Właściwości farmakokinetyczne
Prawoślaz lekarski

Właściwości farmakokinetyczne prawoślazu lekarskiego

Prawoślaz lekarski (Althaea officinalis L.) stanowi składnik aktywny wielu produktów leczniczych dostępnych na rynku farmaceutycznym w postaci syropów. Analiza właściwości farmakokinetycznych tej substancji roślinnej jest istotna z punktu widzenia klinicznego, chociaż dane w tym zakresie są ograniczone.¹

Charakterystyka ogólna śluzów prawoślazowych

Głównym składnikiem aktywnym korzenia prawoślazu lekarskiego są śluzy roślinne, które stanowią mieszaninę koloidalnych, rozpuszczalnych polisacharydów. Te hydrokoloidowe substancje posiadają specyficzne właściwości fizykochemiczne wpływające na ich zachowanie w przewodzie pokarmowym.²

Zachowanie śluzów w przewodzie pokarmowym

Śluzy roślinne zawarte w prawoślazowym materiale roślinnym charakteryzują się znaczną odpornością na procesy trawienne zachodzące w organizmie człowieka. Wykazują one:

• Zdolność do łatwego pęcznienia w środowisku wodnym
• Znaczną odporność na hydrolizę
• Brak podatności na hydrolizę pod wpływem soku żołądkowego
• Właściwości buforowe w przewodzie pokarmowym

³

Biodostępność i metabolizm śluzów prawoślazowych

Polisacharydy hydrokoloidowe obecne w śluzie korzenia prawoślazu charakteryzują się szczególnymi właściwościami w kontekście ich przemian w organizmie. W przewodzie pokarmowym człowieka praktycznie nie ulegają one degradacji, co oznacza brak znaczącego trawienia tych węglowodanów.^{4 5 6}

Śluzy prawoślazowe wykazują odporność na działanie enzymów trawiennych, co ma istotne znaczenie dla ich działania miejscowego w obrębie błon śluzowych przewodu pokarmowego. Dzięki tej właściwości mogą tworzyć na powierzchni błony śluzowej ochronną warstwę, co może być istotne w mechanizmie działania preparatów zawierających korzeń prawoślazu.^{7 8}

Ograniczenia danych farmakokinetycznych

Należy podkreślić, że dla większości preparatów zawierających prawoślaz lekarski brak jest kompletnych danych farmakokinetycznych. Wskazują na to informacje zawarte w charakterystykach produktów leczniczych takich jak:

• Alte forte z miodem (2,25 g/5 ml) – brak danych farmakokinetycznych
• Rubital (1,73 g/5 ml) – brak kompletnych danych farmakokinetycznych
• Rubital Forte (1,73 g/5 ml) – brak danych farmakokinetycznych dla produktu
• Syrop prawoślazowy Alte (2,36 g/5 ml) – brak danych farmakokinetycznych
• Syrop prawoślazowy Alte Forte 6 cz. korzenia prawoślazu – brak danych farmakokinetycznych

^{9 10 11 12 13}

Podsumowanie właściwości farmakokinetycznych

Na podstawie dostępnych danych można stwierdzić, że główne składniki aktywne korzenia prawoślazu lekarskiego – polisacharydy śluzowe – wykazują następujące właściwości farmakokinetyczne:

• Znaczna odporność na hydrolizę w środowisku soku żołądkowego
• Praktyczny brak degradacji w przewodzie pokarmowym człowieka
• Brak podatności na trawienie węglowodanów
• Zdolność do pęcznienia w środowisku wodnym
• Właściwości buforowe w przewodzie pokarmowym

¹⁴

Te właściwości wpływają na miejscowy charakter działania preparatów z prawoślazem lekarskim, co wyjaśnia ich zastosowanie w łagodzeniu podrażnień błon śluzowych górnych dróg oddechowych oraz przewodu pokarmowego.^{15 16}

Porównanie produktów leczniczych zawierających prawoślaz lekarski

Mimo różnic w składzie poszczególnych produktów leczniczych, brak jest danych wskazujących na odmienne właściwości farmakokinetyczne preparatów w zależności od zastosowanego stosunku ekstrakcji czy ekstrahenta. Główne zasady dotyczące zachowania się składników aktywnych prawoślazu w organizmie pozostają spójne dla wszystkich analizowanych produktów.^{17 18 19 20}