kwas undecylenowy

Kwas undecylenowy (kwas 10-undekenowy) to nienasycony kwas tłuszczowy o wzorze chemicznym C₁₁H₂₀O₂, charakteryzujący się obecnością wiązania podwójnego w pozycji omega-1. Jest pochodną kwasu kaprynowego i występuje naturalnie w pocie ludzkim, gdzie pełni funkcję przeciwgrzybiczą.

W medycynie kwas undecylenowy i jego pochodne, głównie sól cynkowa, znajdują zastosowanie jako środki przeciwgrzybicze w leczeniu zakażeń dermatofitami, drożdżakami i pleśniami. Wykazuje skuteczność w terapii grzybicy stóp (tinea pedis), grzybicy paznokci (onychomycosis), grzybicy skóry gładkiej (tinea corporis) oraz łupieżu, który może mieć podłoże grzybicze.

Mechanizm działania kwasu undecylenowego polega na hamowaniu przemiany morfologicznej grzybów z formy drożdżopodobnej w formę mycelialną (strzępkową), która jest bardziej inwazyjna. Dodatkowo kwas ten zaburza syntezę ergosterolu w błonie komórkowej grzybów, co prowadzi do zwiększenia jej przepuszczalności i ostatecznie do śmierci komórki grzybiczej.

Preparaty zawierające kwas undecylenowy są dostępne w postaci maści, kremów, proszków, aerozoli oraz płynów do stosowania miejscowego. Charakteryzują się niską toksycznością i dobrą tolerancją, co czyni je bezpiecznymi w długotrwałym stosowaniu. W leczeniu grzybic paznokci terapia może wymagać stosowania przez okres od kilku miesięcy do roku.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl