działanie chronotropowe i inotropowe
Działanie chronotropowe odnosi się do efektu wpływającego na częstość akcji serca (chronos – czas). Działanie chronotropowe dodatnie (dodatni efekt chronotropowy) przyspiesza rytm serca, zwiększając liczbę skurczów na minutę, natomiast działanie chronotropowe ujemne (ujemny efekt chronotropowy) spowalnia rytm serca. Efekt ten jest regulowany głównie przez układ autonomiczny – przywspółczulny (hamujący) i współczulny (pobudzający), a także przez hormony i leki.
Działanie inotropowe dotyczy siły skurczu mięśnia sercowego (inos – włókno, siła). Dodatni efekt inotropowy zwiększa kurczliwość mięśnia sercowego, co prowadzi do zwiększenia objętości wyrzutowej i rzutu serca. Ujemny efekt inotropowy zmniejsza siłę skurczu. Na działanie inotropowe wpływają katecholaminy, glikozydy nasercowe, antagoniści wapnia oraz niektóre leki przeciwarytmiczne.
W praktyce klinicznej ocena i modyfikacja działań chronotropowych i inotropowych ma kluczowe znaczenie w leczeniu niewydolności serca, zaburzeń rytmu serca oraz w stanach wstrząsu. Leki o działaniu chronotropowym ujemnym (np. beta-adrenolityki) są stosowane w tachyarytmiach, natomiast leki o działaniu inotropowym dodatnim (np. dobutamina, digoksyna) znajdują zastosowanie w leczeniu ostrej i przewlekłej niewydolności serca.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Eltroxin 50 mcg
Eltroxin, zawierający lewotyroksynę sodową w dawkach 50 lub 100 mikrogramów, jest syntetycznym odpowiednikiem naturalnego hormonu tarczycy – tyroksyny (T4). Lewotyroksyna, po podaniu, ulega konwersji w tkankach obwodowych do trójjodotyroniny (T3), hormonu o silniejszym działaniu biologicznym, choć mechanizmy tej transformacji nie są w pełni poznane. Hormony tarczycy odgrywają kluczową rolę w regulacji metabolizmu, wzrostu i rozwoju, szczególnie układu nerwowego, wpływając na różnicowanie komórek i mielinizację. Wpływają również na podstawową przemianę materii, zwiększając aktywność metaboliczną w wielu narządach, takich jak serce (działanie chronotropowe i inotropowe dodatnie), mięśnie szkieletowe, wątroba oraz nerki, co przekłada się na wzrost siły skurczów serca, metabolizmu i filtracji kłębuszkowej.
aktywność biologiczna, działanie chronotropowe i inotropowe, Farmakopea Brytyjska, filtracja kłębuszkowa, gospodarka węglowodanowa i lipidowa, gruczoł tarczowy, hormon tarczycy, konwersja do trójjodotyroniny, lewotyroksyna, lewotyroksyna sodowa, liotyronina, lipoliza, mielinizacja, mięsień szkieletowy, podstawowa przemiana materii, różnicowanie komórkowe, trójjodotyronina, tyroksyna, układ sercowo-naczyniowy, utylizacja węglowodanów, wątroba - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Baladex (50 mg + 30 mg)/5 ml
Lek Baladex w formie syropu zawiera teofilinę (50 mg/5 ml) oraz gwajafenezynę (30 mg/5 ml) i jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki, chorobą wrzodową żołądka i dwunastnicy, zawałem serca, zaburzeniami rytmu serca, padaczką, nadczynnością tarczycy oraz chorobami nerek. Szczególną ostrożność należy zachować u dzieci poniżej 6 roku życia ze względu na obecność alkoholu (618,8 mg/5 ml), a także u pacjentów z nietolerancją fruktozy (sorbitol 165,6 mg/5 ml), cukrzycą (sacharoza 2500 mg/5 ml, glukoza 260 mg/5 ml), chorobą alkoholową oraz u osób na diecie niskosodowej (sód 11,38 mg/5 ml). Teofilina może nasilać działania niepożądane, takie jak arytmie, tachykardia czy obniżenie progu drgawkowego, co wymaga szczegółowej oceny ryzyka przed zastosowaniem leku.
arytmia, benzoesan sodu, choroba alkoholowa, choroba nerek, choroba układu krążenia, choroba wrzodowa, cukrzyca, dieta niskosodowa, dieta z ograniczeniem cukrów, działanie chronotropowe i inotropowe, działanie niepożądane, farmakokinetyka leku, nadciśnienie, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość, nadwrażliwość na benzoesany, nietolerancja fruktozy, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, niewydolność wątroby, padaczka, próg drgawkowy, przedawkowanie, tachykardia, zaburzenia rytmu serca, zaburzenie wchłaniania glukozy-galaktozy, zawał serca, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ephedrinum hydrochloricum WZF
Produkt Ephedrinum hydrochloricum WZF zawierający 25 mg/ml efedryny chlorowodorku wymaga szczególnej ostrożności klinicznej, zwłaszcza u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, takimi jak dławica piersiowa, arytmie, tachykardia czy ciężka niewydolność serca. Efedryna, jako sympatykomimetyk, wywiera dodatnie działanie chronotropowe i inotropowe, co może prowadzić do niedokrwienia mięśnia sercowego. Konieczne jest monitorowanie objawów takich jak ból w klatce piersiowej i duszność, które mogą mieć podłoże zarówno sercowe, jak i oddechowe. Szczególną uwagę należy zwrócić także na pacjentów z chorobami naczyniowymi (miażdżyca, nadciśnienie, tętniak) oraz tych przyjmujących leki zwiększające ryzyko arytmii (glikozydy nasercowe, chinidyna, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne).
arytmia, beta-agonista, ból w klatce piersiowej, chinidyna, choroby układu sercowo-naczyniowego, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cukrzyca, dławica piersiowa, duszność, działanie chronotropowe i inotropowe, efedryna chlorowodorek, glikozyd nasercowy, hipoglikemia, jaskra zamkniętego kąta, lek sympatykomimetyczny, miażdżyca, nadciśnienie tętnicze, nerwica, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność serca, objawy niepokoju, poziom glukozy we krwi, rozrost gruczołu krokowego, stwardnienie tętnic, tachykardia, test antydopingowy, tętniak, tolerancja farmakologiczna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zatrzymanie moczu