metapneumowirus
Metapneumowirus ludzki (hMPV) to patogen dróg oddechowych należący do rodziny Pneumoviridae, odkryty stosunkowo niedawno, bo w 2001 roku w Holandii. Wirus ten jest powszechnym czynnikiem etiologicznym infekcji dróg oddechowych, szczególnie u dzieci, osób starszych oraz pacjentów z obniżoną odpornością.
Zakażenie metapneumowirusem może przebiegać podobnie do infekcji RSV (Respiratory Syncytial Virus), wywołując objawy takie jak kaszel, gorączka, zapalenie oskrzeli, a w cięższych przypadkach zapalenie oskrzelików czy zapalenie płuc. U dorosłych infekcja często manifestuje się jako przeziębienie lub zaostrzenie astmy czy POChP.
Diagnostyka zakażeń hMPV opiera się głównie na metodach molekularnych, takich jak RT-PCR, z materiału pobranego z dróg oddechowych. Sezonowość występowania metapneumowirusa przypada głównie na okres zimowo-wiosenny, często nakładając się z sezonem innych infekcji wirusowych dróg oddechowych.
Leczenie zakażeń metapneumowirusem ma charakter objawowy, gdyż nie istnieje swoista terapia antywirusowa. W ciężkich przypadkach może być konieczne leczenie szpitalne z tlenoterapią. Obecnie trwają prace nad szczepionkami przeciwko hMPV, które mogłyby zapobiegać infekcjom, szczególnie w grupach wysokiego ryzyka.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zakażenie układu oddechowego – Etiologia i przyczyny
Zakażenia układu oddechowego (RTI) stanowią istotne wyzwanie kliniczne ze względu na złożoną etiologię obejmującą głównie wirusy (85-90% przypadków) oraz bakterie (10-15%), z udziałem rzadziej występujących grzybów i pasożytów. Do najczęstszych wirusów należą rhinowirusy (30-50% przeziębień), koronawirusy (w tym SARS-CoV-2), wirus syncytialny układu oddechowego (RSV), wirusy grypy A i B oraz adenowirusy. Bakterie takie jak Streptococcus pneumoniae (odpowiedzialny za około 2/3 bakteriemicznych zapaleń płuc), Haemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis i Staphylococcus aureus dominują w zakażeniach dolnych dróg oddechowych. Koinfekcje wirusowo-bakteryjne, występujące w około 10% pozaszpitalnych zapaleń płuc, zwiększają ryzyko cięższego przebiegu choroby i śmiertelności. Czynniki ryzyka ciężkich RTI obejmują wiek (dzieci poniżej 2 lat, osoby powyżej 65 lat), choroby przewlekłe (astma, POChP, mukowiscydoza), osłabienie odporności, niedożywienie, palenie tytoniu oraz ekspozycję na zanieczyszczenia powietrza i warunki klimatyczne sprzyjające transmisji patogenów.
adenowirus, angina paciorkowcowa, atypowe zapalenie płuc, drogi oddechowe, enterowirus, gronkowiec złocisty, koinfekcja, koronawirus, krztusiec, legionelloza, metapneumowirus, mukowiscydoza, nadkażenie bakteryjne, niedojrzały układ immunologiczny, paciorkowiec ropny, paciorkowiec zapalenia płuc, pałeczka hemofilna, pałeczka krztuśca, pałeczka ropy błękitnej, pozaszpitalne zapalenie płuc, przewlekła obturacyjna choroba płuc, rhinowirus, układ odpornościowy, wirus grypy, wirus paragrypy, wirus syncytialny układu oddechowego, zakażenie dolnych dróg oddechowych, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie układu oddechowego, zaostrzenie astmy, zapalenie gardła, zapalenie krtani, zapalenie migdałków, zapalenie oskrzeli, zapalenie oskrzelików, zapalenie płuc, zapalenie tchawicy, zapalenie ucha środkowego, zapalenie zatok - Leksykon chorób i schorzeń
Zakażenie układu oddechowego – Patofizjologia i mechanizm
Zakażenia układu oddechowego (RTIs) są wynikiem złożonej interakcji między patogenami, głównie wirusami (90-98% zakażeń górnych dróg oddechowych) oraz bakteriami (np. Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae), a układem odpornościowym gospodarza. Patogeny dostają się do organizmu przez inhalację kropli aerozolu, aspirację flory bakteryjnej lub rozsiew hematogenny, kolonizując błonę śluzową dróg oddechowych i wywołując odpowiedź immunologiczną. Kluczową rolę odgrywają receptory Toll-podobne (TLRs) i szlak NF-κB, które indukują produkcję cytokin prozapalnych (TNF-α, IL-1, IL-6, IL-8), prowadząc do lokalnego stanu zapalnego i uszkodzenia nabłonka. Wirusy, takie jak rhinowirusy (20% przypadków), RSV, wirusy grypy (A, B), koronawirusy (w tym SARS-CoV-2), mogą penetrować zarówno górne, jak i dolne drogi oddechowe, powodując zmiany histologiczne i nasilając objawy. Bakterie natomiast często wywołują nadkażenia wtórne, szczególnie po infekcjach wirusowych, co komplikuje przebieg kliniczny i zwiększa ryzyko powikłań, zwłaszcza u pacjentów z deficytami odpornościowymi lub chorobami przewlekłymi.
adenowirus, antybiotyk, bakteriemia, białe krwinki, błona śluzowa, Bordetella pertussis, Chlamydia pneumoniae, cytokina prozapalna, czynnik jądrowy kappa-B, czynnik martwicy nowotworu alfa, drobnoustrój, flora bakteryjna, Haemophilus influenzae, interferon, koronawirus, kwercetyna, metapneumowirus, Moraxella catarrhalis, mycoplasma pneumoniae, nabłonek dróg oddechowych, nadkażenie bakteryjne, obrzęk nagłośni, odruch kaszlowy, pałeczka krztuśca, receptor lipoproteiny o niskiej gęstości, receptor rozpoznający wzorce, receptor Toll-podobny, rhinowirus, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, tlenek azotu, wirus grypy, wirus paragrypy, wirus syncytialny układu oddechowego, zakażenie dolnych dróg oddechowych, zakażenie układu oddechowego, zakażenie wirusowe, zapalenie zatok - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie zatok – Etiologia i przyczyny
Zapalenie zatok (sinusitis) to zapalenie błony śluzowej zatok przynosowych, prowadzące do obrzęku, blokady ujść zatok i nagromadzenia wydzieliny sprzyjającej namnażaniu patogenów. Ostre zapalenie zatok najczęściej ma etiologię wirusową (90% u dorosłych, 50-70% u dzieci), wywoływane przez rinowirusy, wirusy grypy, paragrypy, adenowirusy, RSV, enterowirusy, metapneumowirusy i koronawirusy. Wirusowe zapalenie zatok (VRS) ustępuje zwykle samoistnie w ciągu 7-10 dni bez konieczności antybiotykoterapii. Bakteryjne zapalenie zatok (ABRS) rozwija się w 0,5-2% przypadków, najczęściej jako powikłanie po infekcji wirusowej, z dominującymi patogenami: Streptococcus pneumoniae (38%), Haemophilus influenzae (36%), Moraxella catarrhalis (16%), Streptococcus pyogenes i Staphylococcus aureus. Przewlekłe zapalenie zatok wiąże się z obecnością beztlenowców (Prevotella, Porphyromonas, Fusobacterium, Peptostreptococcus) oraz czynnikami alergicznymi i anatomicznymi.
absces okołowierzchołkowy, adenowirus, alergiczne grzybicze zapalenie zatok, alergiczny nieżyt nosa, bakteryjne zapalenie zatok, beztlenowiec, choroba przyzębia, drobnoustrój chorobotwórczy, enterowirus, grzybicze zapalenie zatok, Haemophilus influenzae, inwazyjne grzybicze zapalenie zatok, koronawirus, lek przeciwgrzybiczny, małżowina nosowa, metapneumowirus, migdałek gardłowy, Moraxella catarrhalis, mukowiscydoza, polip nosa, refluks żołądkowo-przełykowy, rinowirus, skrzywienie przegrody nosowej, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, triada Samtera, wirus grypy, wirus paragrypy, wirusowe zapalenie zatok, zapalenie zatok, zapalenie zatok szczękowych, zatoki przynosowe, zespół nieruchomych rzęsek, ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekły katar u niemowląt – Epidemiologia
Przewlekły katar u niemowląt, będący najczęstszą infekcją wirusową górnych dróg oddechowych, charakteryzuje się wysoką zachorowalnością – niemowlęta w pierwszym roku życia doświadczają 6-8 przeziębień rocznie, a dzieci uczęszczające do żłobków nawet 10-12. Dominującymi patogenami są rhinowirusy (odpowiedzialne za ≥50% przypadków), RSV, wirusy grypy i paragrypy, adenowirusy oraz koronawirusy inne niż SARS-CoV-2. Przeziębienia wykazują sezonowość z dwoma szczytami zachorowań: jesiennym (do 80% przypadków wywołanych przez rhinowirusy) i wiosennym. Zakażenia przenoszą się głównie przez kontakt bezpośredni, zanieczyszczone powierzchnie oraz inhalację kropel wirusa, a okres największej zakaźności przypada na pierwsze 2-4 dni choroby. Niedojrzałość układu odpornościowego niemowląt, kontakt z rówieśnikami oraz czynniki środowiskowe zwiększają ryzyko infekcji i powikłań, takich jak zapalenie ucha środkowego (5-15%), bakteryjne zapalenie zatok (6-13%) oraz zaostrzenia astmy. RSV pozostaje główną przyczyną hospitalizacji z powodu zapalenia oskrzelików i płuc u dzieci poniżej 1 roku życia, z 58 000-80 000 hospitalizacji rocznie w USA.
adenowirus, bakteryjne zapalenie zatok, irygacja nosa solą fizjologiczną, koronawirus, kortykosteroid, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwkaszlowy, lek rozszerzający oskrzela, lek zmniejszający przekrwienie, metapneumowirus, niedojrzały układ odpornościowy, przewlekły katar u niemowląt, rhinowirus, siarczan cynku, środek dezynfekujący na bazie alkoholu, syncytialny wirus oddechowy, szczepionka przeciwko grypie, wirus grypy, wirus paragrypy, wirus RSV, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie oskrzelików, zapalenie płuc, zapalenie ucha środkowego - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie krtani – Patofizjologia i mechanizm
Zapalenie krtani (laryngitis) to stan zapalny błony śluzowej krtani i strun głosowych, charakteryzujący się przekrwieniem, obrzękiem i podrażnieniem, co prowadzi do zmiany właściwości akustycznych głosu, w tym chrypki i obniżenia jego wysokości. Etiologia obejmuje zakażenia wirusowe (m.in. wirusy paragrypy, grypy, RSV, SARS-CoV-2), bakteryjne (np. Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae) oraz grzybicze (Candida albicans), a także czynniki niezakaźne, takie jak nadużywanie głosu, refluks żołądkowo-przełykowy (GERD, LPR) oraz ekspozycja na substancje drażniące (dym papierosowy, zanieczyszczenia). Patogeneza obejmuje reakcje humoralne i komórkowe, w tym produkcję immunoglobulin, fibryny oraz aktywację neutrofili, prowadzące do obrzęku i zaburzeń wibracji strun głosowych, co zwiększa próg ciśnienia fonacyjnego i zmienia dynamikę fali śluzowej.
adenowirus, anafilaksja, błona śluzowa krtani, Candida albicans, Chlamydophila pneumoniae, duszność, dysfonia, fibryna, guzki strun głosowych, Haemophilus influenzae, Helicobacter pylori, hiperkeratoza, immunoglobuliny, infekcja górnych dróg oddechowych, kaszel produktywny, komórki tuczne, koronawirus, metapneumowirus, Moraxella catarrhalis, mycoplasma pneumoniae, neutrofile, obrzęk Reinkego, obrzęk zapalny, odruch kaszlowy, paciorkowiec beta-hemolizujący, polipy strun głosowych, reakcja IgE-zależna, refluks krtaniowo-gardłowy, refluks żołądkowo-przełykowy, rhinowirus, Streptococcus pneumoniae, stridor wdechowy, struny głosowe, wirus grypy, wirus HSV, wirus paragrypy, wirus RSV, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie krtani - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekłe zapalenie zatok nie jest wprost wymienione, ale „przewlekłe zapalenie zatok” to schorzenie, które może być związane z objawami przeziębieni – Patofizjologia i mechanizm
Przeziębienie to ostra, samoograniczająca się infekcja wirusowa górnych dróg oddechowych, wywoływana przez ponad 200 wirusów, z dominacją rinowirusów (30-80% przypadków), koronawirusów (15%), wirusów grypy A i B (10-15%) oraz adenowirusów (5%). Patogeneza opiera się na zakażeniu niewielkiego fragmentu nabłonka nosowego, co indukuje odpowiedź immunologiczną z napływem neutrofilów i uwolnieniem cytokin prozapalnych (IL-1, TNF, IL-6, IL-8, IL-11), chemokin (Rantes, MCP-1) oraz peptydów wazoaktywnych (bradykinina). Rinowirusy preferują replikację w temperaturze około 33°C, co tłumaczy ich tropizm do górnych dróg oddechowych. Wiązanie wirusa z receptorami ICAM-1, LDLR lub CDHR3 na urzęsionych komórkach nabłonka prowadzi do endocytozy i replikacji RNA wirusa, co skutkuje uwalnianiem nowych cząstek wirusa i rozprzestrzenianiem infekcji. Objawy miejscowe (nieżyt nosa, przekrwienie, kichanie, ból gardła, kaszel) wynikają z miejscowego stanu zapalnego i działania mediatorów zapalnych, natomiast objawy ogólnoustrojowe (gorączka, bóle mięśni, ból głowy) są konsekwencją działania cytokin na układ nerwowy i termoregulację.
bakteryjne zapalenie zatok, białko strukturalne, błona podśluzowa, błona śluzowa, bradykinina, cytokina, cytokina prozapalna, dysfunkcja trąbki Eustachiusza, endocytoza receptorowa, enterowirus, gorączka, Haemophilus influenzae, ICAM-1, infekcja wirusowa górnych dróg oddechowych, kaszel, koronawirus, metapneumowirus, nabłonek nosowy, nerw błędny, neutrofil, nieżyt nosa, odpowiedź immunologiczna, ostre zapalenie oskrzeli, pęcherzyk zewnątrzkomórkowy, polimorfizm genu, przekrwienie błony śluzowej, przewlekła choroba płuc, przewlekłe zapalenie zatok, receptor TRPA1, rinowirus, RNA wirusowe, rozszerzenie naczyń krwionośnych, RSV, Streptococcus pneumoniae, tomografia komputerowa, ucho środkowe, wirus paragrypy, zaostrzenie astmy, zapalenie błony śluzowej, zapalenie nosogardła, zatoka przynosowa - Leksykon chorób i schorzeń
Krup – Etiologia i przyczyny
Krup (laryngotracheobronchitis) to najczęstsza przyczyna niedrożności górnych dróg oddechowych u dzieci w wieku 6 miesięcy do 3 lat, ze szczytem zachorowań około 2. roku życia. Etiologia jest głównie wirusowa, z dominującą rolą wirusów paragrypy typu 1, 2 i 3 (75-80% przypadków, z czego HPIV-1 odpowiada za niemal 66%). Inne patogeny to wirusy grypy A i B, RSV, SARS-CoV-2 oraz adenowirusy, rinowirusy i inne. Patogeneza obejmuje zapalenie i obrzęk błony śluzowej krtani, tchawicy i oskrzeli, prowadzące do zwężenia podgłośniowego i objawów takich jak szczekający kaszel, stridor i chrypka. Bakteryjny krup, rzadziej występujący, może być wywołany przez Staphylococcus aureus, Streptococcus pyogenes, Mycoplasma pneumoniae i inne bakterie, często jako wtórne zakażenie po infekcji wirusowej. Występuje także krup spazmatyczny, związany z refluksem żołądkowo-przełykowym lub reakcjami alergicznymi, różniący się brakiem objawów infekcji.
adenowirus, anafilaksja, Corynebacterium diphtheriae, echowirus, enterowirus, górne drogi oddechowe, Haemophilus influenzae, koronawirus, krtań, laryngotracheobronchitis, metapneumowirus, Moraxella catarrhalis, mycoplasma pneumoniae, niedrożność dróg oddechowych, oskrzela, reakcja alergiczna, refluks żołądkowo-przełykowy, rinowirus, RSV, SARS-CoV-2, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, stridor, szczekający kaszel, tchawica, wirus grypy, wirus odry, wirus paragrypy, zapalenie nagłośni - Leksykon chorób i schorzeń
Szczepionka przeciw grypie – Zapobieganie i profilaktyka
Szczepionka przeciw grypie pozostaje najskuteczniejszą metodą prewencji grypy i jej powikłań, zalecaną corocznie przez CDC dla osób powyżej 6. miesiąca życia, ze szczególnym uwzględnieniem grup wysokiego ryzyka, takich jak osoby ≥65 lat, dzieci <5 lat, kobiety w ciąży oraz pacjenci z chorobami przewlekłymi i immunosupresją. Skuteczność szczepionki w zapobieganiu zachorowaniom wynosi 40-60% w sezonach z dobrym dopasowaniem antygenowym, a jej stosowanie redukuje hospitalizacje (np. o 59% ryzyko konieczności OIT u hospitalizowanych dorosłych) oraz zgony (o 31%). Szczepionki dostępne są w różnych formach: inaktywowane (IIV), rekombinowane (RIV4) oraz żywe atenuowane (LAIV), z preferencjami dla szczepionek o zwiększonej dawce lub z adiuwantem u osób starszych. Szczepienia są bezpieczne, a działania niepożądane są zwykle łagodne i krótkotrwałe. Zaleca się szczepienie we wrześniu lub październiku, aby zapewnić ochronę przed sezonem grypowym, a także jednoczesne podawanie szczepionek przeciw grypie i COVID-19 jest bezpieczne i efektywne.
białaczka, Centrum Kontroli i Zapobiegania Chorobom, choroba wieńcowa serca, inaktywowana szczepionka przeciw grypie, lek przeciwwirusowy, metapneumowirus, niedobór odporności, obniżona odporność, odporność stadna, odpowiedź immunologiczna, powikłanie grypy, profilaktyka farmakologiczna, profilaktyka zachorowań, ptasia grypa, rekombinowana szczepionka przeciw grypie, szczepionka donosowa, szczepionka o wysokiej dawce, szczepionka przeciw grypie, szczepionka trójwalentna, szczepionka z adiuwantem, tiomersal, uniwersalna szczepionka przeciw grypie, wirus grypy, zawał mięśnia sercowego, żywa atenuowana szczepionka przeciw grypie - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie oskrzelików – Etiologia i przyczyny
Zapalenie oskrzelików to ostra infekcja dolnych dróg oddechowych, głównie u niemowląt i małych dzieci, charakteryzująca się zapaleniem, obrzękiem i nadprodukcją śluzu w oskrzelikach, co prowadzi do zwężenia ich światła i utrudnienia przepływu powietrza. Etiologia jest przeważnie wirusowa, z wirusem syncytialnym układu oddechowego (RSV) odpowiadającym za 44-75% przypadków. Inne wirusy to rhinowirus (14-19%), metapneumowirus ludzki, wirus paragrypy (10-30%), adenowirus (5-10%), wirus grypy (10-20%), koronawirusy (w tym SARS-CoV-2) oraz bocawirus ludzki. Bakteryjne zapalenie oskrzelików, najczęściej wywołane przez Mycoplasma pneumoniae, jest rzadkie. Koinfekcje występują w 13-30% przypadków i mogą pogarszać przebieg choroby. Okres wylęgania wynosi 2-5 dni, a wydalanie wirusa trwa 6-21 dni. Transmisja odbywa się drogą kropelkową, bezpośrednim kontaktem z wydzieliną oraz przez skażone powierzchnie.
adenowirus, czynnik wirusowy, dolne drogi oddechowe, droga kropelkowa, górne drogi oddechowe, immunoprofilaktyka, koinfekcja, koronawirus, metapneumowirus, mycoplasma pneumoniae, narażenie na dym tytoniowy, niedotlenienie, niewydolność oddechowa, nirsewimab, obniżona odporność, paliwizumab, przeciwciało monoklonalne, rhinowirus, RSV, stan zapalny, szczepionka przeciwko RSV, wcześniactwo, wirus grypy, wirus paragrypy, wirus syncytialny układu oddechowego, wrodzona wada serca, zapalenie oskrzelików, zwężenie światła dróg oddechowych - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie oskrzeli – Etiologia i przyczyny
Zapalenie oskrzeli to stan zapalny dużych dróg oddechowych, manifestujący się obrzękiem, podrażnieniem i nadmierną produkcją śluzu. Wyróżnia się postać ostrą, najczęściej wirusową (85-95% przypadków, m.in. wirusy grypy A i B, rinowirusy, koronawirus SARS-CoV-2), oraz bakteryjną (1-10%, m.in. Mycoplasma pneumoniae, Bordetella pertussis). Czynniki drażniące, takie jak dym tytoniowy, zanieczyszczenia powietrza i opary chemiczne, mogą wywoływać lub zaostrzać ostre zapalenie oskrzeli. Przewlekłe zapalenie oskrzeli definiuje się jako kaszel z odkrztuszaniem trwający co najmniej 3 miesiące w roku przez 2 kolejne lata, będące jedną z głównych postaci POChP. Palenie tytoniu odpowiada za 85-90% przypadków przewlekłego zapalenia oskrzeli, powodując uszkodzenie rzęsek nabłonka i przerost gruczołów śluzowych. Inne czynniki ryzyka to ekspozycja zawodowa na pyły i chemikalia, nawracające infekcje oraz czynniki genetyczne, w tym niedobór alfa-1 antytrypsyny.
adenowirus, Bordetella pertussis, Chlamydophila pneumoniae, COVID-19, GERD, infekcja wirusowa, koronawirus, krztusiec, metapneumowirus, mukowiscydoza, mykoplazma pneumoniae, niedobór alfa-1-antytrypsyny, obrzęk dróg oddechowych, oczyszczanie śluzowo-rzęskowe, oskrzele, ostre zapalenie oskrzeli, paciorkowiec zapalenia płuc, pałeczka hemofilna, POChP, przebudowa dróg oddechowych, przewlekłe zapalenie oskrzeli, rinowirus, rozstrzenie oskrzeli, RSV, SARS-CoV-2, wirus grypy, wirus paragrypy, zapalenie oskrzeli, zapalenie zatok - Leksykon chorób i schorzeń
Zakażenie klatki piersiowej – Etiologia i przyczyny
Zakażenia klatki piersiowej obejmują głównie zapalenie oskrzeli i zapalenie płuc, wywoływane przez wirusy (85-95% przypadków ostrego zapalenia oskrzeli), bakterie oraz rzadziej grzyby. Do najczęstszych wirusów należą: wirusy grypy, RSV, rinowirusy, adenowirusy, koronawirusy (w tym SARS-CoV-2), wirusy paragrypy i metapneumowirusy. Bakteryjne zakażenia, dominujące u dorosłych z zapaleniem płuc, najczęściej wywołują Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae, Mycoplasma pneumoniae, Chlamydia pneumoniae, Legionella pneumophila oraz Staphylococcus aureus (w tym MRSA). Grzybicze infekcje dotyczą głównie osób z immunosupresją i obejmują Pneumocystis jirovecii, Aspergillus, Histoplasma capsulatum, Cryptococcus i Coccidioides. Drogi transmisji to przede wszystkim droga kropelkowa, kontakt bezpośredni oraz aspiracja. Czynniki ryzyka ciężkich zakażeń to m.in. wiek skrajny, choroby przewlekłe (POChP, astma, mukowiscydoza), immunosupresja, palenie tytoniu, nadużywanie alkoholu oraz ekspozycja na czynniki drażniące.
adenowirus, ARDS, Aspergillus, aspiracja, atypowe zapalenie płuc, Bordetella pertussis, Chlamydia pneumoniae, choroba legionistów, coccidioides, Cryptococcus, droga kropelkowa, dysfagia, Escherichia coli, Haemophilus influenzae, Histoplasma capsulatum, Klebsiella pneumoniae, koronawirus, Legionella pneumophila, lek immunosupresyjny, metapneumowirus, Moraxella catarrhalis, mukowiscydoza, mycoplasma pneumoniae, niedobór alfa-1-antytrypsyny, patogen, Pneumocystis jirovecii, POChP, pozaszpitalne zapalenie płuc, przewlekła obturacyjna choroba płuc, Pseudomonas aeruginosa, rinowirus, rozstrzenie oskrzeli, SARS-CoV-2, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, szczep MRSA, szpitalne zapalenie płuc, wirus grypy, wirus paragrypy, wirus syncytialny układu oddechowego, zakażenie grzybicze, zakażenie klatki piersiowej, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie płuc związane z respiratorem, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zwłóknienie torbielowate - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie płuc – Etiologia i przyczyny
Zapalenie płuc (pneumonia) to infekcyjne zapalenie miąższu płucnego, charakteryzujące się stanem zapalnym pęcherzyków płucnych wypełnionych płynem lub ropą, wywołane przez różnorodne patogeny: bakterie, wirusy i grzyby. U dorosłych dominują bakterie, zwłaszcza Streptococcus pneumoniae, odpowiedzialny za około 43% przypadków bakteryjnego zapalenia płuc, będący główną przyczyną pozaszpitalnego zapalenia płuc (CAP). Inne istotne bakterie to Haemophilus influenzae, Mycoplasma pneumoniae, Chlamydia pneumoniae, Legionella pneumophila oraz bakterie Gram-ujemne (Pseudomonas aeruginosa, Escherichia coli) w zapaleniu płuc nabytym w szpitalu (HAP) i związanym z wentylacją mechaniczną (VAP). Wirusy odpowiadają za około 33% przypadków u dorosłych i 66% u dzieci, z dominacją wirusa grypy, SARS-CoV-2 oraz RSV. Grzybicze zapalenie płuc, choć rzadsze, występuje u pacjentów z immunosupresją, z udziałem Pneumocystis jirovecii, Cryptococcus, Histoplasma capsulatum i Coccidioides. Klasyfikacja zapalenia płuc uwzględnia miejsce nabycia (CAP, HAP, HCAP, VAP) oraz obraz kliniczny (typowe i atypowe), co ma znaczenie dla doboru terapii.
adenowirus, atypowe zapalenie płuc, bakteriemia, bakteryjne zapalenie płuc, Chlamydia pneumoniae, choroba legionistów, coccidioides, Cryptococcus, dysfagia, Escherichia coli, grzybicze zapalenie płuc, Haemophilus influenzae, Histoplasma capsulatum, histoplazmoza, Klebsiella pneumoniae, kokcydioidomikoza, kryptokokoza, Legionella pneumophila, mechanizm obronny organizmu, metapneumowirus, Moraxella catarrhalis, mukowiscydoza, mycoplasma pneumoniae, pęcherzyk płucny, Pneumocystis jirovecii, POChP, pozaszpitalne zapalenie płuc, Pseudomonas aeruginosa, rinowirus, ropień płuca, rozstrzenie oskrzeli, SARS-CoV-2, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, syncytialny wirus oddechowy, szpitalne zapalenie płuc, wentylacja mechaniczna, wirus grypy, wirusowe zapalenie płuc, wysięk opłucnowy, zapalenie miąższu płucnego, zapalenie płuc aspiracyjne, zapalenie płuc związane z wentylacją mechaniczną, zespół ostrej niewydolności oddechowej - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie oskrzelików – Leczenie
Zapalenie oskrzelików jest powszechną wirusową infekcją dolnych dróg oddechowych u niemowląt i małych dzieci, najczęściej wywoływaną przez RSV. Choroba charakteryzuje się zapaleniem, obrzękiem i nadprodukcją śluzu w oskrzelikach, co prowadzi do objawów od łagodnych do ciężkich, zwłaszcza u pacjentów z grup ryzyka (wcześniactwo, choroby serca, immunosupresja). Leczenie jest głównie objawowe i wspomagające, obejmujące odpowiednie nawodnienie (80-100 ml/kg/dobę plus 20-25 ml/kg/dobę przy gorączce), udrożnienie nosa, kontrolę gorączki (paracetamol od 2. miesiąca życia, ibuprofen od 3. miesiąca życia) oraz tlenoterapię przy saturacji SpO2 <90%. Hospitalizacja jest wskazana przy ciężkiej niewydolności oddechowej, apatii, bezdechach, niemożności przyjmowania płynów lub u niemowląt poniżej 3 miesięcy z czynnikami ryzyka.
adrenalina nebulizowana, albuterol, bezdech, bronchodilatator, CPAP, dysplazja oskrzelowo-płucna, fizjoterapia klatki piersiowej, heliox, hipertoniczny roztwór soli, hipoksemia, hiponatremia, hormon antydiuretyczny, immunoprofilaktyka, infekcja dolnych dróg oddechowych, intubacja dotchawicza, kaniula nosowa, kortykosteroid, leczenie objawowe, lek rozszerzający oskrzela, metapneumowirus, nirsewimab, paliwizumab, respiratory syncytial virus, rybawiryna, salbutamol, saturacja tlenu, skurcz oskrzeli, surfaktant egzogenny, tachypnea, tlenek azotu, wciąganie międzyżebrzy, wentylacja mechaniczna, zapalenie oskrzelików, zespół Reye’a, zgłębnik nosowo-żołądkowy