komórki zwojowe
Komórki zwojowe to wyspecjalizowane neurony wchodzące w skład układu nerwowego, które pełnią kluczową rolę w przekazywaniu impulsów nerwowych. W siatkówce oka komórki zwojowe stanowią trzeci neuron drogi wzrokowej, odbierający sygnały od komórek dwubiegunowych i przekazujący je poprzez nerw wzrokowy do ośrodków wzrokowych w mózgu.
W patologii okulistycznej utrata komórek zwojowych siatkówki jest charakterystyczna dla jaskry, gdzie dochodzi do ich stopniowego obumierania, co prowadzi do nieodwracalnych ubytków w polu widzenia. Diagnostyka bazująca na ocenie warstwy komórek zwojowych za pomocą optycznej koherentnej tomografii (OCT) stała się ważnym narzędziem we wczesnym wykrywaniu i monitorowaniu jaskry.
Komórki zwojowe występują również w innych częściach układu nerwowego, w tym w zwojach nerwowych autonomicznego układu nerwowego oraz zwojach korzeni grzbietowych, gdzie uczestniczą w przewodzeniu informacji czuciowych. Dysfunkcje tych komórek mogą prowadzić do różnorodnych zaburzeń neurologicznych, w tym neuropatii obwodowych i zaburzeń autonomicznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Achalazja – Etiologia i przyczyny
Achalazja to rzadkie zaburzenie motoryki przełyku, charakteryzujące się brakiem perystaltyki oraz nieprawidłowym rozkurczem dolnego zwieracza przełyku (LES) po połknięciu, wynikające z postępującej degeneracji neuronów hamujących w splocie mięśniowym (Auerbacha). Etiologia achalazji pierwotnej pozostaje niejasna, jednak liczne dowody wskazują na podłoże autoimmunologiczne, związane z wariantami w regionie HLA-DQ oraz obecnością autoprzeciwciał przeciw neuronowym antygenom jelitowym. Achalazja wykazuje powiązania z chorobami autoimmunologicznymi, takimi jak cukrzyca typu 1, choroby tarczycy, zespół Sjögrena czy reumatoidalne zapalenie stawów. Ponadto, infekcje wirusowe (m.in. HSV-1, wirus ospy wietrznej, odry, świnki) mogą inicjować reakcję zapalną i autoimmunologiczną u osób genetycznie predysponowanych, prowadząc do degeneracji neuronów i zaburzeń motoryki przełyku. Achalazja wtórna jest związana z chorobami takimi jak choroba Chagasa, nowotwory (rak żołądka, przełyku, trzustki) oraz innymi schorzeniami systemowymi (amyloidoza, sarkoidoza, twardzina).
achalazja typu 3, amyloidoza, choroba autoimmunologiczna, choroba Chagasa, choroba Fabry’ego, choroba Leśniowskiego-Crohna, cukrzyca typu 1, dolny zwieracz przełyku, eozynofile, eozynofilowe zapalenie przełyku, główny kompleks zgodności tkankowej, komórki Cajala, komórki tuczne, komórki zwojowe, limfocyty T CD8+, motoryka przełyku, neurofibromatoza, neurony hamujące, perystaltyka przełyku, polimorfizm pojedynczego nukleotydu, rak przełyku, rak trzustki, rak żołądka, reumatoidalne zapalenie stawów, sarkoidoza, splot Auerbacha, splot mięśniowy, stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy, trypanosomoza amerykańska, twardzina układowa, wirus brodawczaka ludzkiego, wirus opryszczki pospolitej, wirus ospy wietrznej i półpaśca, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie eozynofilowe, zespół Allgrove’a, zespół genetyczny, zespół paraneoplastyczny, zespół Sjögrena - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba hirschsprunga – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Choroba Hirschsprunga to wrodzona aganglionoza jelita grubego, charakteryzująca się brakiem komórek zwojowych w splocie Meissnera i Auerbacha w dystalnym odcinku jelita, co prowadzi do funkcjonalnej niedrożności i zatrzymania stolca. Występuje u około 1 na 5000 noworodków, z różnym zasięgiem zmian od odbytnicy do długich odcinków jelita. Diagnostyka i przygotowanie do leczenia chirurgicznego obejmują irygacje odbytnicy roztworem soli fizjologicznej w celu usunięcia zalegającego stolca i zapobiegania enterocolitis. Operacja typu „pull-through” polega na resekcji aganglionicznego odcinka i anastomozie zdrowego jelita z odbytem, wykonywana techniką laparoskopową lub otwartą. W ciężkich przypadkach stosuje się dwustopniowe leczenie z wyłonieniem stomii (kolostomii lub ileostomii) przed zabiegiem rekonstrukcyjnym. Pooperacyjna opieka obejmuje monitorowanie parametrów życiowych, kontrolę bólu, antybiotykoterapię oraz stopniowe wprowadzanie karmienia doustnego po potwierdzeniu powrotu perystaltyki.
antybiotykoterapia, choroba Hirschsprunga, irygacja odbytnicy, kolostomia, komórki zwojowe, niedrożność jelit, nietrzymanie stolca, objawy alarmowe, odbytnica, perystaltyka jelita, perystaltyka jelitowa, pielęgnacja stomii, skurcz jelita, splot Auerbacha, splot Meissnera, stomia, trening toaletowy, zapalenie jelit, zapalenie jelita, zaparcia, zespół interdyscyplinarny, zwężenie odbytu - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba hirschsprunga – Etiologia i przyczyny
Choroba Hirschsprunga (HD) to wrodzona aganglionoza dystalnej części jelita grubego, wynikająca z zaburzenia migracji lub przeżycia komórek zwojowych pochodzących z grzebienia nerwowego, co prowadzi do funkcjonalnej niedrożności jelita. Etiologia HD jest wielogenowa, z dominującą rolą mutacji w genie protoonkogenu RET (chromosom 10q11.2), obecnych w 35% przypadków sporadycznych i 49% rodzinnych. Inne geny zaangażowane to EDNRB, EDN3, SOX10, PHOX2B oraz warianty w loci SEMA3 i NRG1. Choroba może występować w formie izolowanej lub syndromicznej, często współistniejąc z zespołem Downa (10-15% pacjentów) oraz innymi zespołami genetycznymi i wadami wrodzonymi. Dziedziczenie jest najczęściej autosomalne dominujące z niepełną penetracją (50-70%), a ryzyko wystąpienia u potomstwa wynosi około 1-5%, zależnie od historii rodzinnej i długości segmentu aganglionarnego.
apoptoza, choroba Hirschsprunga, czynnik neurotroficzny, dziedziczenie autosomalne dominujące, endotelina-3, fibronektyna, GDNF, gen RET, grzebień nerwowy, GWAS, HAEC, hipowentylacja pęcherzykowa, komórka zwojowa, komórki zwojowe, laminina, megacolon, motoryka jelita, neuroblasty, niedrożność jelita, perforacja jelita, PHOX2B, rak rdzeniasty tarczycy, receptor endoteliny, trisomia 21, uchyłek Meckela, wodogłowie, zespół Downa, zespół Mowata-Wilsona, zespół Ondyny, zespół Waardenburga - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba hirschsprunga – Epidemiologia
Choroba Hirschsprunga (HD) jest jedną z najczęstszych wrodzonych przyczyn niedrożności przewodu pokarmowego u noworodków, z częstością występowania około 1 na 5000 żywych urodzeń, choć w różnych populacjach obserwuje się zakres od 1:1500 do 1:7000. Występuje z wyraźną przewagą płci męskiej (stosunek 4:1), która zmienia się w zależności od długości zajętego odcinka jelita. HD dotyka wszystkie rasy, jednak częstość jest wyższa u Amerykanów pochodzenia azjatyckiego i osób rasy czarnej (odpowiednio do 2,5 i 4,1 na 10 000 żywych urodzeń). Choroba ma silny komponent genetyczny, z mutacjami w genie RET i innych genach związanych z rozwojem komórek nerwowych jelita, a ryzyko rodzinne jest istotnie podwyższone, zwłaszcza przy długoodcinkowej postaci choroby. HD najczęściej diagnozuje się w okresie noworodkowym (90% przypadków), a złotym standardem diagnostycznym pozostaje biopsja ssąca odbytnicy.
aganglionoza, agenezja nerek, choroba Hirschsprunga, enterocolitis, komórki grzebienia nerwowego, komórki zwojowe, nerwiak zarodkowy, niedrożność przewodu pokarmowego, nietrzymanie kału, niewydolność jelit, płukanie okrężnicy, proto-onkogen RET, smółka, trisomia 21, ubytek przegrody międzykomorowej, uchyłek Meckela, uchyłek pęcherza moczowego, wcześniak, wnętrostwo, wodogłowie, wzdęcie brzucha, zajęcie okrężnicy, zaparcie, zarośnięcie odbytu, zespół Downa, zespół mnogiej gruczolakowatości wewnątrzwydzielniczej, zespół Mowata-Wilsona, zespół Ondyny, zespół Waardenburga