacja kardiologiczna, równowaga elektrolitowa, rozrusznik serca, saturacja tlenem, stan przedomdleniowy, stymulacja dwukomorowa, stymulacja pęczka Hisa, terapia resynchronizująca serce, węzeł przedsionkowo-komorowy, wysiłek oddechowy, zapis EKG, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego - Leksykon substancji czynnych
Arsen trójtlenek – Interakcje
Trójtlenek arsenu wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, szczególnie związane z wydłużeniem odstępu QT/QTc, co zwiększa ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca, takich jak torsade de pointes czy całkowity blok serca. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów stosujących jednocześnie leki powodujące hipokalemię (np. diuretyki pętlowe, tiazydowe, kortykosteroidy) oraz hipomagnezemię (np. amfoterycyna B, cisplatyna), gdyż obniżenie poziomu potasu i magnezu potęguje ryzyko arytmii. Zaleca się regularne monitorowanie elektrolitów oraz parametrów EKG, zwłaszcza odstępu QT, a w przypadku konieczności kojarzenia tych leków – ścisłe nadzorowanie i ewentualną modyfikację terapii. Ponadto trójtlenek arsenu może wykazywać działanie hepatotoksyczne, które może się nasilać przy jednoczesnym stosowaniu innych leków o podobnym profilu toksyczności (np. paracetamol w wysokich dawkach, statyny, metotreksat, azole przeciwgrzybicze), co wymaga monitorowania funkcji wątroby.
amfoterycyna B, antybiotyk makrolidowy, azol przeciwgrzybiczy, całkowity blok serca, cisplatyna, cytarabina, daunorubicyna, diuretyk, diuretyk pętlowy, diuretyk tiazydowy, elektrokardiografia, fluorochinolon, furosemid, hepatotoksyczność, hipokalemia, hipomagnezemia, idarubicyna, interakcja farmakokinetyczna, kardiotoksyczność, kortykosteroid, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwbiałaczkowy, metotreksat, nagła śmierć sercowa, odstęp QT/QTc, parametr elektrokardiograficzny, tiorydazyna, toksyczność ośrodkowego układu nerwowego, torsade de pointes, trójtlenek arsenu, zaburzenia rytmu serca, zaburzenie elektrolitowe - Leksykon substancji czynnych
Digoksyna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Digoksyna, glikozyd nasercowy o wąskim indeksie terapeutycznym, wymaga ścisłego monitorowania stężenia w osoczu, elektrolitów (zwłaszcza potasu, wapnia i magnezu) oraz czynności nerek (stężenie kreatyniny). Optymalne stężenie digoksyny wynosi 0,5–1,0 ng/ml (0,64–1,28 nmol/l), a objawy toksyczności pojawiają się częściej powyżej 2 ng/ml. Interpretacja wyników powinna uwzględniać stan kliniczny pacjenta oraz możliwe interferencje z innymi glikozydami i metabolitami. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami rytmu serca, chorobami tarczycy, niewydolnością nerek, po zawale mięśnia sercowego oraz u osób w podeszłym wieku, dostosowując dawkę leku do indywidualnych potrzeb i ryzyka. Monitorowanie EKG jest niezbędne ze względu na potencjalne zmiany w odstępie PR i odcinku ST, które mogą odzwierciedlać działanie terapeutyczne lub toksyczne digoksyny.
amyloidoza serca, arytmia serca, azotemia, badanie czynnościowe wątroby, blok przedsionkowo-komorowy, blok przewodzenia przedsionkowo-komorowego, blok zatokowo-przedsionkowy, bradykardia zatokowa, całkowity blok serca, choroba beri-beri, częstoskurcz przedsionkowy, czynność nerek, działanie inotropowe, elektrolity w surowicy, glikozyd nasercowy, hemodializa, hiperkalcemia, hipokaliemia, hipoksja, hipomagnezemia, indeks terapeutyczny, inhibitor konwertazy angiotensyny, kardiowersja elektryczna, kardiowersja prądem stałym, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, kreatynina, metoda radioimmunologiczna, migotanie przedsionków, monitorowanie czynności serca, nadczynność tarczycy, niedobór laktazy, niedobór tiaminy, niedoczynność tarczycy, niedokrwienie, nietolerancja galaktozy, niewydolność oddechowa, odcinek ST, odstęp PR, potas w surowicy, próba wysiłkowa, skrobiawica serca, tarczyca, zaburzenie zatokowo-przedsionkowe, zaciskające zapalenie osierdzia, zapalenie mięśnia sercowego, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół chorej zatoki, zespół złego wchłaniania - Leksykon chorób i schorzeń
Defekt przegrody międzykomorowej – Leczenie
Ubytek przegrody międzykomorowej (VSD) jest jedną z najczęstszych wrodzonych wad serca, której leczenie zależy od wielkości ubytku, lokalizacji, objawów oraz stanu pacjenta. Małe VSD, szczególnie typu mięśniowego, często zamykają się samoistnie (około 36,7%) i wymagają jedynie regularnej obserwacji kardiologicznej. W przypadku umiarkowanych i dużych ubytków, które wywołują objawy niewydolności serca, stosuje się leczenie farmakologiczne obejmujące diuretyki (furosemid 1-3 mg/kg/dobę), inhibitory ACE (kaptopryl 0,5-2 mg/kg/dobę) oraz digoksynę (5-10 μg/kg/dobę). U niemowląt z dużymi VSD i objawami niewydolności serca konieczne jest wsparcie żywieniowe, często z zastosowaniem sondy nosowo-żołądkowej. Wskazaniem do interwencji chirurgicznej jest duży ubytek powodujący istotne zaburzenia hemodynamiczne, objawowa niewydolność serca, przeciążenie lewej komory lub powikłania takie jak wypadanie płatka zastawki aortalnej.
całkowity blok serca, cewnikowanie serca, desaturacja, digoksyna, diuretyk, echokardiografia przezprzełykowa, furosemid, hiperkalciuria, infekcyjne zapalenie wsierdzia, inhibitor ACE, krążenie pozaustrojowe, kurczliwość mięśnia sercowego, lek moczopędny, naczyniowa choroba obturacyjna płuc, nadciśnienie płucne, niedomykalność zastawki aortalnej, niewydolność serca, opór naczyniowy płucny, profilaktyka antybiotykowa, przeciek lewo-prawy, rehabilitacja kardiologiczna, remodeling, sonda nosowo-żołądkowa, spironolakton, ubytek mięśniowy, ubytek przegrody międzykomorowej, VSD, wypadanie płatka zastawki aortalnej, zespół Eisenmengera - Leksykon leków
Przedawkowanie – Magnefar B6 50 mg jonów magnezu Mg2+ + 5,05 mg
Przedawkowanie preparatu Magnefar B6, zawierającego 50 mg jonów magnezu (w postaci magnezu cytrynianu) oraz 5,05 mg pirydoksyny chlorowodorku, może prowadzić do poważnych powikłań klinicznych, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek, u których upośledzona jest eliminacja magnezu. Objawy zatrucia magnezem są ściśle skorelowane z poziomem magnezu w osoczu: przy stężeniach 2,2–3,5 mmol/L obserwuje się nudności, wymioty, niedociśnienie i zatrzymanie moczu; przy 3,9–5,2 mmol/L pojawia się senność, brak odruchów ścięgnistych i blok serca; powyżej 6,5 mmol/L dochodzi do depresji oddechowej i paraliżu, a przy stężeniach >8,7 mmol/L możliwa jest asystolia. Dodatkowo, przedawkowanie witaminy B6 (>500 mg) może wywołać objawy neurologiczne, takie jak parestezje, zaburzenia czucia głębokiego, drgawki oraz nadwrażliwość na światło.
asystolia, brak odruchów głębokich, całkowity blok serca, chlorek wapnia, chlorowodorek pirydoksyny, cytrynian magnezu, depresja oddechowa, dializa otrzewnowa, drgawki, funkcja nerek, furosemid, glukonian wapnia, hemodializa, metylosiarczan neostygminy, niedociśnienie, niedrożność jelit, niewydolność nerek, nudności i wymioty, paraliż, parestezje, pirydoksyna, stężenie magnezu w osoczu, zaburzenie propriocepcji, zatrucie magnezem, zatrzymanie moczu, zespół bezmoczu - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Iporel 0,075 mg
Lek Iporel zawierający chlorowodorek klonidyny w dawce 75 mikrogramów jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub substancje pomocnicze. Szczególną ostrożność należy zachować u osób z ciężką bradyarytmią, w tym zespołem chorego węzła zatokowego oraz blokiem przedsionkowo-komorowym II i III stopnia, gdyż stosowanie klonidyny może nasilić zaburzenia rytmu serca i pogorszyć stan kliniczny. Ponadto lek jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 12 lat ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności w tej grupie wiekowej. W takich przypadkach należy rozważyć alternatywne metody leczenia.
Wskazane jest również unikanie stosowania Iporelu u pacjentów z innymi zaburzeniami rytmu serca, które mogą stanowić ryzyko, np. bradykardią zatokową czy skłonnością do omdleń o podłożu sercowo-naczyniowym. Pacjenci z historią reakcji alergicznych na leki o podobnej strukturze chemicznej do klonidyny powinni być traktowani z ostrożnością. Decyzja o zastosowaniu leku powinna uwzględniać dokładną ocenę korzyści i ryzyka, zwłaszcza u osób z zaawansowanymi chorobami układu przewodzącego serca lub podejrzeniem nadwrażliwości na składniki preparatu.
automatyzm serca, blok przedsionkowo-komorowy drugiego stopnia, blok przedsionkowo-komorowy trzeciego stopnia, bradyarytmia, bradykardia zatokowa, całkowity blok serca, chlorowodorek klonidyny, farmakoterapia, nadwrażliwość, omdlenie, przewodzenie impulsów, reakcja alergiczna, substancja czynna, substancja pomocnicza, układ przewodzący serca, węzeł zatokowy, zaburzenie przewodzenia, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie węzła zatokowego, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon chorób i schorzeń
Blok serca – Objawy
Blok serca to zaburzenie przewodzenia impulsów elektrycznych w sercu, prowadzące do opóźnienia lub przerwania sygnałów z przedsionków do komór. Wyróżnia się trzy stopnie bloku: pierwszy stopień charakteryzuje się wydłużeniem odstępu PR powyżej 0,20 s, drugi stopień dzieli się na Mobitz I (stopniowe wydłużanie PR z wypadaniem zespołu QRS) oraz Mobitz II (stały odstęp PR z okresowym blokowaniem impulsów), a trzeci stopień to całkowity blok serca z całkowitą desynchronizacją przedsionków i komór oraz bradykardią zwykle poniżej 40-45 uderzeń/min. Objawy zależą od stopnia bloku i obejmują m.in. duszność, zmęczenie, zawroty głowy, omdlenia, ból w klatce piersiowej oraz w ciężkich przypadkach nagłe zatrzymanie krążenia. Blok trzeciego stopnia stanowi stan zagrożenia życia wymagający natychmiastowej interwencji.
antybiotykoterapia, arytmia, asystolia, badanie elektrokardiograficzne, blok drugiego stopnia, blok pierwszego stopnia, blok serca, blok trzeciego stopnia, bradykardia, całkowity blok serca, choroba wieńcowa, choroba zastawkowa, dławica piersiowa, duszność, kołatanie serca, migotanie przedsionków, nagła śmierć sercowa, niewydolność serca, nocna duszność napadowa, odstęp PR, omdlenie, orthopnea, rytm zastępczy, układ przewodzący serca, węzeł przedsionkowo-komorowy, zatrzymanie krążenia, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół QRS - Leksykon substancji czynnych
Siarczan magnezu – Właściwości farmakodynamiczne
Siarczan magnezu, klasyfikowany w grupie roztworów elektrolitów (kod ATC: B05XA05), wykazuje działanie farmakodynamiczne polegające na hamowaniu pobudliwości ośrodkowego układu nerwowego oraz przewodnictwa nerwowo-mięśniowego. Mechanizm ten opiera się na zwiększeniu stężenia jonów magnezu w płynie pozakomórkowym, co prowadzi do hamowania czynności komórek oraz modulacji kanałów wapniowych, skutkując zaburzeniem depolaryzacji błony komórkowej. Magnez działa również jako endogenny bloker kanałów wapniowych, chroniąc komórki przed uszkodzeniem w stanach niedokrwienia i niedotlenienia. Ponadto, jony magnezu modulują receptory NMDA, ograniczając nadmierny napływ jonów wapnia i zapobiegając ekscytotoksyczności neuronów, co ma kluczowe znaczenie w neuroprotekcji.
bloker kanałów wapniowych, całkowity blok serca, depolaryzacja błony komórkowej, drgawki, ekscytotoksyczność, gestoza, glikoliza, glutaminian, kanał wapniowy, kofaktor, nadciśnienie tętnicze, neuroprotekcja, niedokrwienie, niedotlenienie tkanek, ośrodkowy układ nerwowy, porażenie oddychania, przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, receptor NMDA, roztwór elektrolitów, siarczan magnezu, surowica krwi, synteza kwasów nukleinowych, system enzymatyczny, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon chorób i schorzeń
Bradykardia – Etiologia i przyczyny
Bradykardia definiowana jest jako spoczynkowa częstość rytmu serca poniżej 60 uderzeń na minutę, choć klinicznie istotna bradykardia może być rozpatrywana przy wartościach 50 lub nawet 40 uderzeń/min. Etiologia bradykardii jest zróżnicowana i obejmuje przyczyny fizjologiczne (np. adaptacja u sportowców, sen, starszy wiek) oraz patologiczne, które można podzielić na wewnątrzpochodne (np. choroba niedokrwienna serca, zespół chorego węzła zatokowego, blok przedsionkowo-komorowy) i zewnątrzpochodne (np. stymulacja wagalna, zaburzenia metaboliczne, niedoczynność tarczycy, leki takie jak beta-adrenolityki czy glikozydy nasercowe). Mechanizmy patofizjologiczne obejmują dysfunkcję węzła zatokowego, blok przedsionkowo-komorowy oraz zaburzenia przewodzenia impulsów elektrycznych w sercu, często związane z degeneracyjnym zwłóknieniem tkanki przewodzącej lub uszkodzeniem serca w przebiegu chorób podstawowych.
amyloidoza, arytmia płodowa, beta-adrenolityk, bezdech senny, blok przedsionkowo-komorowy, bloker kanału wapniowego, błonica, borelioza, bradykardia, bradykardia odruchowa, bradykardia zatokowa, całkowity blok serca, centralny bezdech, choroba Chagasa, choroba niedokrwienna serca, choroba wieńcowa, dur brzuszny, dysfunkcja węzła zatokowego, dystrofia mięśniowa, glikozyd nasercowy, gorączka reumatyczna, hemochromatoza, hiperkaliemia, hipoglikemia, hipoksja, jadłowstręt psychiczny, kardiomiopatia, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość zatoki szyjnej, niedoczynność tarczycy, odruch Cushinga, odruch nurkowy, odruch oczno-sercowy, reumatoidalne zapalenie stawów, sarkoidoza, toczeń rumieniowaty układowy, twardzina, węzeł zatokowo-przedsionkowy, węzeł zatokowy, wrodzona wada serca, względna bradykardia, zaburzenie autonomiczne, zaburzenie rytmu serca, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zawał mięśnia sercowego, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon chorób i schorzeń
Blok serca – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Blok serca, zwłaszcza w postaci zaawansowanej (III stopnia), znacząco pogarsza rokowanie pacjentów, a przeżywalność po implantacji rozrusznika wynosi odpowiednio 85%, 68%, 52% i 21% po 1, 3, 5 i 10 latach w przypadku izolowanego bloku, natomiast u pacjentów z chorobami współistniejącymi jest istotnie niższa (72%, 50%, 31%, 11%; p=0,006). Niezależne czynniki zwiększające śmiertelność to zastoinowa niewydolność serca, POChP, wiek, omdlenia, cukrzyca insulinozależna oraz płeć męska. Całkowity blok serca w przebiegu zapalenia mięśnia sercowego indukowanego inhibitorami punktów kontrolnych układu immunologicznego (ICI) wiąże się z wysokim ryzykiem śmiertelności (0,74 zgonu/100 osobodni vs. 0,09 bez CHB; frakcja przypisywalna 86,5% w ciągu 180 dni). Parametry EKG i poziom troponiny są pomocne w identyfikacji pacjentów z wysokim ryzykiem rozwoju CHB.
badanie PET, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy drugiego stopnia, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, blok przedsionkowo-komorowy trzeciego stopnia, blok przedsionkowo-komorowy wysokiego stopnia, blok serca, całkowity blok serca, choroba naczyń obwodowych, choroby sercowo-naczyniowe, cukrzyca insulinozależna, dysfunkcja lewej komory, elektrokardiogram, funkcja skurczowa, inhibitory punktów kontrolnych układu immunologicznego, kardiomegalia, kardiomiopatia, migotanie przedsionków, niewydolność serca, przewlekła obturacyjna choroba płuc, rozrusznik serca, sarkoidoza, sarkoidoza serca, stenoza aortalna, stymulacja serca, terapia immunosupresyjna, troponina, zapalenie mięśnia sercowego, zastoinowa niewydolność serca, zespół bezdechu sennego - Leksykon chorób i schorzeń
Spontaniczne rozwarstwienie tętnicy wieńcowej – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Spontaniczne rozwarstwienie tętnicy wieńcowej (SCAD) to nagłe, zagrażające życiu zdarzenie sercowe, charakteryzujące się pęknięciem ściany tętnicy wieńcowej i tworzeniem się krwiaka śródściennego, prowadzącym do zwężenia lub całkowitej okluzji naczynia. SCAD dotyka głównie kobiety w wieku 42-50 lat, stanowiąc 1-4% ostrych zespołów wieńcowych, a u kobiet poniżej 50. roku życia nawet do 35%. Kluczowe czynniki ryzyka to płeć żeńska, ciąża i okres poporodowy, dysplazja włóknisto-mięśniowa (50-86% przypadków), choroby tkanki łącznej, silny stres, intensywny wysiłek fizyczny oraz nadciśnienie tętnicze. Diagnostyka opiera się na markerach sercowych (troponina), EKG oraz koronarografii, która ujawnia charakterystyczny obraz rozwarstwienia, a w razie wątpliwości stosuje się IVUS lub OCT. SCAD klasyfikuje się angiograficznie według Yip-Saw na typy 1-3, z typem 2 jako najczęstszym. Leczenie preferuje postępowanie zachowawcze, gdyż 70-97% zmian ulega samoistnemu wygojeniu; farmakoterapia obejmuje beta-blokery (redukujące ryzyko nawrotu, RR 0,51; 95% CI 0,33-0,77), aspirynę oraz leki przeciwnadciśnieniowe, natomiast tromboliza jest przeciwwskazana. Interwencje PCI i CABG są zarezerwowane dla niestabilnych pacjentów z poważnymi powikłaniami.
beta-bloker, bloker receptora angiotensyny, ból w klatce piersiowej, bradykardia zatokowa, całkowity blok serca, choroba sercowo-naczyniowa, duszność, dysplazja włóknisto-mięśniowa, elektrokardiogram, hiperhidroza, inhibitor ACE, kołatanie serca, koronarografia, lek przeciwpłytkowy, nadciśnienie tętnicze, nagły zgon, niedokrwienie mięśnia sercowego, optyczna tomografia koherencyjna, ostry zespół wieńcowy, pomostowanie aortalno-wieńcowe, przezskórna interwencja wieńcowa, rehabilitacja kardiologiczna, spontaniczne rozwarstwienie tętnicy wieńcowej, statyna, tachykardia zatokowa, terapia trombolityczna, troponina, ultrasonografia wewnątrznaczyniowa, wstrząs kardiogenny, zaburzenie rytmu serca, zawał serca, zawrót głowy, zespół Ehlersa-Danlosa, zespół Marfana, zespół stresu pourazowego - Leksykon chorób i schorzeń
Blok serca – Leczenie
Blok serca to zaburzenie przewodnictwa elektrycznego, które może manifestować się różnymi stopniami zaawansowania i wymaga indywidualnego podejścia terapeutycznego. Blok pierwszego stopnia zwykle nie wymaga leczenia, natomiast blok drugiego stopnia typu Mobitz II oraz blok trzeciego stopnia (całkowity) wskazują na konieczność implantacji stymulatora serca, nawet u pacjentów bezobjawowych, ze względu na ryzyko progresji do całkowitego bloku i zagrożenia życia. W stanach nagłych stosuje się tymczasową stymulację przezskórną (TCP) lub przezżylną. Farmakologicznie stosuje się atropinę, izoproterenol, dopaminę, dobutaminę i adrenalinę, jednak ich działanie jest często przejściowe i nieskuteczne w zaawansowanych blokach. W przypadku bloku serca spowodowanego lekami (np. beta-blokerami, digoksyną) lub infekcjami (np. boreliozą), kluczowe jest leczenie przyczynowe i modyfikacja terapii farmakologicznej.
ablacja drogi wolnej, amiodaron, angioplastyka wieńcowa, asystolia, atropina, beta-bloker, blok drugiego stopnia, blok odnogi pęczka Hisa, blok pierwszego stopnia, blok serca, blok trzeciego stopnia, bloker kanału wapniowego, bradykardia, całkowity blok serca, digoksyna, dobutamina, dopamina, dysfunkcja lewej komory, implantacja stymulatora serca, izoproterenol, kardiomegalia, litotrypsja wewnątrznaczyniowa, niewydolność serca, rehabilitacja kardiologiczna, restenoza, rewaskularyzacja, stymulacja dwukomorowa, stymulacja przezskórna, stymulacja przezżylna, terapia resynchronizująca serca, wzmocniona zewnętrzna kontrapulsacja, zaburzenie przewodnictwa elektrycznego, zawał mięśnia sercowego - Leksykon substancji czynnych
Digoksyna – Przeciwwskazania stosowania
Digoksyna, jako glikozyd nasercowy o wąskim indeksie terapeutycznym, posiada liczne bezwzględne przeciwwskazania, które lekarz musi uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Należą do nich nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki preparatu (np. laktoza jednowodna w Digoxin Teva: 52,30 mg w tabletce 100 µg, 65,25 mg w tabletce 250 µg; etanol 96% 202,5 mg, glikol propylenowy 829,6 mg i sód 1,16 mg w ampułce Digoxin WZF). Przeciwwskazania obejmują zaburzenia rytmu i przewodzenia serca, takie jak arytmia spowodowana zatruciem glikozydami, częstoskurcz komorowy, migotanie komór, blok AV II i III stopnia, zespół chorej zatoki oraz zespół Wolffa-Parkinsona-White’a i inne niemiarowości z dodatkową drogą przewodzenia. Szczególnie niebezpieczne jest stosowanie digoksyny u pacjentów z kardiomiopatią przerostową, zwłaszcza z idiopatycznym przerostowym zwężeniem podzastawkowym aorty, ze względu na ryzyko nasilenia zwężenia drogi odpływu lewej komory.
arytmia, blok przedsionkowo-komorowy, całkowity blok serca, częstoskurcz komorowy, dodatkowa droga przewodzenia, działanie inotropowe dodatnie, działanie niepożądane, działanie proarytmogenne, glikozyd nasercowy, hiperkalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, indeks terapeutyczny digoksyny, kardiomiopatia przerostowa, migotanie komór, migotanie przedsionków, nadwrażliwość na substancję czynną, napad Stokesa-Adamsa, niemiarowość nadkomorowa, niewydolność nerek, niewydolność serca, okres refrakcji, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie przewodzenia, zaburzenie rytmu serca, zapalenie mięśnia sercowego, zawał mięśnia sercowego, zespół chorej zatoki, zespół przedwczesnego pobudzenia komór, zespół Wolffa-Parkinsona-White’a, zwężenie drogi odpływu komory lewej, zwężenie podzastawkowe aorty - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Lidocaine 1% Fresenius Kabi 10 mg/ml
Lidocaine Fresenius Kabi, dostępny w stężeniach 1% (10 mg/ml) oraz 2% (20 mg/ml), jest miejscowym środkiem znieczulającym z grupy amidów, którego stosowanie wymaga szczególnej ostrożności ze względu na liczne przeciwwskazania. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na lidokainę chlorowodorek lub inne amidowe środki znieczulające, a także na substancje pomocnicze preparatu. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z całkowitym blokiem serca, gdyż może pogłębiać zaburzenia przewodzenia i wywoływać groźne arytmie. Przeciwwskazaniem jest także hipowolemia, która może nasilić niedociśnienie tętnicze i pogorszyć perfuzję narządową. Preparat zawiera sód w ilości około 0,124 mmol/ml (1%) oraz 0,093 mmol/ml (2%), co należy uwzględnić u pacjentów na diecie niskosodowej lub z chorobami wymagającymi ograniczenia sodu.
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Lidocaine 2% Fresenius Kabi 20 mg/ml
Produkt leczniczy Lidocaine Fresenius Kabi, dostępny w stężeniach 1% (10 mg/ml) oraz 2% (20 mg/ml), zawiera lidokainę chlorowodorek i jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na lidokainę, inne amidowe środki znieczulające oraz substancje pomocnicze preparatu. Szczególną uwagę należy zwrócić na wywiad alergologiczny, aby wykluczyć reakcje krzyżowe. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z całkowitym blokiem przedsionkowo-komorowym ze względu na ryzyko poważnych zaburzeń przewodzenia i niewydolności krążenia, a także u osób z hipowolemią, gdyż może to prowadzić do toksycznego działania na układ sercowo-naczyniowy, manifestującego się niedociśnieniem, arytmiami i zapaścią krążeniową.
blok przedsionkowo-komorowy, całkowity blok serca, hipovolemia, leki znieczulające amidowe, lidokaina, lidokainy chlorowodorek, nadwrażliwość, niedociśnienie, niewydolność krążenia, roztwór do wstrzykiwań, substancja pomocnicza, toksyczność lidokainy, układ sercowo-naczyniowy, właściwości antyarytmiczne, wywiad alergologiczny, zaburzenia przewodzenia, zaburzenia rytmu serca, zapaść krążeniowa, znieczulenie miejscowe - Leksykon chorób i schorzeń
Blok serca – Epidemiologia
Blok przedsionkowo-komorowy (AV) jest powszechnym zaburzeniem przewodzenia elektrycznego serca, którego częstość występowania wzrasta wraz z wiekiem, szczególnie u osób powyżej 65. roku życia, oraz w obecności chorób układu sercowo-naczyniowego, takich jak cukrzyca (1,1%) i nadciśnienie tętnicze (0,6%). Epidemiologia bloków AV różni się w zależności od typu: blok pierwszego stopnia występuje u 6,84 na 100 osób, blok drugiego stopnia u 0,18 na 100 osób, a blok trzeciego stopnia (całkowity) u 0,04 na 100 osób (dane z Chin). W populacji USA blok trzeciego stopnia występuje u 0,02-0,04%, a blok drugiego stopnia u 3 na 100 000 osób. Wrodzony blok serca jest rzadki (1 na 15 000-22 000 urodzeń), często związany z obecnością przeciwciał anty-Ro/SSA i/lub anty-La/SSB u matki, i charakteryzuje się wysoką śmiertelnością (~20%). Istotny jest komponent rodzinny, zwłaszcza w przypadkach wczesnego początku bloku AV, gdzie ryzyko u krewnych pierwszego stopnia jest ponad dwukrotnie wyższe, a u potomstwa rodziców z rozrusznikiem przed 50. rokiem życia nawet 10-krotnie wyższe.
blok AV pierwszego stopnia, blok AV trzeciego stopnia, blok drugiego stopnia, blok przedsionkowo-komorowy, blok serca, borelioza, całkowity blok serca, choroba autoimmunologiczna, choroba Chagasa, choroba Lyme, echokardiografia płodu, hydroksychlorochina, kardiomiopatia, migotanie przedsionków, niewydolność serca, odstęp PR, odstęp R-R, powiększenie lewego przedsionka, przeciwciało anty-La/SSB, przeciwciało anty-Ro/SSA, rozrusznik serca, wrodzony blok serca, zapalenie mięśnia sercowego - Leksykon leków
Przedawkowanie – Dilzem 180 retard 180 mg
Przedawkowanie diltiazemu chlorowodorku, zwłaszcza w dawce 180 mg (Dilzem 180 Retard), prowadzi do poważnych zaburzeń układu sercowo-naczyniowego i nerkowego, które mogą zagrażać życiu. Objawy kliniczne obejmują nasilone niedociśnienie tętnicze, bradykardię zatokową (<60 uderzeń/min), bloki przedsionkowo-komorowe różnego stopnia, ostre uszkodzenie nerek spowodowane hipoperfuzją oraz wstrząs. Mechanizmy tych objawów wynikają z nadmiernej blokady kanałów wapniowych, prowadzącej do rozszerzenia naczyń obwodowych, hamowania węzła zatokowego i przewodzenia przedsionkowo-komorowego oraz wtórnej hipoperfuzji narządowej.
adrenalina, antagonista wapnia, atropina, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia zatokowa, całkowity blok serca, ciśnienie tętnicze, dekontaminacja przewodu pokarmowego, Dilzem, diureza, diureza osmotyczna, dobutamina, elektrokardiogram, elektrostymulacja serca, glukagon, glukonian wapnia, hipoperfuzja nerek, kanał wapniowy, lek inotropowy, naczynie obwodowe, niedociśnienie, niedotlenienie tkanek, noradrenalina, ostre uszkodzenie nerek, parametr hemodynamiczny, perfuzja narządowa, płukanie żołądka, rozkojarzenie przedsionkowo-komorowe, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, układ sercowo-naczyniowy, wazopresor, wstrząs, zaburzenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego - Leksykon leków
Przedawkowanie – Magnefar B6 Forte 100 mg Mg2+ + 10,10 mg
Przedawkowanie Magnefar B6 Forte, zawierającego 100 mg jonów magnezu (w postaci magnezu cytrynianu) oraz 10,10 mg pirydoksyny chlorowodorku, może prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek, u których eliminacja magnezu jest upośledzona. Objawy zatrucia magnezem są ściśle związane z jego stężeniem w osoczu: przy poziomach 2,2–3,5 mmol/L obserwuje się nudności, wymioty, zaczerwienienie twarzy, zatrzymanie moczu, niedrożność jelit i niedociśnienie tętnicze; przy 3,9–5,2 mmol/L dochodzi do senności, braku odruchów ścięgnowych oraz całkowitego bloku serca; powyżej 6,5 mmol/L występuje depresja oddechowa, paraliż i całkowity blok serca, a powyżej 8,7 mmol/L może dojść do asystolii. Ciężkie zatrucie może także powodować zespół bezmoczu, pogarszający rokowanie. Leczenie obejmuje dożylne podanie 10% glukonianu lub chlorku wapnia, metylosiarczanu neostygminy (0,5-2 mg i.v.), wyrównanie zaburzeń elektrolitowych oraz monitorowanie funkcji oddechowej i sercowej. W przypadku niewydolności nerek wskazana jest hemodializa lub dializa otrzewnowa, a także stosowanie diuretyków pętlowych (furosemid) w celu zwiększenia wydalania magnezu.
asystolia, brak odruchów głębokich, całkowity blok serca, depresja oddechowa, dializa otrzewnowa, diuretyk pętlowy, drgawki, drożność dróg oddechowych, fotowrażliwość, furosemid, glukonian wapnia, hemodializa, jony magnezu, leczenie nerkozastępcze, metylosiarczan neostygminy, niedociśnienie tętnicze, niedrożność jelit, niewydolność nerek, nudności i wymioty, parestezje, pirydoksyna, przedawkowanie magnezu, przedawkowanie witaminy B6, rumień twarzy, stężenie magnezu we krwi, stężenie w osoczu, zaburzenie czucia głębokiego, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie elektrolitowe, zatrucie magnezem, zatrzymanie krążenia, zatrzymanie moczu, zespół bezmoczu - Leksykon leków
Interakcje leku – Arsenic trioxide Sandoz 1 mg/ml
Trójtlenek arsenu wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają kluczowe znaczenie w praktyce klinicznej. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko wydłużenia odstępu QT/QTc, co może prowadzić do torsade de pointes oraz całkowitego bloku serca, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków takich jak makrolidy (erytromycyna, klarytromycyna, azytromycyna), leki przeciwpsychotyczne (np. tiorydazyna) oraz leków powodujących hipokalemię lub hipomagnezemię (diuretyki, amfoterycyna B). Zaleca się ścisłe monitorowanie EKG oraz poziomów elektrolitów (potasu i magnezu) i suplementację w razie potrzeby. Trójtlenek arsenu może również wykazywać działanie hepatotoksyczne, co wymaga ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu leków o znanym działaniu hepatotoksycznym, takich jak tetracykliny, amoksycylina z kwasem klawulanowym, izoniazyd, ryfampicyna, NLPZ, statyny oraz leki przeciwdrgawkowe (fenytoina, karbamazepina, kwas walproinowy). Regularne monitorowanie parametrów wątrobowych jest wskazane.
amfoterycyna B, antybiotyki makrolidowe, całkowity blok serca, cytostatyk, diuretyk pętlowy, diuretyk tiazydowy, fluorochinolon, glikokortykosteroid, hepatotoksyczność, hipokalemia, hipomagnezemia, induktor CYP, inhibitor CYP, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, lek hepatotoksyczny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwbiałaczkowy, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwgruźliczy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpsychotyczny, niesteroidowy lek przeciwzapalny, toksyczność wątrobowa, torsade de pointes, trójtlenek arsenu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca