blok dwuwiązkowy
Blok dwuwiązkowy (ang. bifascicular block) to zaburzenie przewodnictwa elektrycznego w sercu obejmujące dwie z trzech odnóg pęczka Hisa. Najczęściej występuje jako kombinacja bloku prawej odnogi pęczka Hisa (RBBB) z blokiem przedniej lub tylnej wiązki lewej odnogi (LAFB lub LPFB).
W zapisie EKG blok dwuwiązkowy charakteryzuje się poszerzeniem zespołu QRS (zwykle >120 ms) oraz specyficznymi zmianami morfologii zespołów QRS odpowiadającymi uszkodzonym strukturom przewodzącym. Zaburzenie to może być objawem choroby niedokrwiennej serca, kardiomiopatii, zapalenia mięśnia sercowego lub procesów zwyrodnieniowych układu przewodzącego.
Klinicznie blok dwuwiązkowy może przebiegać bezobjawowo, jednak stanowi czynnik ryzyka progresji do całkowitego bloku przedsionkowo-komorowego. Pacjenci z blokiem dwuwiązkowym i objawami omdleń lub stanów przedomdleniowych wymagają szczególnej uwagi, gdyż mogą wymagać implantacji stymulatora serca. Rokowanie zależy głównie od choroby podstawowej i stopnia uszkodzenia układu przewodzącego.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Amiodaron hameln 50 mg/ml
Amiodaron hameln (50 mg/ml) to koncentrat do sporządzania roztworu do wstrzykiwań zawierający 46,9 mg amiodaronu w 1 ml roztworu, z dodatkiem 56 mg jodu i 22,2 mg alkoholu benzylowego na ml. Lek jest skuteczny w leczeniu zaburzeń rytmu serca, jednak jego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na amiodaron, jod lub substancje pomocnicze, a także u noworodków ze względu na ryzyko zespołu niewydolności oddechowej związanego z alkoholem benzylowym. Przeciwwskazania obejmują ciężką niewydolność oddechową, zapaść krążeniową, ciężkie niedociśnienie tętnicze, aktualne lub przebyte zaburzenia czynności tarczycy, bradykardię zatokową, blok zatokowo-przedsionkowy, zespół chorego węzła zatokowo-przedsionkowego bez stymulatora oraz ciężkie zaburzenia przewodzenia serca bez wszczepionego stymulatora. Ponadto, amiodaron nie powinien być stosowany jednocześnie z lekami wydłużającymi odstęp QT ze względu na ryzyko groźnych arytmii.
alkohol benzylowy, blok dwuwiązkowy, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, bradykardia zatokowa, chlorowodorek amiodaronu, choroba węzła zatokowego, defibrylacja, działanie teratogenne, kardiomiopatia, migotanie komór, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość na substancję czynną, niedociśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, niewydolność wątroby, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czynności tarczycy, zaburzenia rytmu serca, zapaść krążeniowa, zespół chorego węzła, zespół niewydolności oddechowej - Leksykon chorób i schorzeń
Blok gałęzi przedsionkowo-komorowych – Objawy
Blok gałęzi przedsionkowo-komorowych (BBB) to zaburzenie przewodnictwa elektrycznego serca, obejmujące blokadę prawej (RBBB) lub lewej gałęzi (LBBB) pęczka przedsionkowo-komorowego. RBBB często występuje u osób bez strukturalnej choroby serca i zwykle przebiega bezobjawowo, choć może pogarszać objawy niewydolności serca i obniżać wydolność wysiłkową. LBBB jest zazwyczaj poważniejszym stanem, wskazującym na patologię serca, prowadzącym do dyssynchronii skurczu lewej komory i zwiększonego ryzyka niewydolności serca oraz zaburzeń rytmu. Nowo rozpoznany LBBB, zwłaszcza u pacjentów powyżej 65 roku życia, wymaga pilnej oceny w kierunku choroby podstawowej. Progresja bloku, zwłaszcza dwuwiązkowego, może prowadzić do całkowitego bloku przedsionkowo-komorowego, z rocznym ryzykiem progresji 1-4%, które wzrasta do 17% przy obecności omdleń. Kompletny RBBB wiąże się z 1,3-krotnie wyższym ryzykiem śmiertelności ogólnej i 1,9-krotnie sercowo-naczyniowej, a także zwiększonym ryzykiem zawału mięśnia sercowego (1,7-krotnie) i implantacji stymulatora (2,2-krotnie).
badanie EKG, blok dwuwiązkowy, blok gałęzi przedsionkowo-komorowych, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, ból w klatce piersiowej, bradykardia, całkowity blok przedsionkowo-komorowy, choroba wieńcowa, duszność, kardiomiopatia, kołatanie serca, LBBB, nadciśnienie tętnicze, nagła śmierć sercowa, niewydolność serca, omdlenie, przerost lewej komory, RBBB, śmiertelność sercowo-naczyniowa, stan przedomdleniowy, zaburzenia rytmu serca, zatrzymanie krążenia, zawał serca, zawroty głowy - Leksykon chorób i schorzeń
Blok gałęzi przedsionkowo-komorowych – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Blok gałęzi przedsionkowo-komorowych (BBB) to zaburzenie przewodnictwa elektrycznego serca, prowadzące do opóźnionego skurczu komór, zależnie od lokalizacji bloku (prawa lub lewa gałąź pęczka Hisa). Diagnostyka opiera się głównie na zapisie EKG, gdzie zmiany mogą być bezobjawowe, zwłaszcza w przypadku prawego bloku gałęzi (RBBB). Lewy blok gałęzi (LBBB) wiąże się z wyższym ryzykiem zgonu u pacjentów z chorobą wieńcową i niewydolnością serca, a także utrudnia diagnostykę ostrego zawału mięśnia sercowego ze względu na zniekształcenia odcinka ST. Wartości krytyczne obejmują czas trwania zespołu QRS ≥150 ms oraz frakcję wyrzutową lewej komory ≤35%, co wskazuje na wskazania do terapii resynchronizującej serce (CRT). Blok dwuwiązkowy i trójwiązkowy stanowią poważne zagrożenie, wymagając często implantacji rozrusznika serca, zwłaszcza przy objawowej bradykardii lub historii omdleń.
beta-bloker, blok dwuwiązkowy, blok gałęzi przedsionkowo-komorowych, blok przedsionkowo-komorowy drugiego stopnia, bradykardia, bradykardia objawowa, całkowity blok serca, choroba zastawkowa, ciśnienie tętnicze, frakcja wyrzutowa lewej komory, migotanie przedsionków, niewydolność serca, nitrogliceryna podjęzykowa, pęczek Hisa, rehabilitacja kardiologiczna, równowaga elektrolitowa, rozrusznik serca, saturacja tlenem, stan przedomdleniowy, stymulacja dwukomorowa, stymulacja pęczka Hisa, terapia resynchronizująca serce, węzeł przedsionkowo-komorowy, wysiłek oddechowy, zapis EKG, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego - Leksykon chorób i schorzeń
Blok serca – Patofizjologia i mechanizm
Blok przedsionkowo-komorowy (AV) jest wynikiem opóźnienia lub zaburzenia przewodzenia impulsu elektrycznego z przedsionków do komór, spowodowanego zarówno czynnikami strukturalnymi (włóknienie, degeneracja układu His-Purkinjego), jak i czynnościowymi (niedokrwienie, leki). Wrodzony blok AV o podłożu immunologicznym wiąże się z przeniesieniem przeciwciał matczynych anty-Ro/SSA i anty-La/SSB, które indukują apoptozę i włóknienie układu przewodzącego u płodu. Bloki AV mogą być także następstwem zawału serca, gdzie zawał ściany dolnej powoduje przejściowy blok Mobitz I lub całkowity blok AV przez odruch Bezolda-Jarischa, natomiast zawał ściany przedniej prowadzi do rozległej martwicy układu His-Purkinjego i wymaga pilnej implantacji stymulatora. Leki takie jak beta-blokery, antagoniści kanału wapniowego i digoksyna mogą wydłużać odstęp PR i indukować bloki AV, zwłaszcza w polifarmakoterapii i przy współistniejącej hiperkaliemii. Po zabiegach TAVR ryzyko bloku AV wzrasta z powodu mechanicznego uszkodzenia układu przewodzącego, szczególnie przy stosowaniu zastawek samorozprężalnych, przewymiarowaniu powyżej 15-20% oraz głębokiej implantacji.
antagonista kanału wapniowego, apoptoza kardiomiocytów, arytmia komorowa, beta-bloker, blok AV pierwszego stopnia, blok dwuwiązkowy, blok lewej odnogi pęczka Hisa, blok prawej odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, borelioza z Lyme, hiperkaliemia, martwica mięśnia sercowego, mechanizm patogenetyczny, nagłe zatrzymanie krążenia, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność serca, odruch Bezolda-Jarischa, przeciwciała anty-Ro i anty-La, przezcewnikowa wymiana zastawki aortalnej, reumatoidalne zapalenie stawów, sarkoidoza serca, toczeń rumieniowaty układowy, układ His-Purkinjego, układ przewodzący serca, węzeł przedsionkowo-komorowy, węzeł zatokowo-przedsionkowy, wrodzony blok serca, wydłużenie QT, zaburzenie elektrolitowe, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie wsierdzia, zespół Sjögrena - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Cordarone 50 mg/ml
Amiodaron w postaci roztworu do wstrzykiwań (50 mg/ml, 150 mg w ampułce 3 ml) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na jod, amiodaron lub substancje pomocnicze, w tym alkohol benzylowy (60 mg/3 ml). Bezwzględne przeciwwskazania kardiologiczne obejmują bradykardię zatokową, blok zatokowo-przedsionkowy, zespół chorego węzła zatokowego, blok przedsionkowo-komorowy II i III stopnia oraz blok dwu- lub trójwiązkowy, z wyjątkiem pacjentów z wszczepionym stymulatorem serca. Leku nie należy stosować przy zapaści krążeniowej, ciężkim niedociśnieniu tętniczym, kardiomiopatii zastoinowej, niewydolności serca i ciężkiej niewydolności oddechowej. Amiodaron jest przeciwwskazany w chorobach tarczycy (nadczynność, niedoczynność) oraz w ciąży i okresie karmienia piersią ze względu na ryzyko teratogenności i przenikania do mleka matki. Wyjątkiem jest stosowanie w resuscytacji krążeniowo-oddechowej przy migotaniu komór, gdy defibrylacja jest nieskuteczna.
alkohol benzylowy, amiodaron chlorowodorek, blok dwuwiązkowy, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, bradykardia zatokowa, defibrylacja, działanie teratogenne, kardiomiopatia zastoinowa, lek antyarytmiczny, lek przeciwbakteryjny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpsychotyczny, migotanie komór, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość na jod, nagłe zatrzymanie krążenia, niedociśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy, niewydolność serca, niewydolność układu oddechowego, przewlekła choroba płuc, reakcja alergiczna, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, stymulator serca, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zapaść krążeniowa, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Staveran 80
Werapamil, substancja czynna preparatu Staveran, wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu u pacjentów z ostrym zawałem mięśnia sercowego, zwłaszcza przy rzadkoskurczu, niedociśnieniu tętniczym (ciśnienie skurczowe <90 mmHg) oraz zaburzeniach czynności lewej komory. U chorych z niewydolnością serca i frakcją wyrzutową >35% konieczne jest wyrównanie stanu klinicznego przed terapią. Lek wpływa na przewodzenie przedsionkowo-komorowe, co może prowadzić do bloków II° i III° oraz rzadkoskurczu, szczególnie u osób z zespołem chorego węzła zatokowego. Wystąpienie bloku przedsionkowo-komorowego II° lub III° stanowi przeciwwskazanie do stosowania werapamilu i wymaga natychmiastowego odstawienia leku. Monitorowanie jest wskazane także przy bloku I°, bradykardii <50/min, tachykardii komorowej (QRS ≥0,12 s) oraz niedociśnieniu tętniczym.
asystolia, beta-adrenolityk, blok dwuwiązkowy, blok jednowiązkowy, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, digoksyna, dystrofia mięśniowa Duchenne’a, dziedziczna nietolerancja galaktozy, frakcja wyrzutowa, hemodializa, inhibitor reduktazy HMG-CoA, lek przeciwarytmiczny, miastenia, miopatia, niedobór laktazy, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, rzadkoskurcz, schyłkowa niewydolność nerek, statyna, tachykardia komorowa, werapamil, węzeł przedsionkowo-komorowy, węzeł zatokowo-przedsionkowy, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie przewodzenia, zawał mięśnia sercowego, zespół chorego węzła zatokowego, zespół Lamberta-Eatona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon substancji czynnych
Amiodaron – Przeciwwskazania stosowania
Amiodaron, lek antyarytmiczny klasy III, wykazuje silne działanie depresyjne na automatyzm i przewodzenie w układzie bodźco-przewodzącym serca, co stanowi podstawę licznych przeciwwskazań do jego stosowania. Bezwzględnie nie powinien być podawany u pacjentów z bradykardią zatokową, blokiem zatokowo-przedsionkowym, zespołem chorego węzła zatokowego (bez stymulatora), blokiem przedsionkowo-komorowym II/III stopnia oraz blokiem dwu- lub trójwiązkowym bez wszczepionego rozrusznika. Dodatkowo, przeciwwskazania obejmują zespół Brugadów, wydłużenie odstępu QT, obrzęk naczynioruchowy, hipokaliemię oraz jednoczesne stosowanie leków wydłużających QT lub wywołujących torsade de pointes. W przypadku podawania dożylnego amiodaronu, przeciwwskazania rozszerzają się o niedociśnienie tętnicze, ciężką zapaść krążeniową, kardiomiopatię zastoinową i niewydolność serca. Ze względu na zawartość jodu (około 75 mg w tabletce 200 mg, 56-112 mg w ampułce), konieczne jest wykluczenie zaburzeń czynności tarczycy przed terapią, a także uwzględnienie nadwrażliwości na amiodaron, jod lub substancje pomocnicze. Ciężka niewydolność oddechowa, ciąża (z wyjątkiem sytuacji zagrożenia życia) oraz karmienie piersią stanowią kolejne przeciwwskazania, podobnie jak wiek poniżej 3 lat przy podawaniu dożylnym z powodu obecności alkoholu benzylowego.
blok dwuwiązkowy, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, bradykardia, bradykardia zatokowa, hepatotoksyczność, hipokaliemia, inhibitory MAO, kardiomiopatia zastoinowa, lek anestetyczny, lek antyarytmiczny klasy III, migotanie komór, niedociśnienie tętnicze, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, przewlekła obturacyjna choroba płuc, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, śródmiąższowa choroba płuc, substancja czynna, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czynności tarczycy, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia hemodynamiczne, zaburzenia rytmu serca, zespół Brugadów, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Isoptin SR-E 240
Werapamil chlorowodorek (Isoptin SR-E 240) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na jego wpływ na układ sercowo-naczyniowy, zwłaszcza u pacjentów z ostrym zawałem mięśnia sercowego, rzadkoskurczem, niedociśnieniem tętniczym oraz zaburzeniami czynności lewej komory. Lek wydłuża czas przewodzenia przedsionkowo-komorowego, co może prowadzić do bloków II° i III° oraz bloków wiązkowych pęczka Hisa, stanowiących przeciwwskazania do stosowania. Ryzyko powikłań, takich jak asystolia czy rzadkoskurcz, jest wyższe u pacjentów z zespołem chorego węzła zatokowego, szczególnie w populacji geriatrycznej. Werapamil może wchodzić w interakcje z lekami przeciwarytmicznymi, β-adrenolitykami (np. tymolol), digoksyną oraz statynami, co wymaga dostosowania dawek i monitorowania stanu klinicznego. U pacjentów z frakcją wyrzutową powyżej 35% konieczne jest wyrównanie niewydolności serca przed rozpoczęciem terapii oraz kontynuacja leczenia niewydolności w trakcie stosowania leku.
asystolia, blok dwuwiązkowy, blok jednowiązkowy, blok przedsionkowo-komorowy, choroba węzła zatokowo-przedsionkowego, digoksyna, dysfagia, dystrofia mięśniowa Duchenne’a, frakcja wyrzutowa, hemodializa, inhibitor reduktazy HMG-CoA, lek przeciwarytmiczny, lek β-adrenolityczny, miastenia, myasthenia gravis, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, ostry zawał mięśnia sercowego, pęczek Hisa, rytm węzłowy, rzadkoskurcz, schyłkowa niewydolność nerek, statyna, werapamilu chlorowodorek, węzeł przedsionkowo-komorowy, węzeł zatokowo-przedsionkowy, zaburzenie czynności lewej komory, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie przewodzenia nerwowo-mięśniowego, zespół chorego węzła zatokowego, zespół Lamberta-Eatona - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół chorego zatoki – Leczenie
Zespół chorego zatoki (ZCZ) to zaburzenie funkcji węzła zatokowo-przedsionkowego, manifestujące się różnorodnymi arytmiami, w tym bradykardią i tachyarytmiami. Leczenie zależy od nasilenia objawów i obejmuje farmakoterapię, czasową stymulację oraz przede wszystkim implantację stałego rozrusznika serca, która jest podstawową i najskuteczniejszą metodą terapii u pacjentów z objawowym ZCZ. W ostrym leczeniu bradykardii stosuje się atropinę w dawce 0,04 mg/kg dożylnie co 2-4 godziny oraz izoproterenol w zakresie 0,05-0,5 mcg/kg/min dożylnie. Wskazania do wszczepienia rozrusznika obejmują m.in. objawową bradykardię z częstością rytmu poniżej 40 uderzeń/min, pauzy zatokowe oraz omdlenia o nieznanym pochodzeniu z potwierdzonymi zaburzeniami funkcji węzła zatokowego. Wybór typu rozrusznika (przedsionkowy, dwujamowy, z funkcją mode-switching) jest uzależniony od obecności migotania przedsionków, bloku pęczka Hisa oraz napadowych tachyarytmii.
ablacja cewnikowa, ablacja przezskórna, ablacja węzła przedsionkowo-komorowego, atropina, badanie elektrofizjologiczne, beta-bloker, blok dwuwiązkowy, blok prawej odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, chinidyna, digoksyna, dławica piersiowa, izoproterenol, migotanie przedsionków, niedoczynność tarczycy, niestabilność hemodynamiczna, niewydolność chronotropowa, odma opłucnowa, omdlenie, stan przedomdleniowy, teofilina, udar mózgu, warfaryna, węzeł zatokowo-przedsionkowy, zaburzenie rytmu serca, zatrzymanie krążenia, zespół chorego zatoki