stosunek ekstrakcji
Stosunek ekstrakcji (extraction ratio) to parametr wykorzystywany w diagnostyce kardiologicznej do oceny wydolności serca. Definiuje się go jako stosunek różnicy stężeń substancji między krwią tętniczą a żylną do stężenia w krwi tętniczej. Jest on wyrażany w procentach i pozwala określić, jaka część danej substancji została wyekstrahowana przez tkanki z przepływającej krwi.
W praktyce klinicznej najczęściej określa się stosunek ekstrakcji tlenu (O₂ER), który jest istotnym wskaźnikiem równowagi między dostawą tlenu a jego zużyciem przez tkanki. W warunkach fizjologicznych O₂ER wynosi około 25-30%. Wzrost tego parametru może świadczyć o niedostatecznej perfuzji tkankowej w stosunku do zapotrzebowania metabolicznego, co obserwuje się w stanach niewydolności krążenia.
Stosunek ekstrakcji może być również mierzony dla innych substancji, takich jak glukoza, mleczany czy leki, co ma zastosowanie w badaniach nad metabolizmem narządowym i farmakokinetyką. Parametr ten jest szczególnie przydatny w intensywnej terapii oraz monitorowaniu pacjentów we wstrząsie, gdzie zmiany w stosunku ekstrakcji mogą poprzedzać wystąpienie niewydolności narządowej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Soyfem Forte
Soyfem Forte to preparat zawierający wyciąg z nasion soi (Glycine max L. semen) z zespołem izoflawonów, przeliczonym na 60 mg genisteiny na tabletkę, przy dawce ekstraktu suchego 230,8 mg (stosunek ekstrakcji 100-400:1) z użyciem etanolu 60-70% V/V jako rozpuszczalnika. Lek ma charakterystyczną białą, podłużną formę, z linią podziału ułatwiającą przełamanie, jednak nie służącą do dzielenia dawki. Soyfem Forte zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na jednostkę dawkowania, co czyni go bezpiecznym dla pacjentek na diecie niskosodowej, w tym z nadciśnieniem tętniczym i chorobami układu sercowo-naczyniowego.
Podczas stosowania Soyfem Forte należy zachować szczególną ostrożność u kobiet z historią nowotworów piersi oraz przerostu endometrium ze względu na potencjalną estrogenopodobną aktywność izoflawonów sojowych. Przed rozpoczęciem terapii wskazana jest dokładna ocena stosunku korzyści do ryzyka oraz systematyczne monitorowanie pacjentek w trakcie leczenia. Te środki ostrożności mają na celu minimalizację ryzyka niepożądanych efektów związanych z wpływem izoflawonów na tkanki hormonozależne.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Herbion na kaszel mokry 35 mg
Lek Herbion na kaszel mokry dostępny jest w formie pastylek twardych, z każdą zawierającą 35 mg suchego wyciągu z liścia bluszczu (Hedera helix L., folium) o stosunku ekstrakcji 5–7,5:1, pozyskiwanego przy użyciu 30% etanolu (m/m). Pastylki mają średnicę 18,0-19,0 mm i grubość 7,0-8,0 mm, charakteryzują się jasnobrązową do brązowej barwą oraz chropowatą powierzchnią z widocznymi drobinkami i pęcherzykami powietrza, co jest typowe dla preparatów roślinnych. Substancje pomocnicze o istotnym znaczeniu klinicznym to izomalt (2447,50 mg/pastylkę) oraz butylohydroksyanizol (0,0006 mg/pastylkę), a także kwas cytrynowy, naturalne aromaty karmelowy i cytrusowy, sukraloza, olejek miętowy i symetykon.
- Leksykon substancji czynnych
Prawoślaz lekarski – Właściwości farmakokinetyczne
Prawoślaz lekarski (Althaea officinalis L.) zawiera śluzy roślinne, będące mieszaniną koloidalnych polisacharydów, które wykazują specyficzne właściwości farmakokinetyczne. Polisacharydy te charakteryzują się znaczną odpornością na hydrolizę w środowisku soku żołądkowego oraz praktycznie nie ulegają degradacji w przewodzie pokarmowym człowieka. Ponadto, śluzy prawoślazowe nie są podatne na działanie enzymów trawiennych, co umożliwia im tworzenie ochronnej warstwy na błonach śluzowych przewodu pokarmowego, co jest kluczowe dla ich miejscowego działania terapeutycznego. Właściwości te obejmują także zdolność do pęcznienia w środowisku wodnym oraz działanie buforowe w przewodzie pokarmowym, co wspiera ich zastosowanie w łagodzeniu podrażnień błon śluzowych górnych dróg oddechowych i przewodu pokarmowego.
Althaea officinalis, biodostępność, błona śluzowa, charakterystyka produktu leczniczego, degradacja w przewodzie pokarmowym, enzym trawienny, górne drogi oddechowe, hydroliza, macerat z korzenia prawoślazu, polisacharyd, polisacharyd hydrokoloidowy, polisacharyd śluzowy, prawoślaz lekarski, produkt leczniczy, przewód pokarmowy, śluz roślinny, sok żołądkowy, stosunek ekstrakcji, trawienie węglowodanów - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Neocardina –
Neocardina to preparat leczniczy w formie kropli doustnych, zawierający nalewki z ziela konwalii (0,28 g/ml, ekstrakcja 1:4,0-4,5), kwiatostanu głogu (0,18 g/ml, ekstrakcja 1:4,0-4,5) oraz korzenia kozłka (0,18 g/ml, ekstrakcja 1:4,0-4,5), wszystkie przygotowane w 70% etanolu. Preparat zawiera do 66% (V/V) etanolu jako substancję pomocniczą. Neocardina nie posiada jeszcze przypisanego kodu ATC i jest klasyfikowana jako lek stosowany tradycyjnie, co oznacza, że jego skuteczność opiera się na długotrwałym doświadczeniu klinicznym, a nie na nowoczesnych badaniach farmakologicznych czy klinicznych.
Brak jest szczegółowych danych dotyczących mechanizmu działania, farmakodynamiki oraz interakcji molekularnych preparatu Neocardina. Działanie leku wynika z synergii właściwości poszczególnych składników roślinnych: konwalia i głóg są tradycyjnie stosowane w schorzeniach układu sercowo-naczyniowego, natomiast kozłek działa uspokajająco. W związku z tym, ocena skuteczności klinicznej powinna bazować na wieloletnim doświadczeniu klinicznym, a nie na standardowych parametrach farmakodynamicznych charakterystycznych dla nowoczesnych leków kardiologicznych.
Convallaria maialis, Crataegus monogyna, dane farmakodynamiczne, etanol, farmakodynamika, klasyfikacja anatomiczno-terapeutyczno-chemiczna, kod ATC, korzeń kozłka, kwiatostan głogu, lek kardiologiczny, mechanizm działania, nalewka mianowana, schorzenie układu sercowo-naczyniowego, skuteczność kliniczna, środek uspokajający, stosunek ekstrakcji, substancja pomocnicza, Valeriana officinalis, właściwość farmakologiczna, ziele konwalii - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Bilobil 40 mg
Farmakokinetyka wyciągu z miłorzębu japońskiego (Ginkgo biloba) charakteryzuje się złożonym profilem ze względu na różnorodność składników bioaktywnych, w tym flawonoidów (8,8-10,8 mg), ginkgolidów A, B, C (1,12-1,36 mg) oraz bilobalidu (1,04-1,28 mg) w kapsułce 40 mg preparatu Bilobil. Po podaniu doustnym obserwuje się wysoką biodostępność na poziomie 60% dawki, a profil stężenia we krwi wykazuje dwufazowość z pierwszym maksymalnym stężeniem po około 1,5 godziny i drugim po 12 godzinach, co wskazuje na udział krążenia wątrobowo-jelitowego. Glikozydy flawonowe osiągają maksymalne stężenie w osoczu po 2 godzinach, a ich biologiczny okres półtrwania wynosi 2-4 godziny, podczas gdy dla całego wyciągu jest to około 4,5 godziny. Eliminacja substancji odbywa się wielotorowo: 38% dawki wydalane jest przez płuca w postaci CO2, 22% z moczem, a 29% z kałem w ciągu 72 godzin od podania.
bilobalid, biodostępność, eliminacja leku, farmakokinetyka, ginkgolidy, glikozydy flawonowe, krążenie wątrobowo-jelitowe, niewydolność narządowa, okres półtrwania biologiczny, schemat dawkowania, standaryzacja leku, stężenie w osoczu, stężenie we krwi, stosunek ekstrakcji, wyciąg z liści miłorzębu, wyciąg z miłorzębu japońskiego, znakowanie izotopowe - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg gęsty z kory śliwy afrykańskiej – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Wyciąg gęsty z kory śliwy afrykańskiej (Prunus africana), będący substancją czynną preparatu Poldanen w dawce 46 mg/tabletkę powlekaną, charakteryzuje się istotnym brakiem danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania. Nie przeprowadzono standardowych badań toksyczności ostrej, podostrej, przewlekłej, genotoksyczności, potencjału rakotwórczego ani toksyczności reprodukcyjnej dla ekstraktu uzyskanego metodą ekstrakcji chlorkiem metylenu w stosunku 200:1. Pomimo tego, produkt został dopuszczony do obrotu na podstawie danych klinicznych oraz wieloletniej historii terapeutycznego stosowania wyciągów z kory Prunus africana. W skład preparatu wchodzą również substancje pomocnicze, takie jak sacharoza (82,5 mg) oraz żółcień pomarańczowa lak E 110 (1,1 mg), które mają własne profile bezpieczeństwa i mogą wpływać na ocenę ryzyka stosowania leku.
chlorek metylenu, genotoksyczność, potencjał rakotwórczy, proces ekstrakcji, profil bezpieczeństwa, Prunus africana, sacharoza, śliwa afrykańska, stosunek ekstrakcji, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wyciąg z kory śliwy afrykańskiej, żółcień pomarańczowa - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Echinerba 100 mg
Produkt leczniczy Echinerba, zawierający 100 mg wyciągu suchego z ziela jeżówki purpurowej (Echinaceae purpureae herbae extractum siccum) o stosunku ekstrakcji 3,5-4,5:1 oraz co najmniej 1 mg kwasów polifenolowych w przeliczeniu na kwas chlorogenowy na tabletkę, nie wykazuje wpływu na funkcje poznawcze, czas reakcji, koordynację wzrokowo-ruchową ani inne zdolności niezbędne do prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługi maszyn. Badania kliniczne i obserwacje nie potwierdziły występowania zaburzeń koncentracji, senności, zawrotów głowy, zaburzeń widzenia czy opóźnionego czasu reakcji u pacjentów stosujących ten lek.
ekstrakt z jeżówki purpurowej, farmakoterapia, funkcja poznawcza, jeżówka purpurowa, koordynacja wzrokowo-ruchowa, kwas chlorogenowy, kwasy polifenolowe, obowiązek informacyjny, opóźniony czas reakcji, reakcja na lek, senność, stosunek ekstrakcji, świadoma zgoda na leczenie, wyciąg z jeżówki purpurowej, zaburzenie koncentracji uwagi, zaburzenie widzenia, zawroty głowy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Hedecton 700 mg/100 ml
Hedecton to syrop leczniczy zawierający suchy wyciąg z liści bluszczu pospolitego (Hedera helix L., folium) w stężeniu 0,7 g na 100 ml syropu, uzyskany ekstrakcją w stosunku 4-8:1 przy użyciu 30% etanolu (m/m). Preparat jest klasyfikowany jako lek wykrztuśny (kod ATC: R05CA12) i stosowany w terapii wspomagającej odkrztuszanie, choć dokładny mechanizm farmakodynamiczny działania wyciągu nie został jeszcze w pełni poznany. Syrop ma postać roztworu o żółtawo-brązowej barwie i owocowym zapachu, co może wpływać na akceptację przez pacjentów.
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Linomag 200 mg/g
Linomag 200 mg/g krem zawiera 200 mg oleju lnianego pierwszego tłoczenia z nasion lnu zwyczajnego (Linum usitatissimum L., semen) na 1 g produktu. Do tej pory nie odnotowano przypadków przedawkowania tego preparatu stosowanego miejscowo, a literatura medyczna nie opisuje objawów klinicznych ani postępowania w przypadku nadmiernej aplikacji. Substancją pomocniczą o potencjalnym działaniu alergizującym jest lanolina, jednak brak jest danych potwierdzających reakcje nadwrażliwości lub przedawkowanie związane z jej obecnością w kremie Linomag.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Iberogast Balance –
Iberogast Balance to doustny preparat w formie kropli o charakterystycznym ciemnobrązowym, klarownym lub lekko mętnym płynie, zawierający sześć standaryzowanych ekstraktów roślinnych: ziela ubiorka gorzkiego (0,15 mL, stosunek ekstrakcji 1:1,5-2,5, etanol 50% V/V), kwiatu rumianku (0,30 mL, 1:2-4, etanol 30% V/V), owocu kminku (0,20 mL, 1:2,5-3,5, etanol 30% V/V), liścia melisy (0,15 mL, 1:2,5-3,5, etanol 30% V/V), liścia mięty pieprzowej (0,10 mL, 1:2,5-3,5, etanol 30% V/V) oraz korzenia lukrecji (0,10 mL, 1:2,5-3,5, etanol 30% V/V). Całkowita zawartość etanolu w preparacie wynosi około 31% (V/V), a 1 mL odpowiada 20 kroplom. Produkt nie zawiera substancji pomocniczych, co jest istotne dla pacjentów z alergiami i nietolerancjami.
- Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z pelargonii – Właściwości farmakokinetyczne
Wyciąg z korzenia pelargonii (Pelargonium sidoides DC i/lub Pelargonium reniforme Curt.) stanowi substancję czynną w produktach leczniczych takich jak Pelafen MED oraz PELAVO Med, które zawierają 20 mg suchego wyciągu w każdej dawce. Produkty te różnią się stosunkiem ekstrakcji (Pelafen MED: 4-7:1, PELAVO Med: 4-25:1) oraz stężeniem etanolu użytego jako rozpuszczalnika (Pelafen MED: 14% V/V, PELAVO Med: 11% m/m). Postacie farmaceutyczne obejmują tabletki powlekane, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej oraz roztwór doustny, co może wpływać na biodostępność, jednak brak jest szczegółowych danych farmakokinetycznych dotyczących absorpcji, dystrybucji, metabolizmu i wydalania substancji czynnej.
ADME, badanie farmakokinetyczne, biodostępność, etanol 11%, etanol 14%, parametr farmakokinetyczny, Pelargonii radicis extractum siccum, Pelargonium reniforme, Pelargonium sidoides, postać farmaceutyczna, potencjał terapeutyczny, produkt leczniczy, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, roztwór doustny, stosunek ekstrakcji, substancja czynna, suchy wyciąg z korzenia pelargonii, tabletka powlekana, tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej, tradycyjny produkt leczniczy roślinny, właściwości farmakokinetyczne, wyciąg z pelargonii - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z głogu – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Produkt leczniczy Neo-Cardiol zawiera 124,8 mg wyciągu gęstego z kwiatostanu głogu (Crataegi folii cum flore) o stosunku ekstrakcji 5-6,5:1, pozyskiwanego przy użyciu 70% etanolu. Badania kliniczne wykazały, że preparat ten nie wywiera działania sedatywnego ani nie wpływa negatywnie na funkcje psychomotoryczne, takie jak koncentracja, czas reakcji czy koordynacja wzrokowo-ruchowa. W efekcie Neo-Cardiol nie ogranicza zdolności pacjenta do prowadzenia pojazdów mechanicznych ani obsługi maszyn, co stanowi istotną przewagę nad innymi lekami kardiologicznymi, które mogą powodować senność lub zawroty głowy.
działania niepożądane, działanie sedatywne, etanol, farmakoterapia, funkcje psychomotoryczne, koordynacja wzrokowo-ruchowa, profil bezpieczeństwa, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, schorzenia układu sercowo-naczyniowego, senność, stosunek ekstrakcji, tabletka powlekana, wyciąg z głogu, wyciąg z kwiatostanu głogu, zaburzenia widzenia, zawroty głowy - Leksykon substancji czynnych
Malina właściwa – Właściwości farmakodynamiczne
Malina właściwa (Rubus idaeus L.) jest stosowana jako tradycyjny produkt leczniczy roślinny, jednak jej właściwości farmakodynamiczne nie zostały potwierdzone w klasycznych badaniach klinicznych. Produkt leczniczy Ladiva zawiera suchy wyciąg z liścia maliny właściwej w dawce 226 mg na kapsułkę, z ekstraktem w stosunku 3-5:1, uzyskanym za pomocą wody jako rozpuszczalnika. Wyciąg ten klasyfikowany jest w grupie farmakoterapeutycznej „Inne leki ginekologiczne” (kod ATC: G02CX), co wskazuje na jego zastosowanie w ginekologii, mimo braku szczegółowych badań mechanizmu działania. Produkt ma formę twardych kapsułek o wymiarach około 21-22 mm długości i 7-8 mm średnicy, zawierających jasnobrązowy proszek.
badanie farmakodynamiczne, Dyrektywa 2001/83/WE, działanie farmakologiczne, efekt terapeutyczny, grupa farmakoterapeutyczna, kapsułka twarda, kod ATC, lek ginekologiczny, malina właściwa, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, Rubus idaeus folium, stosunek ekstrakcji, surowiec roślinny, tradycyjny produkt leczniczy roślinny, wyciąg suchy, wyciąg z liścia maliny, związek czynny - Leksykon leków
Skład i postać leku – Cravisol (2,313 g + 1,601 g + 0,694 g)/5 ml
Cravisol to płyn doustny o złożonym składzie roślinnym, zawierający wyciągi ze świeżego kwiatostanu głogu (46,26 g/100 ml), ziela melisy (32,02 g/100 ml) oraz ziela jemioły (13,88 g/100 ml), sporządzone w stosunku ekstrakcji 1:1 z użyciem etanolu 96% (V/V). Produkt charakteryzuje się wysoką zawartością etanolu w zakresie 52-62% (V/V), co jest istotne w kontekście przeciwwskazań i potencjalnych interakcji. Cravisol nie zawiera substancji pomocniczych, konserwantów, barwników ani stabilizatorów, co podkreśla jego naturalny charakter i może wpływać na profil bezpieczeństwa stosowania.
etanol 96%, głóg, jemioła pospolita, melisa lekarska, niezgodność farmaceutyczna, niezgodności farmaceutyczne, opakowanie leku, płyn doustny, postać farmaceutyczna, przechowywanie leku, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, stosunek ekstrakcji, substancja pomocnicza, terapia długoterminowa, termin ważności leku, utylizacja leków, wyciąg z głogu, wyciąg z jemioły, wyciąg z melisy, zawartość etanolu