zespół antycholinergiczny

Zespół antycholinergiczny (anticholinergic syndrome) to stan kliniczny wywołany blokowaniem receptorów muskarynowych w ośrodkowym i obwodowym układzie nerwowym. Powstaje w wyniku przedawkowania leków o działaniu antycholinergicznym lub zatrucia substancjami blokującymi receptory muskarynowe.

Objawy obejmują: suchość w ustach, zaburzenia widzenia (rozszerzenie źrenic, nieostre widzenie), tachykardię, zatrzymanie moczu, gorączkę, zmniejszoną perystaltykę jelit, a w zakresie OUN – pobudzenie, splątanie, halucynacje, drgawki, a nawet śpiączkę. Klasyczna triada objawów to: „szalony jak kapelusznik, czerwony jak burak, suchy jak kość, ślepy jak nietoperz”.

Leczenie polega na odstawieniu substancji wywołującej, podtrzymywaniu funkcji życiowych i leczeniu objawowym. W ciężkich przypadkach stosuje się fizostygminę jako specyficzne antidotum, które jako inhibitor acetylocholinesterazy zwiększa stężenie acetylocholiny w synapsach. Ze względu na potencjalne działania niepożądane fizostygminy, jej stosowanie powinno być rozważane tylko w przypadkach zagrażających życiu.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl