atypowa hiperplazja gruczołowa
Atypowa hiperplazja gruczołowa (AH) jest stanem przedrakowym endometrium, charakteryzującym się nieprawidłowym rozrostem komórek gruczołowych z cechami atypii cytologicznej. Zmiany te nie spełniają jeszcze wszystkich kryteriów raka endometrioidalnego, ale stanowią istotny czynnik ryzyka jego rozwoju.
Klinicznie atypowa hiperplazja gruczołowa manifestuje się najczęściej nieprawidłowymi krwawieniami z macicy, szczególnie u kobiet w okresie okołomenopauzalnym i pomenopauzalnym. Czynniki ryzyka obejmują przewlekłą stymulację estrogenową bez przeciwstawnego działania progesteronu, otyłość, cukrzycę, zespół policystycznych jajników oraz stosowanie tamoksyfenu.
Diagnostyka opiera się na badaniu histopatologicznym materiału uzyskanego podczas biopsji endometrium. W obrazie mikroskopowym obserwuje się zwiększoną złożoność architektoniczną gruczołów z nieprawidłowościami jądrowymi, takimi jak powiększenie, nieregularność kształtu i hiperchromatyzm. Według klasyfikacji WHO z 2014 roku, atypową hiperplazję gruczołową określa się jako neoplazję śródnabłonkową endometrium (EIN).
Leczenie atypowej hiperplazji gruczołowej zależy od wieku pacjentki, planów prokreacyjnych oraz obecności chorób współistniejących. U młodych kobiet pragnących zachować płodność można rozważyć terapię progestagenem z regularnym monitorowaniem odpowiedzi. U pozostałych pacjentek standardem postępowania jest całkowite wycięcie macicy z przydatkami, ponieważ ryzyko współistnienia lub progresji do raka endometrium jest znaczące (20-50%).
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rak płuca – Epidemiologia
Rak płuca pozostaje najczęstszym nowotworem złośliwym pod względem zachorowalności i umieralności globalnie, z około 2,5 mln nowych przypadków i ponad 1,8 mln zgonów rocznie. Wskaźniki zachorowalności i umieralności różnią się znacznie w zależności od regionu, płci i statusu ekonomicznego, z najwyższymi wartościami w krajach wysoko rozwiniętych (np. USA: zachorowalność 47,8/100 000, 5-letni wskaźnik przeżycia 26,6%). Rak płuca częściej dotyka mężczyzn, choć różnice te maleją, a u kobiet obserwuje się wzrost zachorowań, szczególnie w grupie wiekowej 30-49 lat. Główne czynniki ryzyka to palenie tytoniu (odpowiedzialne za 85-90% przypadków), bierne palenie, zanieczyszczenie powietrza, narażenie zawodowe (azbest, krzemionka, spaliny diesla), radon oraz predyspozycje genetyczne. Histologicznie dominuje niedrobnokomórkowy rak płuca (NSCLC, 87%), w tym gruczolakorak i rak płaskonabłonkowy, natomiast drobnokomórkowy rak płuca (SCLC) stanowi około 13% przypadków i cechuje się agresywnym przebiegiem.
atypowa hiperplazja gruczołowa, badanie przesiewowe raka płuca, bierne palenie, czynnik genetyczny, diagnozowany nowotwór, drobnokomórkowy rak płuca, drugi nowotwór pierwotny, gruczolakorak płuca, konsumpcja tytoniu, krwioplucie, mutacja EGFR, narażenie na azbest, narażenie zawodowe, niedrobnokomórkowy rak płuca, niskodawkowa tomografia komputerowa, palenie tytoniu, radon, rak in situ, rak płaskonabłonkowy płuc, rak płuca, tomografia komputerowa klatki piersiowej, wielopierścieniowy węglowodór aromatyczny, wskaźnik nawrotu, wskaźnik przeżycia, wskaźnik umieralności, wskaźnik zachorowalności, zachorowalność i umieralność, zanieczyszczenie powietrza, zespół paraneoplastyczny, zgon nowotworowy