blokada układu przywspółczulnego
Blokada układu przywspółczulnego, znana również jako blokada cholinergiczna lub parasympatykolityczna, to postępowanie farmakologiczne polegające na hamowaniu aktywności nerwów przywspółczulnych za pomocą leków antycholinergicznych. Mechanizm działania tych leków opiera się na blokowaniu receptorów muskarynowych, co skutkuje zahamowaniem przekaźnictwa acetylocholinowego w zwojach autonomicznych oraz na zakończeniach nerwów przywspółczulnych.
W praktyce klinicznej blokadę układu przywspółczulnego stosuje się w leczeniu wielu schorzeń, takich jak choroba wrzodowa, kolki jelitowe, skurcze oskrzeli, bradykardia zatokowa czy zaburzenia rytmu serca pochodzenia przedsionkowego. Jest również wykorzystywana w przygotowaniu pacjentów do zabiegów operacyjnych w celu zmniejszenia wydzielania śliny i śluzu w drogach oddechowych oraz zapobiegania odruchowej bradykardii.
Do najczęściej stosowanych leków blokujących układ przywspółczulny należą atropina, skopolamina, ipratropium, glikopironium oraz oksybutynina. Należy pamiętać, że blokada układu przywspółczulnego może powodować charakterystyczne działania niepożądane, takie jak suchość w jamie ustnej, zaburzenia widzenia, tachykardia, zaburzenia poznawcze, zatrzymanie moczu czy zaparcia. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów w podeszłym wieku oraz osób z jaskrą z wąskim kątem przesączania, przerostem prostaty lub niewydolnością serca.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Scopolamine butylbromide Kalceks 20 mg/ml
Przedawkowanie hioscyny butylobromku (Scopolamine butylbromide Kalceks, 20 mg/ml) wywołuje zespół objawów antycholinergicznych wynikających z blokady receptorów muskarynowych układu przywspółczulnego. Klinicznie manifestuje się suchością błon śluzowych, tachykardią, rozszerzeniem źrenic, zaburzeniami widzenia, splątaniem, halucynacjami oraz powikłaniami okulistycznymi (mydriasis, wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego), sercowo-naczyniowymi (tachykardia, arytmie, zmiany ciśnienia tętniczego), oddechowymi (depresja i paraliż oddechowy) oraz zaburzeniami układu moczowego (ostre zatrzymanie moczu). Diagnostyka i leczenie muszą być kompleksowe, obejmujące monitorowanie funkcji narządowych i szybkie wdrożenie terapii ukierunkowanej na odwrócenie blokady cholinergicznej.
blokada cholinergiczna, blokada receptorów muskarynowych, blokada układu przywspółczulnego, cewnikowanie pęcherza moczowego, ciśnienie wewnątrzgałkowe, depresja oddechowa, gazometria, hioscyna butylobromek, intubacja, jaskra, lek cholinomimetyczny, lek parasympatykomimetyczny, mydriasis, niewydolność oddechowa, objawy antycholinergiczne, ostre zatrzymanie moczu, paraliż oddechowy, powikłania okulistyczne, powikłania sercowo-naczyniowe, wentylacja mechaniczna, zaburzenia akomodacji, zaburzenia rytmu serca, zatrzymanie moczu, zespół antycholinergiczny