śródbłonek naczyń żylnych

Śródbłonek naczyń żylnych (endothelium venarum) stanowi wewnętrzną warstwę wyściełającą żyły, mającą bezpośredni kontakt z krwią. Jest to pojedyncza warstwa płaskich komórek śródbłonkowych, które pełnią kluczową rolę w regulacji homeostazy naczyniowej, przepuszczalności ściany naczynia oraz procesów krzepnięcia.

Komórki śródbłonka żylnego wykazują pewne różnice strukturalne i funkcjonalne w porównaniu do śródbłonka tętniczego. Charakteryzują się mniejszą grubością, większą przepuszczalnością oraz odmiennym profilem ekspresji białek adhezyjnych i receptorów. Śródbłonek żylny wykazuje także zwiększoną ekspresję czynnika von Willebranda, co ma znaczenie w procesach hemostazy.

Dysfunkcja śródbłonka naczyń żylnych odgrywa istotną rolę w patogenezie wielu schorzeń, w tym przewlekłej niewydolności żylnej, zakrzepicy żył głębokich oraz choroby zakrzepowo-zatorowej. Uszkodzenie komórek śródbłonkowych prowadzi do zwiększonej ekspresji molekuł adhezyjnych, uwolnienia mediatorów prozapalnych oraz zaburzenia równowagi między czynnikami pro- i przeciwkrzepliwymi.

W diagnostyce schorzeń związanych z dysfunkcją śródbłonka żylnego wykorzystuje się pomiary stężeń markerów biochemicznych, takich jak selektyny, cząsteczki adhezyjne (ICAM, VCAM), endotelina-1 czy tlenek azotu. Nowoczesne metody obrazowe pozwalają również na ocenę funkcji śródbłonka in vivo, co ma znaczenie w monitorowaniu przebiegu chorób naczyniowych.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl