Właściwości farmakokinetyczne testosteronu undecylanu

Nebido, zawierający 1000 mg testosteronu undecylanu w 4 ml roztworu do wstrzykiwań, charakteryzuje się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi, które czynią go odpowiednim do terapii zastępczej testosteronem u pacjentów z hipogonadyzmem. Każdy mililitr preparatu zawiera 250 mg testosteronu undecylanu, co odpowiada 157,9 mg czystego testosteronu, zatem jedna ampułka/fiolka dostarcza łącznie 631,5 mg testosteronu.¹

Charakterystyka formulacji farmaceutycznej

Nebido jest dostępny w postaci przejrzystego, bezbarwnego do żółtawo-brązowego roztworu olejowego do wstrzykiwań, który jako substancję pomocniczą zawiera 2000 mg benzylu benzoesanu na ampułkę/fiolkę.² Olejowa formulacja preparatu ma kluczowe znaczenie dla jego właściwości farmakokinetycznych i przedłużonego uwalniania.

Wchłanianie i dystrybucja leku

Nebido stanowi preparat depot testosteronu undecylanu podawany domięśniowo, dzięki czemu omija metabolizm wątrobowy związany z efektem pierwszego przejścia. Po iniekcji domięśniowej olejowego roztworu substancja czynna jest stopniowo uwalniana z miejsca podania do krwiobiegu.³

Istotną cechą farmakokinetyczną leku jest szybki początek działania – podwyższenie stężenia testosteronu w osoczu powyżej wartości wyjściowych można zaobserwować już jeden dzień po podaniu.⁴ W krwiobiegu testosteron undecylanu ulega niemal całkowitemu rozkładowi przez esterazy osocza na dwa składniki: aktywny testosteron oraz kwas undecylenowy.⁵

Parametry farmakokinetyczne po podaniu domięśniowym

Profil stężeń po pierwszym wstrzyknięciu

Po pierwszym wstrzyknięciu domięśniowym 1000 mg testosteronu undecylanu u mężczyzn z hipogonadyzmem osiągane jest średnie maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) wynoszące 38 nmol/l (11 ng/ml) po około siedmiu dniach od podania.⁶

Osiąganie stanu stacjonarnego

Schemat dawkowania Nebido jest dostosowany do jego unikalnych właściwości farmakokinetycznych i obejmuje:

1. Pierwsze wstrzyknięcie 1000 mg testosteronu undecylanu
2. Drugie wstrzyknięcie po 6 tygodniach od pierwszego
3. Kolejne wstrzyknięcia w odstępach 10-tygodniowych

Po podaniu drugiej dawki, sześć tygodni po pierwszym wstrzyknięciu, stężenie testosteronu w osoczu osiąga wyższe wartości maksymalne, około 50 nmol/l (15 ng/ml).⁷

Następne trzy dawki podawane są już w stałych odstępach 10-tygodniowych, co prowadzi do osiągnięcia stanu stacjonarnego pomiędzy trzecią a piątą dawką.⁸

Parametry farmakokinetyczne w stanie stacjonarnym

W stanie stacjonarnym obserwuje się następujące kluczowe parametry farmakokinetyczne:

Średnie wartości stężenia maksymalnego (Cmax) oraz minimalnego (Cmin) testosteronu w stanie stacjonarnym wynoszą odpowiednio około 37 nmol/l (11 ng/ml) oraz 16 nmol/l (5 ng/ml).⁹

Zmienność parametrów farmakokinetycznych

Analizując zmienność parametrów farmakokinetycznych, stwierdzono, że mediana zmienności śródosobniczej (współczynnik zmienności) dla wartości Cmin wynosi 22%, przy zakresie od 9% do 28%. Natomiast mediana zmienności międzyosobniczej dla Cmin jest wyższa i wynosi 34%, z zakresem od 25% do 48%.¹⁰ Dane te wskazują na umiarkowaną zmienność śródosobniczą, co pozwala na przewidywalny efekt terapeutyczny u indywidualnego pacjenta, przy jednocześnie większej zmienności odpowiedzi między różnymi pacjentami.