mielinoliza środkowa mostu
Mielinoliza środkowa mostu (central pontine myelinolysis, CPM) to rzadkie, nienowotworowe schorzenie demielinizacyjne ośrodkowego układu nerwowego, charakteryzujące się uszkodzeniem osłonek mielinowych w obszarze mostu. Stanowi część szerszego zespołu nazywanego zespołem demielinizacji osmotycznej (osmotic demyelination syndrome, ODS).
Główną przyczyną mielinolizy środkowej mostu jest zbyt szybka korekcja hiponatremii, zwłaszcza gdy stężenie sodu w surowicy wzrasta o ponad 8-10 mmol/l/dobę. Inne czynniki ryzyka obejmują alkoholizm, niedożywienie, choroby wątroby, przeszczepy narządów oraz ciężkie oparzenia. Mechanizm patofizjologiczny polega na zaburzeniu równowagi osmotycznej, prowadzącym do uszkodzenia komórek glejowych i oligodendrocytów.
Objawy kliniczne rozwijają się zazwyczaj 2-6 dni po zbyt szybkiej korekcji hiponatremii i mogą obejmować: zaburzenia świadomości, dyzartrię, dysfagię, porażenie pseudoopuszkowe, tetraparezę, zespół „locked-in” oraz ruchy mimowolne. Diagnostyka opiera się głównie na badaniach obrazowych – w MRI widoczne są charakterystyczne, symetryczne obszary hiperintensywne w sekwencjach T2-zależnych w środkowej części mostu.
Leczenie mielinolizy środkowej mostu jest głównie objawowe i wspomagające. Kluczowa jest profilaktyka polegająca na powolnej korekcji hiponatremii (nie szybciej niż 8 mmol/l/dobę). W ciężkich przypadkach stosuje się plazmaferezę, podawanie immunoglobulin oraz kortykosteroidów, choć ich skuteczność nie została jednoznacznie potwierdzona. Rokowanie jest zróżnicowane – od pełnego wyleczenia po ciężką niepełnosprawność lub zgon.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Desmopressin Aristo 240 mcg
Desmopressin Aristo, dostępny w tabletkach podjęzykowych o dawkach 60, 120 i 240 mikrogramów, zawiera octan desmopresyny i w przypadku przedawkowania stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, głównie z powodu ryzyka zatrucia wodnego i hiponatremii. Przedawkowanie prowadzi do wydłużenia działania leku, co skutkuje zatrzymaniem wody i obniżeniem stężenia sodu w surowicy poniżej 135 mmol/l, z możliwym rozwojem objawów takich jak ból głowy, nudności, oliguria, depresja OUN, drgawki oraz obrzęk płuc. W literaturze opisano, że dawki 0,3 mikrograma/kg i 2,4 mikrograma/kg podane odpowiednio dożylnie i donosowo, w połączeniu z nadmiernym spożyciem płynów, mogą wywołać ciężką hiponatremię i drgawki u dzieci i dorosłych. Różnice w podatności na toksyczność obserwuje się u niemowląt i noworodków, gdzie nawet 4 mikrogramy podane parenteralnie mogą powodować oligurię i przyrost masy ciała.
depresja OUN, desmopresyna, diuretyk pętlowy, droga dożylna, furosemid, hipertoniczny roztwór chlorku sodu, hiponatremia, hipoosmolarność, mielinoliza środkowa mostu, obrzęk mózgu, obrzęk płuc, octan desmopresyny, oliguria, osmolarność osocza, podanie donosowe, podanie parenteralne, zatrucie wodne, zatrzymanie wody, zespół demielinizacji osmotycznej - Leksykon substancji czynnych
Desmopresyna – Przedawkowanie
Desmopresyna, syntetyczny analog wazopresyny, jest stosowana w leczeniu moczówki prostej, nokturii oraz pierwotnego moczenia nocnego. Przedawkowanie prowadzi do przedłużonego działania leku, co skutkuje zatrzymaniem wody i hiponatremią (stężenie sodu <135 mmol/l). Nawet dawki terapeutyczne (0,3 µg/kg i.v. oraz 2,4 µg/kg donosowo) w połączeniu z nadmierną podażą płynów mogą wywołać zatrucie wodne, objawiające się bólem głowy, nudnościami, oligurią, depresją OUN, drgawkami i obrzękiem płuc. Szczególnie wrażliwe są dzieci i osoby z upośledzoną funkcją nerek lub chorobami serca, u których ryzyko powikłań jest zwiększone.
depresja OUN, desmopresyna, dysfagia, furosemid, gospodarka wodno-elektrolitowa, hipertoniczny roztwór chlorku sodu, hiponatremia, hormon antydiuretyczny, lek diuretyczny, mielinoliza środkowa mostu, moczówka prosta, nokturia, obrzęk mózgu, obrzęk płuc, oliguria, osmolalność osocza, parametry biochemiczne, pierwotne moczenie nocne, wazopresyna, zatrucie wodne, zespół osmotycznej demielinizacji