Przedawkowanie leku KETREL XR

Przedawkowanie kwetiapiny w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu KETREL XR może prowadzić do szeregu poważnych powikłań klinicznych. Reakcje organizmu na toksyczne dawki leku wymagają natychmiastowej interwencji medycznej i wdrożenia odpowiedniego postępowania. Ważne jest, aby personel medyczny znał charakterystyczne objawy przedawkowania oraz zalecane procedury postępowania terapeutycznego.¹

Objawy kliniczne przedawkowania

Objawami przedawkowania kwetiapiny są głównie nasilone działania farmakologiczne substancji czynnej. U pacjentów obserwuje się przede wszystkim senność i uspokojenie polekowe, którym towarzyszą inne objawy związane z działaniem kwetiapiny na układ sercowo-naczyniowy i autonomiczny. W wielu przypadkach mamy do czynienia z tachykardią, niedociśnieniem oraz działaniem przeciwcholinergicznym.²

W poważniejszych przypadkach przedawkowanie może prowadzić do wystąpienia groźnych dla życia powikłań, takich jak:

• Wydłużenie odstępu QT w zapisie elektrokardiograficznym
• Drgawki i stan padaczkowy
• Rabdomioliza – rozpad włókien mięśniowych
• Depresja oddechowa – zaburzenia oddychania mogące prowadzić do hipoksji
• Zatrzymanie moczu
• Zaburzenia świadomości: splątanie, majaczenie, pobudzenie
• Śpiączka
• Zgon

Należy podkreślić, że pacjenci z wcześniej występującymi ciężkimi chorobami sercowo-naczyniowymi są narażeni na zwiększone ryzyko wystąpienia ciężkich objawów przedawkowania.³

Specyficzne aspekty przedawkowania kwetiapiny o przedłużonym uwalnianiu

W przypadku przedawkowania preparatu KETREL XR (tabletki o przedłużonym uwalnianiu) występują pewne charakterystyczne cechy, które odróżniają je od preparatów kwetiapiny o natychmiastowym uwalnianiu:

• Opóźnione występowanie objawów – maksymalna sedacja i maksymalne przyśpieszenie tętna występują z opóźnieniem
• Wydłużony czas powrotu do stanu wyjściowego – powrót do stanu początkowego trwa dłużej niż w przypadku form o natychmiastowym uwalnianiu
• Możliwość tworzenia się bezoarów – w żołądku mogą formować się konglomeraty tabletek o lepkiej konsystencji przypominającej gumę

Tworzenie się bezoarów jest istotnym elementem klinicznym, który wymaga dodatkowej diagnostyki obrazowej oraz może wiązać się z koniecznością usunięcia endoskopowego.⁴

Postępowanie po przedawkowaniu

Należy pamiętać, że nie istnieje swoiste antidotum dla kwetiapiny. Postępowanie w przypadku przedawkowania obejmuje następujące działania:⁵

1. Zabezpieczenie podstawowych funkcji życiowych:
   • Uzyskanie i utrzymanie drożności dróg oddechowych
   • Zapewnienie odpowiedniego natlenowania i wentylacji
   • Monitorowanie i podtrzymanie czynności układu sercowo-naczyniowego
2. Diagnostyka i ocena stanu klinicznego:
   • Należy uwzględnić możliwość jednoczesnego zatrucia kilkoma lekami
   • Monitorowanie EKG i parametrów życiowych
   • W przypadku przedawkowania kwetiapiny XR – diagnostyka obrazowa w celu wykrycia ewentualnych bezoarów
3. Dekontaminacja przewodu pokarmowego:
   • Płukanie żołądka – jeśli to możliwe, powinno odbyć się najpóźniej 1 godzinę po przyjęciu toksycznej dawki
   • Podanie węgla aktywnego
   • W przypadku form o przedłużonym uwalnianiu – należy pamiętać, że rutynowe płukanie żołądka może nie być skuteczne w usuwaniu bezoarów
   • W razie potrzeby – endoskopowe usunięcie bezoarów
4. Leczenie objawowe:
   • W przypadku opornego na leczenie niedociśnienia – stosowanie płynów dożylnych i/lub leków sympatykomimetycznych (z wyjątkiem epinefryny i dopaminy)
   • W przypadku zespołu majaczeniowego i pobudzenia oraz ewidentnego zespołu antycholinergicznego – można rozważyć podanie fizostygminy w dawce 1-2 mg (pod stałą kontrolą EKG)

Ważne jest, aby pamiętać, że fizostygmina nie jest zalecana jako leczenie standardowe ze względu na potencjalny ujemny wpływ na przewodnictwo w sercu. Może być stosowana tylko w sytuacji, gdy u pacjenta nie występują żadne zaburzenia w zapisie EKG. Bezwzględnie nie należy stosować fizostygminy w przypadku zaburzeń rytmu, jakiegokolwiek bloku serca lub poszerzenia zespołu QRS.⁶

W przypadku niedociśnienia spowodowanego przedawkowaniem kwetiapiny, należy unikać podawania epinefryny i dopaminy, ponieważ pobudzenie receptorów beta-adrenergicznych może nasilić niedociśnienie w przypadku blokady receptorów alfa-adrenergicznych wywołanej przez kwetiapinę.⁷

Pacjent po przedawkowaniu kwetiapiny wymaga ścisłego nadzoru medycznego z monitorowaniem parametrów życiowych aż do całkowitego powrotu do zdrowia.⁸

Tabela objawów przedawkowania

Powyższa tabela przedstawia główne objawy kliniczne, które mogą wystąpić w przypadku przedawkowania kwetiapiny w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu KETREL XR. Nasilenie objawów jest ściśle zależne od przyjętej dawki leku, a szczególnie zagrożeni są pacjenci z wcześniej istniejącymi chorobami układu sercowo-naczyniowego.⁹