wirus odry
Wirus odry (Measles virus) to wysoce zakaźny patogen należący do rodziny Paramyxoviridae, rodzaju Morbillivirus. Jest czynnikiem etiologicznym odry – ostrej choroby zakaźnej występującej głównie u dzieci, charakteryzującej się wysypką plamisto-grudkową, gorączką, zapaleniem błon śluzowych oraz objawami ze strony układu oddechowego.
Transmisja wirusa odbywa się drogą kropelkową lub przez bezpośredni kontakt z wydzielinami chorego. Wirus odry jest niezwykle zaraźliwy – wskaźnik reprodukcji (R0) wynosi 12-18, co oznacza, że jedna osoba zakażona może zainfekować nawet kilkanaście osób podatnych na zakażenie. Okres wylęgania choroby wynosi zwykle 10-14 dni.
Zakażenie wirusem odry może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak zapalenie płuc, zapalenie ucha środkowego, zapalenie mózgu czy podostre stwardniające zapalenie mózgu (SSPE). Szczególnie narażone na ciężki przebieg choroby są dzieci poniżej 5. roku życia, osoby z niedoborami odporności oraz kobiety ciężarne.
Najbardziej skuteczną metodą zapobiegania zakażeniom wirusem odry jest szczepienie. Szczepionka przeciwko odrze (zwykle w formie skojarzonej MMR – przeciwko odrze, śwince i różyczce) indukuje odporność u ponad 95% zaszczepionych. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) rekomenduje podanie dwóch dawek szczepionki w ramach programów szczepień ochronnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Wirus odry – Przedawkowanie
Wirus odry szczepu Schwarz, stosowany w szczepionkach żywych atenuowanych Priorix i Priorix-Tetra, występuje w dawce nie mniejszej niż 10 CCID50 na 0,5 ml. Dane z monitorowania po wprowadzeniu do obrotu wykazały, że nawet podanie dawki do dwukrotnie większej niż zalecana nie skutkowało wystąpieniem działań niepożądanych związanych z przedawkowaniem. Brak specyficznych objawów klinicznych oraz niezgłoszone przypadki przedawkowania w przypadku Priorix-Tetra potwierdzają wysoki profil bezpieczeństwa atenuowanego wirusa odry. Produkcja wirusa w hodowli komórek zarodka kurzego może mieć znaczenie alergologiczne, jednak nie wpływa na ryzyko przedawkowania.
atenuacja wirusa, białko jaja kurzego, CCID50, charakterystyka produktu leczniczego, działanie niepożądane, hodowla komórek zarodka kurzego, immunizacja, nadzór nad bezpieczeństwem, Priorix, Priorix-Tetra, reakcja alergiczna, reakcja poszczepienna, szczep Schwarz, szczepionka żywa atenuowana, wirus odry, żywy atenuowany wirus odry - Leksykon substancji czynnych
Wirus ospy wietrznej – Właściwości farmakodynamiczne
Wirus ospy wietrznej (VZV) szczepu Oka, stosowany w szczepionkach takich jak Varilrix, VARIVAX i Priorix-Tetra, wykazuje wysoką skuteczność w profilaktyce ospy wietrznej, zarówno w zapobieganiu zakażeniom, jak i łagodzeniu przebiegu choroby. Stężenie wirusa w dawce 0,5 ml wynosi od ≥10 PFU (Priorix-Tetra, Varilrix) do ≥1350 PFU (VARIVAX). Szczepionki indukują odpowiedź immunologiczną poprzez wywołanie bezobjawowej infekcji, co prowadzi do wytworzenia przeciwciał i odpowiedzi komórkowej. Badania kliniczne potwierdzają wyższą skuteczność i trwałość odporności po podaniu dwóch dawek w porównaniu z jedną dawką, z efektywnością sięgającą 91-94% w zapobieganiu ospie o różnym nasileniu. Szczepionki wykazują także skuteczność w profilaktyce poekspozycyjnej, zmniejszając ryzyko ciężkiego przebiegu choroby u dzieci zaszczepionych do 3 dni po kontakcie z wirusem.
astma oskrzelowa, białaczka, choroba autoimmunologiczna, choroba kolagenowa, guz lity złośliwy, immunofluorescencja pośrednia, immunogenność, jednostka PFU, komórki diploidalne MRC-5, leczenie immunosupresyjne, niewydolność nerek przewlekła, półpasiec, powikłanie ospy wietrznej, profilaktyka poekspozycyjna, przeszczepienie narządów, rekonstytucja, serokonwersja, średnia geometryczna miana, szczep atenuowany, szczep Oka, terapia kortykosteroidowa, test ELISA, wirus atenuowany, wirus odry, wirus ospy wietrznej, wirus różyczki, wirus świnki - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Priorix-Tetra –
Szczepionka Priorix-Tetra jest żywą atenuowaną szczepionką przeciw odrze, śwince, różyczce i ospie wietrznej, zawierającą w każdej dawce (0,5 ml po rekonstytucji) żywe atenuowane wirusy: odry (szczep Schwarz, ≥10 CCID50), świnki (szczep RIT 4385, ≥10 CCID50), różyczki (szczep Wistar RA 27/3, ≥10 CCID50) oraz ospy wietrznej (szczep OKA, ≥10 PFU). Wirusy te replikują się w organizmie w ograniczonym stopniu, co indukuje odpowiedź immunologiczną bez wywoływania pełnoobjawowej choroby, dzięki procesowi atenuacji. Jednostki aktywności biologicznej, takie jak CCID50 (50% zakaźna dawka dla hodowli komórkowych) oraz PFU (jednostka tworzenia łysinek), są kluczowe dla oceny skuteczności szczepionki, przewyższając tradycyjne miary masy substancji czynnej.
aktywność biologiczna, atenuacja wirusa, farmakokinetyka, hodowla komórek zarodka kurzego, indukcja odpowiedzi immunologicznej, jednostka tworzenia łysinek, komórki diploidalne, miano przeciwciał, odpowiedź immunologiczna, replikacja wirusa, skuteczność kliniczna, szczepionka atenuowana, szczepionka żywa, wirus atenuowany, wirus odry, wirus ospy wietrznej, wirus różyczki, wirus świnki, właściwości farmakokinetyczne - Leksykon substancji czynnych
Wirus odry – Właściwości farmakodynamiczne
Wirus odry, będący składnikiem szczepionek Priorix oraz Priorix-Tetra, występuje w postaci żywego atenuowanego szczepu Schwarz, produkowanego w hodowli komórek zarodka kurzego, z minimalną zawartością 10 CCID50 na dawkę. Szczepionki te wykazują wysoką immunogenność, potwierdzoną w badaniach klinicznych, gdzie pojedyncza dawka indukowała serokonwersję u 98,1% uprzednio seronegatywnych dzieci w wieku 12-24 miesięcy, a po 2 latach utrzymywała się na poziomie 93,4%. Odpowiedź immunologiczna jest zależna od wieku podania pierwszej dawki – u niemowląt 9-10-miesięcznych wskaźnik serokonwersji wynosił około 92-93%, co jest niższe niż u dzieci szczepionych po 12 miesiącu życia, prawdopodobnie z powodu interferencji przeciwciał matczynych. Druga dawka podana w ciągu 3 miesięcy po pierwszej znacząco zwiększa poziomy przeciwciał i wskaźniki serokonwersji, co jest kluczowe dla optymalnej ochrony immunologicznej. Długotrwałość odpowiedzi immunologicznej potwierdzono w badaniach z obserwacją do 10 lat, gdzie wskaźniki seropozytywności pozostawały wysokie.
drgawki gorączkowe, immunogenność, komórki zarodka kurzego, miano przeciwciał, odpowiedź immunologiczna, odra, podanie domięśniowe, podanie podskórne, przeciwciała matczyne, serokonwersja, seropozytywność, skuteczność ochronna, stężenie przeciwciał, świnka i różyczka, szczepionka Priorix, szczepionka Priorix-Tetra, wirus odry, żywy atenuowany wirus - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Priorix-Tetra –
Szczepionka Priorix-Tetra zawiera żywe, atenuowane wirusy odry (szczep Schwarz ≥10³.0 CCID50), świnki (szczep RIT 4385 ≥10⁴.4 CCID50), różyczki (szczep Wistar RA 27/3 ≥10³.0 CCID50) oraz ospy wietrznej (szczep OKA ≥10³.3 PFU). Przeciwwskazania obejmują ostre, ciężkie choroby z gorączką, nadwrażliwość na składniki szczepionki, w tym neomycynę (obecna w śladowych ilościach), oraz reakcje nadwrażliwości po wcześniejszych szczepieniach przeciw odrze, śwince, różyczce lub ospie wietrznej. Szczepionka zawiera także 14 mg sorbitolu, 6,5 ng kwasu para-aminobenzoesowego oraz 583 µg fenyloalaniny na dawkę, co należy uwzględnić u pacjentów z odpowiednimi alergiami lub metabolicznymi zaburzeniami. Łagodne infekcje nie stanowią przeciwwskazania, jednak podanie należy odroczyć w przypadku ciężkich infekcji z gorączką.
agammaglobulinemia, AIDS, choroba gorączkowa, fenyloalanina, kontaktowe zapalenie skóry, kwas para-aminobenzoesowy, limfocyt T CD4+, nadwrażliwość, neomycyna, niedobór odporności, niepożądany odczyn poszczepienny, ospa wietrzna, sorbitol, szczepionka Priorix-Tetra, wirus atenuowany, wirus odry, wirus różyczki, wirus świnki, zaburzenie odporności, zakażenie HIV, złożony niedobór odporności - Leksykon leków
Przedawkowanie – Priorix –
Szczepionka Priorix, zawierająca żywe atenuowane wirusy odry (szczep Schwarz), świnki (szczep RIT 4385) oraz różyczki (szczep Wistar RA 27/3), jest stosowana w profilaktyce tych chorób zakaźnych. W trakcie monitorowania bezpieczeństwa po wprowadzeniu produktu do obrotu odnotowano przypadki podania dawki dwukrotnie przekraczającej zalecaną (1,0 ml zamiast standardowej 0,5 ml). Mimo zwiększonej dawki, nie zaobserwowano wystąpienia działań niepożądanych specyficznych dla przedawkowania, co wskazuje na dobrą tolerancję szczepionki nawet przy podwojonym stężeniu wirusów (≥ 10 CCID50 dla każdego z wirusów: odry, świnki i różyczki).
choroba zakaźna, działanie niepożądane, fenyloalanina, kwas para-aminobenzoesowy, monitorowanie bezpieczeństwa, neomycyna, obserwacja pacjenta, profilaktyka, przedawkowanie szczepionki, różyczka, sorbitol, stężenie wirusa, substancja pomocnicza, świnka, szczepionka Priorix, wirus atenuowany, wirus odry - Leksykon substancji czynnych
Wirus odry – Właściwości farmakokinetyczne
Wirus odry stosowany w szczepionkach Priorix i Priorix-Tetra występuje w postaci żywego, atenuowanego szczepu Schwarz, namnażanego na hodowli komórek zarodka kurzego. Zawartość wirusa odry w pojedynczej dawce 0,5 ml wynosi nie mniej niż 10 CCID50, co oznacza ilość wirusa zdolną do zakażenia 50% hodowli komórkowej. Ze względu na charakter szczepionek zawierających żywe, atenuowane wirusy, klasyczne parametry farmakokinetyczne (wchłanianie, dystrybucja, metabolizm, wydalanie) nie są określane. Zamiast tego kluczowa jest immunogenność wirusa, oceniana poprzez pomiar miana przeciwciał po szczepieniu, co odzwierciedla zdolność wirusa do ograniczonej replikacji i indukcji odpowiedzi immunologicznej.
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Priorix-Tetra –
Szczepionka Priorix-Tetra, zawierająca żywe atenuowane wirusy odry (szczep Schwarz ≥ 10 CCID50), świnki (szczep RIT 4385 ≥ 10 CCID50), różyczki (szczep Wistar RA 27/3 ≥ 10 CCID50) oraz ospy wietrznej (szczep OKA ≥ 10 PFU), jest dostępna w formie proszku i rozpuszczalnika do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Zalecane dawkowanie u dzieci od 11 miesiąca życia to dwie dawki po 0,5 ml podawane podskórnie lub domięśniowo, z odstępem między dawkami wynoszącym od 6 tygodni do 3 miesięcy, przy czym minimalny odstęp nie może być krótszy niż 4 tygodnie. W sytuacjach epidemiologicznych dopuszcza się podanie pierwszej dawki już po ukończeniu 9. miesiąca życia, z drugą dawką podaną w ciągu 3 miesięcy. Alternatywnie, u pacjentów, którzy wcześniej otrzymali pojedynczą dawkę szczepionki MMR i/lub przeciw ospie wietrznej, możliwe jest podanie jednej dawki Priorix-Tetra zgodnie z lokalnymi zaleceniami.
choroba zakaźna, odpowiedź immunologiczna, ospa wietrzna, podanie domięśniowe, podanie podskórne, rekonstytucja, sytuacja epidemiologiczna, szczepionka Priorix-Tetra, szczepionka przeciw odrze, trombocytopenia, wirus atenuowany, wirus odry, wirus ospy wietrznej, wirus różyczki, wirus świnki, zaburzenie krzepnięcia - Leksykon leków
Skład i postać leku – Priorix-Tetra –
Priorix-Tetra to szczepionka żywa atenuowana, stosowana do czynnej immunizacji przeciwko odrze, śwince, różyczce oraz ospie wietrznej. Po rekonstytucji jedna dawka 0,5 ml zawiera co najmniej 10 CCID50 wirusa odry (szczep Schwarz), 10 CCID50 wirusa świnki (szczep RIT 4385), 10 CCID50 wirusa różyczki (szczep Wistar RA 27/3) oraz 10 PFU wirusa ospy wietrznej (szczep OKA). Wirusy produkowane są w hodowlach komórek zarodka kurzego lub ludzkich komórek diploidalnych (MRC-5). Szczepionka zawiera śladowe ilości neomycyny, 14 mg sorbitolu, 6,5 ng kwasu para-aminobenzoesowego oraz 583 µg fenyloalaniny na dawkę. Preparat dostępny jest w formie proszku i rozpuszczalnika do sporządzania roztworu do wstrzykiwań, przechowywany w temperaturze 2°C–8°C, z okresem ważności 18 miesięcy.
ampułko-strzykawka, czynna immunizacja, fenyloalanina, hodowla komórek zarodka kurzego, kwas para-aminobenzoesowy, laktoza bezwodna, ludzkie komórki diploidalne, mannitol, medium 199, neomycyna, niezgodność farmaceutyczna, odra świnka różyczka ospa wietrzna, rekonstytucja, sorbitol, szczepionka Priorix-Tetra, szczepionka żywa atenuowana, wirus odry, wirus ospy wietrznej, wirus różyczki, wirus świnki - Leksykon chorób i schorzeń
Odra – Diagnostyka i diagnoza
Odra jest wysoce zakaźną chorobą wirusową wywoływaną przez wirus z rodziny Paramyxoviridae, z okresem inkubacji 10-14 dni (zakres 7-21 dni). Pacjent jest zakaźny od około 4 dni przed do 4 dni po wystąpieniu wysypki. Klinicznie choroba przebiega w dwóch fazach: prodromalnej (3-4 dni) z gorączką do >40°C, kaszlem, nieżytem nosa, zapaleniem spojówek i plamkami Koplika oraz fazie wysypkowej, gdzie wysypka plamisto-grudkowa rozpoczyna się na twarzy i rozprzestrzenia się zstępująco, utrzymując się 5-6 dni. Diagnostyka opiera się na badaniach serologicznych (IgM wykrywane od 3. dnia wysypki, test ELISA) oraz molekularnych (RT-PCR z wymazów gardła, nosogardła, moczu), które cechują się czułością 94% i swoistością 99%. Wykrycie czterokrotnego wzrostu miana IgG potwierdza infekcję, jednak jest mniej przydatne w szybkim rozpoznaniu. Fałszywe wyniki mogą wystąpić u pacjentów z chorobami reumatologicznymi lub innymi infekcjami wirusowymi.
diagnostyka laboratoryjna, faza prodromalna, immunofluorescencja, immunosupresja, izolacja powietrzna, izolacja wirusa, ludzki herpeswirus 6, nadzór epidemiologiczny, odczyn polekowy, okres inkubacji, parwowirus B19, plamki Koplika, popłuczyny oskrzelowe, przeciwciała IgG, przeciwciała IgM, RT-PCR, rumień nagły, szczepionka inaktywowana, szkarlatyna, test ELISA, testy point-of-care, wartość predykcyjna, wirus odry, wymaz z gardła, wymaz z nosogardła, wysypka plamisto-grudkowa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Isoprinosine 500 mg
Isoprinosine w dawce 500 mg, zawierający inozynę pranobeks, wykazuje działanie przeciwwirusowe i immunomodulujące, co czyni go skutecznym w leczeniu zakażeń wirusowych, zwłaszcza wywołanych przez wirusy Herpes simplex typu I i II oraz Herpes varicella-zoster. Lek jest stosowany zarówno w terapii ostrych infekcji, jak i profilaktyce nawrotów, szczególnie u pacjentów z częstymi epizodami opryszczki (>6 epizodów rocznie) oraz u osób z immunosupresją. Ponadto, Isoprinosine jest wskazany w terapii podostrego stwardniającego zapalenia mózgu (SSPE) wywołanego wirusem odry, gdzie hamuje replikację wirusa i moduluje odpowiedź immunologiczną, spowalniając progresję choroby. Lek wspomaga również funkcje układu odpornościowego u pacjentów z wrodzonymi i nabytymi deficytami immunologicznymi, po immunosupresji oraz w okresie rekonwalescencji po ciężkich chorobach.
4-acetamidobenzoesan 2-hydroksypropylodimetyloamoniowy, celiakia, chemioterapia, cytokiny, działanie immunomodulujące, działanie przeciwwirusowe, faza prodromalna, Herpes simplex typu I, Herpes simplex typu II, Herpes varicella-zoster, immunosupresja, inozyna pranobeksu, limfocyty T, mannitol, nawracająca infekcja wirusowa, neuralgia popółpaścowa, odpowiedź immunologiczna, opryszczka zwykła, ospa wietrzna, ostra infekcja, podostre stwardniające zapalenie mózgu, półpasiec, replikacja wirusów, skrobia pszeniczna, SSPE, terapia immunomodulująca, terapia immunosupresyjna, terapia przeciwwirusowa, wirus herpes, wirus odry, wrodzone zaburzenie odporności, zakażenie skóry i błon śluzowych, zakażenie wirusowe - Leksykon chorób i schorzeń
Odra – Etiologia i przyczyny
Odra jest wysoce zakaźną chorobą wirusową wywoływaną przez jednoniciowy, osłonkowy wirus RNA z rodzaju Morbillivirus (Paramyxoviridae). Naturalnym gospodarzem jest wyłącznie człowiek, a transmisja odbywa się głównie drogą powietrzno-kropelkową, z okresem zakaźności od 4 dni przed do 4 dni po wystąpieniu wysypki. Ryzyko zakażenia u osób niezaszczepionych i podatnych sięga 90% przy bliskim kontakcie. Czynniki ryzyka ciężkiego przebiegu obejmują niedożywienie (szczególnie niedobór witaminy A), immunosupresję, wiek <5 lat lub >30 lat oraz współistniejące choroby. Epidemiologia odry jest ściśle związana z poziomem wyszczepialności; pomimo dostępności skutecznej szczepionki, w 2023 roku odra spowodowała około 107 500 zgonów, głównie u dzieci poniżej 5 roku życia.
amnezja immunologiczna, droga powietrzno-kropelkowa, dysfagia, hipowitaminoza A, immunosupresja, komórki dendrytyczne, limfocyty, morbillivirus, nosicielstwo bezobjawowe, odporność populacyjna, odporność poszczepienna, odporność zbiorowa, odra, paramyxoviridae, podostre stwardniające zapalenie mózgu, rezerwuar zwierzęcy, serokonwersja, SSPE, szczepionka MMR, szczepionka MMRV, wirus odry, wirus RNA, wysypka odropodobna, zapalenie naczyń - Leksykon leków
Skład i postać leku – Priorix-Tetra –
Priorix-Tetra to szczepionka żywa atenuowana, zawierająca osłabione wirusy odry (szczep Schwarz, ≥10 CCID50), świnki (szczep RIT 4385, ≥10 CCID50), różyczki (szczep Wistar RA 27/3, ≥10 CCID50) oraz ospy wietrznej (szczep OKA, ≥10 PFU). Preparat występuje w formie proszku i rozpuszczalnika do sporządzania roztworu do wstrzykiwań (0,5 ml dawka). Szczepionka zawiera śladowe ilości neomycyny oraz 14 mg sorbitolu na dawkę, co należy uwzględnić u pacjentów z nadwrażliwością na antybiotyki. Po rekonstytucji preparat może zmieniać barwę od jasno-brzoskwiniowej do różowej, co jest zjawiskiem fizjologicznym i nie wpływa na skuteczność szczepionki.
CCID50, hodowla komórkowa, komórki diploidalne, komórki zarodka kurzego, laktoza bezwodna, mannitol, medium 199, nadwrażliwość na antybiotyk, neomycyna, odpowiedź immunologiczna, odra świnka różyczka ospa wietrzna, PFU, rekonstytucja szczepionki, rozpuszczalnik do wstrzykiwań, sorbitol, szczepionka żywa atenuowana, wirus odry, wirus ospy wietrznej, wirus różyczki, wirus świnki - Leksykon chorób i schorzeń
Odra – Patofizjologia i mechanizm
Wirus odry (MeV) to wysoce zakaźny wirus RNA z rodziny Paramyxoviridae, który infekuje wyłącznie ludzi, powodując ogólnoustrojowe zakażenie z charakterystyczną plamisto-grudkową wysypką oraz przejściową immunosupresją. Kluczowe białka osłonki, F (fuzyjne) i H (hemaglutyninowe), umożliwiają fuzję z komórkami gospodarza i wiązanie z receptorami CD150 (SLAM) na komórkach immunologicznych oraz nektyną-4 na komórkach nabłonkowych. Po początkowej replikacji w nabłonku dróg oddechowych i regionalnych węzłach chłonnych, wirus rozprzestrzenia się do układu limfoidalnego i różnych narządów, wywołując dwie fazy wiremii. Adaptacyjna odpowiedź immunologiczna usuwa wirusa i prowadzi do dożywotniej odporności, jednak infekcja wywołuje głęboką immunosupresję, w tym tzw. amnezję immunologiczną, trwającą średnio 27 miesięcy, podczas której dochodzi do deplecji komórek pamięci CD150+ T i B, co zwiększa podatność na zakażenia oportunistyczne i powikłania bakteryjne.
amnezja immunologiczna, białko fuzyjne, białko hemaglutyninowe, demielinizacja, genotypowanie wirusa, immunosupresja, komórki dendrytyczne, komórki nabłonkowe, limfocyty, morbillivirus, nukleoproteina, oligodendrocyty, paramyxoviridae, plamki Koplika, podostre stwardniające zapalenie mózgu, polimeraza RNA, receptory rozpoznające wzorce, receptory toll-podobne, szczepionka MMR, wiremia, wirus odry, witamina A, wysypka plamisto-grudkowa, zapalenie mózgu, zapalenie płuc, zapalenie ucha środkowego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Priorix-Tetra –
Przeprowadzone badania toksykologiczne przedkliniczne szczepionki Priorix-Tetra, zawierającej żywe atenuowane szczepy wirusów odry (szczep Schwarz), świnki (RIT 4385), różyczki (Wistar RA 27/3) oraz ospy wietrznej (szczep OKA), wykazały brak toksyczności miejscowej i ogólnoustrojowej po podaniu wielokrotnym w modelach zwierzęcych. Szczepionka produkowana jest na hodowlach komórek zarodka kurzego (odra, świnka) oraz ludzkich komórek diploidalnych MRC-5 (różyczka, ospa wietrzna). W badaniach nie zaobserwowano negatywnego wpływu na funkcje fizjologiczne zwierząt, co potwierdza dobrą tolerancję składników preparatu, w tym śladowych ilości neomycyny oraz 14 mg sorbitolu na dawkę.
atenuowany wirus, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, choroba zakaźna, działanie toksyczne, działanie toksyczne ogólnoustrojowe, hodowla komórek zarodka kurzego, hodowla ludzkich komórek diploidalnych, komórki diploidalne MRC-5, neomycyna, odra, sorbitol, świnka, szczep Jeryl Lynn, szczep Oka, szczep RIT 4385, szczep Schwarz, szczep Wistar RA 27/3, szczepionka Priorix-Tetra, toksyczność miejscowa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, wirus odry - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Priorix-Tetra –
Szczepionka Priorix-Tetra jest skojarzoną, żywą, atenuowaną szczepionką przeznaczoną do czynnego uodparniania przeciwko odrze, śwince, różyczce oraz ospie wietrznej. Zalecana jest do stosowania u osób od 11. miesiąca życia, co jest optymalnym momentem dla uzyskania efektywnej odpowiedzi immunologicznej. W wyjątkowych sytuacjach, takich jak zagrożenie epidemiologiczne, planowany wyjazd do obszarów endemicznych, czy kontakt z osobą chorą, dopuszcza się podanie szczepionki już u niemowląt w wieku 9-10 miesięcy. Preparat zawiera w dawce 0,5 ml ≥ 10 CCID50 wirusa odry (szczep Schwarz), świnki (szczep RIT 4385), różyczki (szczep Wistar RA 27/3) oraz ≥ 10 PFU wirusa ospy wietrznej (szczep OKA). Wirusy odry i świnki są hodowane na komórkach zarodka kurzego, natomiast wirusy różyczki i ospy wietrznej na ludzkich komórkach diploidalnych MRC-5.
antygen szczepionkowy, choroba zakaźna, choroby zakaźne wieku dziecięcego, czynne uodparnianie, dysfagia, jednostka tworzenia łysinek, komórki diploidalne, komórki zarodka kurzego, linia komórkowa MRC-5, neomycyna, odpowiedź immunologiczna, proszek do rekonstytucji, szczepionka skojarzona, wirus atenuowany, wirus odry, wirus ospy wietrznej, wirus różyczki, wirus świnki, występowanie endemiczne - Leksykon chorób i schorzeń
Odra – Zapobieganie i profilaktyka
Odra to wysoce zakaźna choroba wirusowa, przenoszona drogą kropelkową, z możliwością utrzymywania się wirusa w powietrzu do 2 godzin po opuszczeniu pomieszczenia przez zakażonego. Szczepionka MMR, zawierająca atenuowane wirusy odry, świnki i różyczki, jest podstawowym narzędziem profilaktyki, zapewniając około 93% ochrony po pierwszej dawce i 97% po drugiej. Standardowy schemat szczepień obejmuje dwie dawki: pierwszą w wieku 12-15 miesięcy, a drugą w wieku 4-6 lat. Profilaktyka poekspozycyjna polega na podaniu szczepionki MMR w ciągu 72 godzin od ekspozycji (skuteczność ~90%) lub immunoglobuliny w ciągu 6 dni, szczególnie u osób z przeciwwskazaniami do szczepienia, takich jak niemowlęta poniżej 6 miesiąca życia, kobiety w ciąży czy osoby z ciężkim niedoborem odporności.
choroba endemiczna, ciężki niedobór odporności, droga kropelkowa, dysfagia, immunizacja, immunoglobulina, immunoglobulina domięśniowa, immunoglobulina dożylna, małopłytkowość, odporność stadna, odporność zbiorowa, odra, ognisko epidemii, osłabiony układ odpornościowy, ospa wietrzna, profilaktyka poekspozycyjna, szczepionka MMR, szczepionka MMRV, szczepionka żywa atenuowana, transmisja wirusa, wirus odry, zapalenie mózgu, zapalenie płuc - Leksykon substancji czynnych
Wirus odry – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Wirus odry zawarty w szczepionkach żywych atenuowanych, takich jak Priorix i Priorix-Tetra, nie był przedmiotem szczegółowych badań dotyczących wpływu na płodność u ludzi, jednak brak jest doniesień o negatywnym oddziaływaniu na zdolności reprodukcyjne. Szczepionki te są przeciwwskazane w ciąży, choć nie udokumentowano przypadków uszkodzenia płodu po nieświadomym podaniu preparatu kobietom ciężarnym, w tym ponad 3500 przypadków podania Priorix z komponentą różyczki bez wystąpienia zespołu różyczki wrodzonej. Po szczepieniu zaleca się unikanie zajścia w ciążę przez okres 1 miesiąca. W przypadku nieświadomego podania szczepionki w ciąży nie ma wskazań do przerwania ciąży.
laktacja, objawy choroby, obniżona odporność, płodność, podanie szczepionki, powikłanie, przerwanie ciąży, stan immunologiczny, szczep Schwarz, szczepienie przeciwko odrze, szczepionka atenuowana, układ immunologiczny, uszkodzenie płodu, wiek rozrodczy, wirus odry, wirus szczepionkowy, zakażenie, zespół różyczki wrodzonej, żywy atenuowany wirus odry - Leksykon substancji czynnych
Wirus odry – Dawkowanie i sposób podawania
Wirus odry, będący składnikiem szczepionek skojarzonych MMR (odra, świnka, różyczka) oraz MMRV (odra, świnka, różyczka, ospa wietrzna), jest podawany w dawce 0,5 ml zawierającej co najmniej 10³⁰ CCID₅₀ żywego, atenuowanego wirusa (szczep Schwarz). Szczepionka Priorix jest zalecana od 12 miesiąca życia, z podaniem jednej dawki i drugiej zgodnie z oficjalnymi wytycznymi, natomiast Priorix-Tetra stosuje się od 11 miesiąca życia, podając dwie dawki w odstępie minimum 4 tygodni, optymalnie 6 tygodni do 3 miesięcy. W przypadku niemowląt poniżej 12 miesiąca życia, szczepienie jest możliwe w sytuacjach epidemiologicznych (np. epidemia, podróż do rejonów endemicznych), z pierwszą dawką podaną po ukończeniu 9-11 miesiąca życia i drugą dawką w ciągu 3 miesięcy, zachowując minimalny odstęp 4 tygodni. Nie określono bezpieczeństwa i skuteczności szczepionki u niemowląt poniżej 9 miesiąca życia.
CCID50, dawka szczepionki, mięsień naramienny, MMR, odpowiedź immunologiczna, podanie domięśniowe, podanie podskórne, przednio-boczna część uda, rejon endemiczny, rekonstytucja, schemat dawkowania, sytuacja epidemiologiczna, szczep Schwarz, szczepienie uzupełniające, szczepionka MMR, szczepionka MMRV, szczepionka monowalentna, trombocytopenia, wirus odry, zaburzenie krzepnięcia, żywy atenuowany wirus odry - Leksykon chorób i schorzeń
Otoskleroza – Epidemiologia
Otoskleroza jest jedną z najczęstszych przyczyn postępującego niedosłuchu przewodzeniowego u młodych dorosłych, z częstością kliniczną w populacji kaukaskiej wynoszącą 0,04-1%, a histologiczną nawet do 10%. Choroba ma silny komponent genetyczny, dziedziczona jest autosomalnie dominująco z niepełną penetracją (20-40%), a ryzyko rozwoju u potomstwa wynosi 25-50% w zależności od obciążenia rodzinnego. Otoskleroza występuje częściej u kobiet (stosunek 2:1) i może nasilać się w ciąży, co sugeruje udział hormonów płciowych w patogenezie. Epidemiologicznie obserwuje się spadek częstości występowania w USA z 18,5/100 000 osobo-lat w latach 70. do 3,2/100 000 w latach 2015-2017, co może być związane z masowymi szczepieniami przeciwko odrze, wspierając teorię wirusową etiologii. Choroba zwykle rozpoczyna się między 15. a 45. rokiem życia, z tendencją do obustronnego zajęcia (62-85%) i asymetrycznym niedosłuchem, często towarzyszą mu szumy uszne (14,3%) oraz zawroty głowy, zwłaszcza w postaci rodzinnej.
audiometria, badanie śródoperacyjne, dziedziczenie autosomalne dominujące, hormony płciowe, niedosłuch przewodzeniowy, niepełna penetracja, niepełna penetracja genu, podłoże genetyczne, przeciwciała IgG, przychłonka, reakcja łańcuchowa polimerazy, szczepienie przeciwko odrze, tinnitus, tomografia komputerowa kości skroniowej, ucho wewnętrzne, układ renina-angiotensyna-aldosteron, vertigo, wirus odry, zawroty głowy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Priorix-Tetra –
Priorix-Tetra to szczepionka zawierająca żywe atenuowane szczepy wirusów odry (szczep Schwarz), świnki (RIT 4385), różyczki (Wistar RA 27/3) oraz ospy wietrznej (szczep OKA), stosowana w profilaktyce tych chorób. Skuteczność szczepionki oceniano w randomizowanym badaniu klinicznym u dzieci w wieku 12-22 miesięcy, które otrzymały dwie dawki w odstępie 6 tygodni. Efektywność ochrony przed ospą wietrzną wyniosła 91% (95% CI: 65-98) wobec choroby o różnym nasileniu oraz 94% (95% CI: 54-99) wobec umiarkowanego nasilenia. Długoterminowa obserwacja wykazała utrzymanie skuteczności do 10 lat. W porównaniu do pojedynczej dawki szczepionki Varilrix, dwie dawki Priorix-Tetra zapewniają wyższy poziom ochrony i mniejszą liczbę przypadków przełamania odporności. Immunogenność potwierdzono poprzez oznaczenie poziomów przeciwciał przeciwko odrze, śwince, różyczce (test ELISA i neutralizacji) oraz ospie wietrznej (test IFA i ELISA), z wysokimi wskaźnikami serokonwersji, szczególnie po podaniu drugiej dawki.
badanie kliniczne, drgawki gorączkowe, ELISA, grupa farmakoterapeutyczna, immunogenność, marker zastępczy, miano przeciwciał, odra świnka różyczka ospa wietrzna, ognisko epidemiczne, PCR, podanie domięśniowe, podanie podskórne, przeciwciała matczyne, przełamanie odporności, reakcja łańcuchowa polimerazy, serokonwersja, seropozytywność, test immunoenzymatyczny, wirus odry, wirus ospy wietrznej, wirus różyczki, wirus świnki - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Priorix-Tetra –
Szczepionka Priorix-Tetra zawiera żywe atenuowane wirusy odry (szczep Schwarz, ≥10 CCID50), świnki (szczep RIT 4385, ≥10 CCID50), różyczki (szczep Wistar RA 27/3, ≥10 CCID50) oraz ospy wietrznej (szczep OKA, ≥10 PFU), produkowane odpowiednio w hodowlach komórek zarodka kurzego i ludzkich komórek diploidalnych MRC-5. Ze względu na obecność żywych wirusów, szczególnie różyczki, szczepionka jest bezwzględnie przeciwwskazana w okresie ciąży. Kobiety w wieku rozrodczym powinny być poinformowane o konieczności unikania zajścia w ciążę przez minimum 1 miesiąc po szczepieniu oraz o zaleceniu stosowania skutecznej antykoncepcji w tym czasie. Brak jest badań oceniających wpływ Priorix-Tetra na płodność, co wymaga przekazania pacjentkom informacji o braku danych dotyczących potencjalnego ryzyka dla zdolności reprodukcyjnych zarówno kobiet, jak i mężczyzn.
antykoncepcja, hodowla komórek zarodka kurzego, karmienie piersią, komórki diploidalne, komórki MRC-5, laktacja, planowanie ciąży, płodność, szczepionka Priorix-Tetra, szczepionka przeciwko odrze, uszkodzenie płodu, wirus odry, wirus ospy wietrznej, wirus różyczki, wirus świnki, żywy atenuowany wirus - Leksykon chorób i schorzeń
Odra, świnka i różyczka – Patofizjologia i mechanizm
Szczepionka MMR, zawierająca żywe atenuowane wirusy odry, świnki i różyczki, jest podawana w dwóch dawkach: pierwsza w wieku 12-15 miesięcy, druga w wieku 4-6 lat, z odstępem co najmniej 4 tygodni w przypadku opóźnienia. Mechanizm działania opiera się na stymulacji układu odpornościowego do produkcji przeciwciał IgG, których poziom ≥120 mIU/ml dla odry jest uznawany za ochronny. Skuteczność jednej dawki wynosi 93% dla odry, 78% dla świnki i 97% dla różyczki, natomiast dwie dawki zwiększają skuteczność do 97%, 88% i 97% odpowiednio. Szczepionka indukuje również odporność śluzówkową w drogach oddechowych, co jest kluczowe w zapobieganiu transmisji wirusa odry. W badaniach wykazano związek odpowiedzi immunologicznej z określonymi allelami HLA, co może wpływać na indywidualną skuteczność szczepienia.
amnezja immunologiczna, białko fuzyjne, białko hemaglutyninowe, ciężka reakcja alergiczna, komórka dendrytyczna, miano przeciwciał, morbillivirus, odporność śluzówkowa, okres inkubacji, paramyksowirus, podanie śródskórne, przeciwciało IgG, różyczka, świnka, szczepionka MMR, test immunoenzymatyczny, test neutralizacji, układ HLA, układ odpornościowy, wiremia, wirus odry, zakażenie ogólnoustrojowe, żywy atenuowany wirus - Leksykon chorób i schorzeń
Odra – Epidemiologia
Odra to wysoce zakaźna choroba wirusowa przenoszona drogą kropelkową, charakteryzująca się gorączką, wysypką plamisto-grudkową, kaszlem, katarem i zapaleniem spojówek. Okres zakaźności obejmuje 4 dni przed i po wystąpieniu wysypki. Wirus odry pozostaje aktywny w powietrzu i na powierzchniach do 2 godzin. Przechorowanie odry zapewnia dożywotnią odporność, jednak choroba może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak zapalenie płuc, zapalenie mózgu czy zakażenia ucha środkowego, szczególnie u dzieci poniżej 5 roku życia, dorosłych powyżej 20 lat, kobiet w ciąży oraz osób z immunosupresją. W 2023 roku odnotowano około 10,3 mln przypadków i 107 500 zgonów na świecie, głównie wśród niezaszczepionych dzieci. Wskaźnik wyszczepialności globalnej wyniósł 83%, co jest poniżej zalecanego poziomu 95% niezbędnego do utrzymania odporności stadnej i eliminacji choroby.
choroba wirusowa, drgawki, droga kropelkowa, epidemiologia molekularna, genotypowanie, gorączka z wysypką, izolacja wirusa, krup, kwarantanna, nadzór epidemiologiczny, nadzór wirusologiczny, odporność stadna, okres zakaźności, przeciwciała IgM, rezerwuar wirusa, RT-PCR, szczepionka MMR, szczepionka przeciwko odrze, test ELISA IgM, transmisja wirusa, wirus odry, wysypka plamisto-grudkowa, zapalenie mózgu, zapalenie płuc, zapalenie spojówek, zapalenie ucha środkowego - Leksykon substancji czynnych
Wirus odry – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Wirus odry, stosowany w szczepionkach żywych atenuowanych takich jak Priorix oraz Priorix-Tetra, to szczep Schwarz w stężeniu nie mniejszym niż 10 CCID50. Wirus ten jest produkowany w hodowli komórek zarodka kurzego i poddawany atenuacji, co zmniejsza jego wirulencję przy zachowaniu immunogenności. Zgodnie z Charakterystyką Produktu Leczniczego, szczepionka Priorix nie wpływa lub wywiera nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. W przypadku Priorix-Tetra, mimo braku dedykowanych badań, przypuszcza się podobny brak wpływu na te zdolności, co wynika z profilu bezpieczeństwa preparatu.
atenuacja, CCID50, charakterystyka produktu leczniczego, działanie niepożądane, gorączka, hodowla komórek zarodka kurzego, immunogenność, ogólne osłabienie, Priorix, Priorix-Tetra, profil bezpieczeństwa szczepionki, sprawność psychomotoryczna, szczep Schwarz, szczepionka przeciw odrze, szczepionka przeciw ospie wietrznej, szczepionka przeciw różyczce, szczepionka przeciw śwince, szczepionka żywa atenuowana, wirulencja, wirus odry, żywy atenuowany wirus odry - Leksykon substancji czynnych
Wirus świnki – Właściwości farmakokinetyczne
Wirus świnki (szczep RIT 4385) stosowany w szczepionkach żywych atenuowanych, takich jak Priorix i Priorix-Tetra, występuje w postaci liofilizowanej i jest rekonstytuowany przed podaniem. W pojedynczej dawce 0,5 ml zawiera nie mniej niż 10 CCID50, co oznacza ilość wirusa zdolną do zakażenia 50% hodowli komórkowej. Szczep ten pochodzi od szczepu Jeryl Lynn i jest produkowany w hodowli komórek zarodka kurzego, co zapewnia stabilność i powtarzalność jakości. W szczepionkach tych wirus świnki współwystępuje z innymi atenuowanymi wirusami: odry (szczep Schwarz, ≥10 CCID50), różyczki (szczep Wistar RA 27/3, ≥10 CCID50) oraz w przypadku Priorix-Tetra dodatkowo z wirusem ospy wietrznej (szczep OKA, ≥10 PFU).
Ocena farmakokinetyki wirusa świnki w szczepionkach nie jest wymagana, co jest standardem dla preparatów zawierających żywe atenuowane wirusy. Zamiast tego, kluczowa jest ocena immunogenności oraz bezpieczeństwa szczepionki. Wirus świnki zachowuje zdolność do namnażania się w organizmie, jednak dzięki procesowi atenuacji jego potencjał chorobotwórczy jest ograniczony, co zapewnia korzystny profil bezpieczeństwa. Technologia liofilizacji umożliwia długotrwałe przechowywanie i stabilność wirusa w postaci proszku, a rekonstytucja przed podaniem pozwala na uzyskanie aktywnego biologicznie roztworu do iniekcji, zdolnego do indukcji odpowiedzi immunologicznej.
aktywność biologiczna, CCID50, hodowla komórek zarodka kurzego, immunogenność, liofilizacja, odpowiedź immunologiczna, PFU, potencjał chorobotwórczy, potencjał immunogenny, profil bezpieczeństwa, rekonstytucja, szczep Jeryl Lynn, szczep RIT 4385, szczepionka MMR, szczepionka MMRV, szczepionka żywa atenuowana, wirus atenuowany, wirus odry, wirus ospy wietrznej, wirus różyczki, wirus świnki, właściwości farmakokinetyczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Priorix –
Badania niekliniczne szczepionki Priorix, zawierającej żywe atenuowane wirusy odry (szczep Schwarz), świnki (szczep RIT 4385) oraz różyczki (szczep Wistar RA 27/3), nie wykazały istotnego ryzyka dla populacji ludzkiej. Każda dawka 0,5 ml zawiera co najmniej 10 CCID50 każdego z wirusów, a ocena bezpieczeństwa obejmowała zarówno składniki aktywne, jak i substancje pomocnicze, takie jak 9 mg sorbitolu, 6,5 ng kwasu para-aminobenzoesowego, 334 µg fenyloalaniny oraz śladowe ilości neomycyny. Wyniki badań nieklinicznych nie wskazują na potencjalne zagrożenia związane z ich obecnością w szczepionce.
- Leksykon chorób i schorzeń
Choroby zakaźne – Objawy
Choroby zakaźne wynikają z kolonizacji i namnażania patogennych mikroorganizmów, takich jak bakterie, wirusy, grzyby czy pasożyty, w organizmie gospodarza. Proces chorobowy przebiega przez pięć okresów: inkubacji, prodromalny, choroby właściwej, ustępowania objawów oraz rekonwalescencji. Okres inkubacji, trwający od kilku godzin do lat (np. odra 10-12 dni), charakteryzuje się namnażaniem patogenu bez objawów klinicznych, choć zakaźność może już występować. W okresie prodromalnym pojawiają się niespecyficzne objawy, takie jak gorączka (>37°C), ból i zmęczenie, wynikające z aktywacji układu odpornościowego. W fazie choroby właściwej objawy są najbardziej nasilone i mogą być zlokalizowane lub uogólnione, np. zaczerwienienie, obrzęk, ból, gorączka, kaszel czy biegunka. Okres ustępowania objawów to faza zmniejszania się liczby patogenów i poprawy klinicznej, a rekonwalescencja to powrót do zdrowia, choć możliwe są trwałe uszkodzenia i podatność na zakażenia wtórne. Objawy zakażeń różnią się w zależności od patogenu i zajętego układu, obejmując m.in. gorączkę, dreszcze, bóle mięśni, kaszel, biegunkę, a także specyficzne symptomy neurologiczne czy skórne.
Bordetella pertussis, choroba zakaźna, ekspozycja na patogen, encefalopatia mialgiczna, Haemophilus influenzae, HIV, Neisseria meningitidis, norowirus, okres choroby właściwej, okres inkubacji, okres prodromalny, okres rekonwalescencji, patogen, patogenność, prątek gruźlicy, rotawirus, RSV, stan zapalny, Streptococcus pneumoniae, toksyna bakteryjna, układ nerwowy, układ odpornościowy, wirus chikungunya, wirus dengi, wirus grypy, wirus odry, wirus opryszczki, wirus ospy wietrznej, wirus różyczki, wirus Zika, zakażenie bakteryjne, zakażenie bezobjawowe, zakażenie dolnych dróg oddechowych, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie ośrodkowego układu nerwowego, zakażenie przewlekłe, zakażenie układu moczowego, zakażenie układu pokarmowego, zakażenie utajone, zakażenie wirusowe, zapalenie opon mózgowych, zapalenie płuc, zespół chorobowy, zespół przewlekłego zmęczenia, zjadliwość patogenu, złe samopoczucie - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Priorix –
Szczepionka Priorix jest żywą, atenuowaną szczepionką skojarzoną, przeznaczoną do czynnego uodparniania przeciwko odrze, śwince i różyczce. Każda dawka 0,5 ml po rekonstytucji zawiera co najmniej 10 CCID50 wirusa odry (szczep Schwarz), świnki (szczep RIT 4385) oraz różyczki (szczep Wistar RA 27/3). Preparat jest wskazany do stosowania u dzieci powyżej 9. miesiąca życia, młodzieży oraz dorosłych, zarówno w ramach szczepień pierwotnych, jak i przypominających. Szczególną uwagę należy zwrócić na specyfikę podawania u dzieci w wieku 9-12 miesięcy, zgodnie z wytycznymi zawartymi w Charakterystyce Produktu Leczniczego (punkty 4.2, 4.4, 5.1). Szczepionka występuje w formie liofilizowanego proszku oraz rozpuszczalnika do sporządzania roztworu do wstrzykiwań.
antybiotyk aminoglikozydowy, choroba zakaźna, czynne uodparnianie, fenyloalanina, fenyloketonuria, kwas para-aminobenzoesowy, neomycyna, roztwór do wstrzykiwań, sorbitol, szczep Jeryl Lynn, szczep Schwarz, szczep Wistar RA, szczepionka MMR, szczepionka żywa atenuowana, wirus odry, wirus różyczki, wirus świnki - Leksykon substancji czynnych
Wirus odry – Interakcje
Wirus odry, stosowany w żywych, atenuowanych szczepionkach MMR i MMRV, wykazuje liczne interakcje z innymi produktami leczniczymi, które mogą wpływać na skuteczność immunizacji oraz bezpieczeństwo pacjenta. Szczepionki te mogą być podawane jednocześnie z wieloma innymi szczepionkami (m.in. DTPa, dTpa, Hib, IPV, HBV, HAV, MenB, MenC, MenACWY, VZV, OPV, szczepionki przeciw pneumokokom), pod warunkiem aplikacji w różne miejsca ciała. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym podaniu szczepionek MMR/MMRV z Bexsero (meningokoki grupy B) ze względu na zwiększone ryzyko gorączki i innych działań niepożądanych. W przypadku braku jednoczesnego podania szczepionek zawierających żywe wirusy, zaleca się zachowanie odstępu co najmniej 1 miesiąca, aby uniknąć interferencji wirusowych. Ponadto, szczepionki odry mogą powodować przejściową anergię skórną, co wpływa na wyniki testów tuberkulinowych – testy te należy wykonywać przed lub równocześnie ze szczepieniem, unikając ich przez 6 tygodni po podaniu szczepionki.
anergia, działanie niepożądane szczepionki, Haemophilus influenzae typu B, immunizacja, immunoglobulina, immunosupresja, kortykosteroid, lek immunosupresyjny, lek przeciwnowotworowy, meningokoki grupy B, meningokoki grupy C, neutralizacja wirusa, odpowiedź immunologiczna, ospa wietrzna, pneumokoki, przeszczep, replikacja wirusa, salicylany, szczepionka atenuowana, szczepionka MMR, szczepionka MMRV, test tuberkulinowy, transfuzja krwi, wirus odry, wirusowe zapalenie wątroby typu A, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wynik fałszywie ujemny, zespół Reye’a - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba pageta kości – Etiologia i przyczyny
Choroba Pageta kości (osteitis deformans) to przewlekłe zaburzenie metaboliczne charakteryzujące się nieprawidłową przebudową kostną, gdzie dochodzi do nadmiernej i nieuporządkowanej resorpcji oraz tworzenia tkanki kostnej. Etiologia jest wieloczynnikowa, z dominującą rolą czynników genetycznych, zwłaszcza mutacji w genie SQSTM1, obecnych u 40-50% pacjentów z rodzinnym występowaniem oraz u 5-10% sporadycznych przypadków. Mutacje w genach TNFRSF11A i TNFRSF11B również wpływają na rozwój choroby, przy czym dziedziczenie ma charakter autosomalny dominujący z niepełną penetracją. Ryzyko zachorowania jest 7-10-krotnie wyższe u krewnych osób chorych. Choroba manifestuje się głównie u osób powyżej 40. roku życia, z nieznaczną przewagą mężczyzn, i wykazuje wyraźne zróżnicowanie geograficzne, częściej występując w populacjach europejskich, zwłaszcza w Wielkiej Brytanii, Europie Środkowej, Ameryce Północnej, Australii i Nowej Zelandii.
aktywność osteoklastów, choroba Pageta kości, dziedziczenie autosomalne dominujące, funkcja osteoklastów, infekcja wirusowa, niedobór wapnia, niedobór witaminy D, osteitis deformans, osteoblast, osteoklast, paramyksowirus, przebudowa kostna, resorpcja tkanki kostnej, SQSTM1, syncytialny wirus oddechowy, toksyna środowiskowa, wirus odry, wtórna nadczynność przytarczyc, zmiana epigenetyczna - Leksykon substancji czynnych
Wirus odry – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Wirus odry stosowany w szczepionkach w postaci żywego atenuowanego szczepu Schwarz (nie mniej niż 10 CCID50) wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony licznymi badaniami przedklinicznymi. Szczepionki monowalentne oraz skojarzone, takie jak Priorix i Priorix-Tetra, nie wykazują ryzyka toksyczności miejscowej ani ogólnoustrojowej, co potwierdzają szczegółowe badania toksyczności po podaniu wielokrotnym na modelach zwierzęcych. Warto podkreślić, że wirus odry jest stosowany w połączeniu z innymi atenuowanymi wirusami (świnki, różyczki, ospy wietrznej) bez wykazania wzajemnych niekorzystnych interakcji zwiększających toksyczność.
atenuacja wirusa, badanie toksykologiczne, CCID50, działanie miejscowe, działanie ogólnoustrojowe, działanie toksyczne, hodowla komórek zarodka kurzego, interakcja niekorzystna, miano wirusa, profil bezpieczeństwa, szczep Schwarz, szczepionka monowalentna, szczepionka skojarzona, toksyczność, wirus odry, wirus odry atenuowany, wirus ospy wietrznej, wirus różyczki, wirus świnki, wirus szczepionkowy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Priorix –
Szczepionka Priorix, klasyfikowana jako szczepionka przeciwwirusowa (kod ATC: J07BD52), zawiera żywe atenuowane wirusy odry (szczep Schwarz), świnki (szczep RIT 4385, pochodzący od Jeryl Lynn) oraz różyczki (szczep Wistar RA 27/3). Po podaniu indukuje odpowiedź immunologiczną porównywalną do naturalnego zakażenia, bez objawów choroby. Badania kliniczne u dzieci w wieku 12-24 miesięcy wykazały wysoką immunogenność: serokonwersja przeciw odrze wyniosła 98,1%, przeciw śwince 94,4%, a przeciw różyczce 100%. Długoterminowa ocena po 2 latach potwierdziła trwałość odpowiedzi immunologicznej z utrzymaniem serokonwersji na poziomie 93,4% (odra), 94,4% (świnka) i 100% (różyczka). W badaniu u dzieci 9-10 miesięcznych, po dwóch dawkach podanych w odstępie 3 miesięcy, wskaźniki serokonwersji wzrosły do 100% (odra), 99,2% (świnka) i 100% (różyczka), co wskazuje na konieczność podania drugiej dawki w celu optymalizacji odpowiedzi immunologicznej. Brak jest szczegółowych danych dotyczących immunogenności u młodzieży i dorosłych, jednak mechanizmy odpowiedzi są uznawane za podobne.
domięśniowa droga podania, grupa farmakoterapeutyczna, immunogenność szczepionki, odpowiedź immunologiczna, odpowiedź poszczepienna, podskórna droga podania, przeciwciało przeciwko wirusom, skuteczność ochronna, szczep Jeryl Lynn, szczep RIT 4385, szczep Schwarz, szczep Wistar RA 27/3, szczepionka Priorix, szczepionka przeciwwirusowa, szczepionka Varilrix, wirus odry, wirus różyczki, wirus świnki, wskaźnik serokonwersji, zakażenie, żywy atenuowany wirus - Leksykon chorób i schorzeń
Odra, świnka i różyczka – Zapobieganie i profilaktyka
Szczepionka MMR, zawierająca żywe atenuowane wirusy odry, świnki i różyczki, jest podawana podskórnie w schemacie dwóch dawek: pierwsza dawka między 12. a 15. miesiącem życia, druga między 4. a 6. rokiem życia. Skuteczność jednej dawki wynosi 93% przeciwko odrze, 72% przeciwko śwince i 97% przeciwko różyczce, natomiast po dwóch dawkach wzrasta do 97%, 86% i niemal 100% odpowiednio. Szczepionka jest zalecana również dla dorosłych bez udokumentowanego szczepienia lub przebytych chorób, szczególnie w grupach ryzyka, takich jak personel medyczny, studenci czy osoby podróżujące. Profilaktyka poekspozycyjna obejmuje podanie szczepionki w ciągu 72 godzin od kontaktu z chorym na odrę lub alternatywnie immunoglobuliny domięśniowo w dawce 0,5 ml/kg do 6 dni po ekspozycji.
choroba zakaźna, ciężki przebieg choroby, dawka przypominająca, działanie niepożądane, immunoglobulina, iniekcja podskórna, niedobór odporności, obrzęk węzłów chłonnych, odporność zbiorowiskowa, odra-świnka-różyczka, ognisko epidemiczne, powikłanie, profilaktyka poekspozycyjna, reakcja alergiczna, różyczka w ciąży, schemat szczepienia, status immunologiczny, szczepienie MMR, szczepionka MMR, sztywność stawów, wirus atenuowany, wirus odry, wrodzona wada rozwojowa, wysypka, wyszczepialność populacji, wywiad rodzinny - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba pageta kości – Patofizjologia i mechanizm
Choroba Pageta kości to przewlekłe zaburzenie przebudowy kości, charakteryzujące się nadmierną i zdezorganizowaną aktywnością osteoklastów oraz kompensacyjnym, ale nieprawidłowym tworzeniem kości przez osteoblasty. Proces ten przebiega w trzech fazach: litycznej (intensywna resorpcja kości), mieszanej (wzmożona resorpcja i tworzenie kości z chaotycznym wzorem mozaikowym) oraz sklerotycznej (dominacja tworzenia kości splotowatej o słabszej strukturze). W późniejszych stadiach dochodzi do zastąpienia tkanki szpikowej przez wysoce unaczynioną tkankę włóknistą. Patogeneza choroby wiąże się z mutacjami genów takich jak SQSTM1 (5-20% pacjentów), TNFRSF11A, TNFRSF11B, VCP i OPTN, które wpływają na szlak sygnałowy RANK-NF-κB, prowadząc do nadaktywacji osteoklastów. Czynniki środowiskowe, w tym zakażenia paramyksowirusami, niedobory witaminy D i wapnia oraz obciążenia mechaniczne, również odgrywają rolę w etiologii choroby. Histopatologicznie obserwuje się mozaikowy wzór kości, wielojądrowe osteoklasty (do 100 jąder), nieregularne linie cementu oraz zwiększone unaczynienie i włóknienie szpiku.
autofagia, bisfosfonian, choroba Pageta kości, denosumab, faza lityczna, IL-6, kalcytonina, kość blaszkowata, kość splotowata, kostniakomięsak, kwas zoledronowy, niedobór witaminy D, osteoblast, osteoklast, osteoprotegeryna, paramyksowirus, przebudowa kości, przeciwciało monoklonalne, resorpcja kości, SQSTM1, szlak NF-κB, tkanka włóknista, wirus odry, złamanie patologiczne - Leksykon chorób i schorzeń
Odra – Objawy
Odra (Morbilli) to wysoce zakaźna choroba wirusowa o charakterystycznym przebiegu klinicznym, obejmującym fazę inkubacji trwającą 7-14 dni (może się wydłużyć do 21 dni), prodromalną z gorączką do 40,6°C, kaszlem, katarem i zapaleniem spojówek oraz pojawieniem się plamek Koplika w jamie ustnej, które są patognomoniczne. Wysypka odrowa pojawia się 3-5 dni po pierwszych objawach, rozpoczyna się na twarzy i rozprzestrzenia w dół ciała, utrzymując się 4-7 dni, często towarzyszy jej ponowny wzrost gorączki do ponad 40°C. Całkowity przebieg choroby trwa zwykle 7-10 dni, z możliwym kaszlem utrzymującym się do 2 tygodni. Zakaźność jest wysoka od 4 dni przed do 4 dni po pojawieniu się wysypki, a wirus przenosi się drogą kropelkową i przez kontakt z wydzielinami, mogąc przetrwać na powierzchniach do 2 godzin. Odra zapewnia trwałą odporność po przebyciu choroby.
biegunka, ból gardła, choroba wirusowa, diagnostyka wirusologiczna, drgawki, faza prodromalna, gorączka, gorączka przewlekła, nieżyt nosa, objaw patognomoniczny, odra, okres inkubacji, plamki Koplika, podostre stwardniające zapalenie mózgu, poród przedwczesny, rekonwalescencja, SSPE, światłowstręt, sztywność karku, wirus odry, wysypka odropodobna, zapalenie krtani, zapalenie mózgu, zapalenie płuc, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie ucha środkowego, zmiany plamiste - Leksykon leków
Przedawkowanie – Priorix-Tetra –
Nie odnotowano dotychczas żadnych przypadków przedawkowania szczepionki Priorix-Tetra, zawierającej żywe, atenuowane wirusy odry (szczep Schwarz), świnki (szczep RIT 4385), różyczki (szczep Wistar RA 27/3) oraz ospy wietrznej (szczep OKA). Standardowa dawka wynosi 0,5 ml po rekonstytucji i zawiera co najmniej 10 CCID50 wirusa odry, świnki i różyczki oraz 10 PFU wirusa ospy wietrznej. Preparat zawiera również śladowe ilości neomycyny oraz 14 mg sorbitolu, co jest istotne w kontekście potencjalnych reakcji alergicznych, zwłaszcza u osób z nadwrażliwością na neomycynę.
leczenie objawowe, nadwrażliwość na neomycynę, neomycyna, parametry życiowe, reakcja niepożądana, reakcja poszczepienna, rekonstytucja proszku, sorbitol, szczep Jeryl Lynn, szczep Oka, szczep RIT 4385, szczep Schwarz, szczep Wistar RA, szczepionka Priorix-Tetra, szczepionka żywa, wirus odry, wirus ospy wietrznej, wirus różyczki, wirus świnki, wirusy atenuowane - Leksykon chorób i schorzeń
Odra, świnka i różyczka – Etiologia i przyczyny
Szczepionka MMR, zawierająca żywe, atenuowane wirusy odry, świnki i różyczki, jest wysoce skutecznym środkiem profilaktycznym przeciwko tym trzem zakaźnym chorobom wirusowym, które mogą prowadzić do poważnych powikłań, takich jak zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, głuchota, ślepota czy zespół różyczki wrodzonej (CRS). Skuteczność jednej dawki szczepionki wynosi 93% dla odry, 78% dla świnki oraz 97% dla różyczki, natomiast dwie dawki zwiększają ochronę do 97% (odra) i 88% (świnka), zapewniając około 99% ochrony przed odrą i różyczką. Szczepionka stymuluje układ odpornościowy do produkcji przeciwciał, które chronią przed naturalnym zakażeniem, a ochrona rozwija się w ciągu 2 tygodni od podania. Szczególną uwagę należy zwrócić na przeciwwskazania, takie jak ciąża, ciężkie zaburzenia odporności oraz reakcje alergiczne na składniki szczepionki, a także na konieczność konsultacji lekarskiej w przypadku umiarkowanej lub ciężkiej choroby z gorączką, niedawnej transfuzji czy historii drgawek.
AIDS, anafilaksja, atenuowane wirusy, białaczka, białaczka limfoblastyczna, choroba Hodgkina, drgawki, hipogammaglobulinemia, kortykosteroidy, małopłytkowość, morbillivirus, odporność zbiorowiskowa, paramyxoviridae, przeciwciała, samoistne poronienie, szczepionka MMR, szpiczak mnogi, terapia immunosupresyjna, wirus odry, wirus różyczki, wirus świnki, zaburzenia spektrum autyzmu, zaćma wrodzona, zakażenie HIV, zapalenie gruczołów ślinowych, zapalenie jąder, zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie płuc, zapalenie ucha, zapalenie zatok, zapalna choroba jelit, zespół różyczki wrodzonej - Leksykon substancji czynnych
Wirus ospy wietrznej – Wskazania do stosowania
Wirus ospy wietrznej w postaci żywej atenuowanej stanowi aktywny składnik szczepionek Varilrix, Priorix-Tetra (szczep Oka) oraz VARIVAX (szczep Oka/Merck), stosowanych do czynnego uodparniania przeciw ospie wietrznej. Szczepienia są zalecane u dzieci od 9-12 miesiąca życia, w zależności od preparatu i wskazań klinicznych, z możliwością wcześniejszego podania w szczególnych okolicznościach. Dawkowanie zawiera co najmniej 10³·³ PFU wirusa w Varilrix i Priorix-Tetra oraz 1350 PFU w VARIVAX. Szczepionki te są również skuteczne w profilaktyce poekspozycyjnej, gdy podane do 72 godzin po kontakcie z zakażonym, z możliwością modyfikacji przebiegu choroby przy szczepieniu do 5 dni po ekspozycji. Preparaty produkowane są na ludzkich komórkach diploidalnych MRC-5 i zawierają śladowe ilości neomycyny, co wymaga uwagi przy alergiach na ten antybiotyk.
czynne uodparnianie, immunizacja, klinicznie jawne zakażenie, komórki diploidalne, komórki MRC-5, niedobór odporności, osoba zakażona, ospa wietrzna, profilaktyka poekspozycyjna, przeciwwskazanie, reakcja alergiczna, skuteczność immunologiczna, substancja pomocnicza, sytuacja epidemiologiczna, szczep Oka, szczep Oka/Merck, szczepionka skojarzona, wirus atenuowany, wirus odry, wirus ospy wietrznej, wirus różyczki, wirus świnki - Leksykon substancji czynnych
Wirus odry – Wskazania do stosowania
Wirus odry w postaci żywych atenuowanych szczepów, głównie szczep Schwarz, stanowi podstawę szczepionek Priorix (MMR) oraz Priorix-Tetra (MMRV) dostępnych na polskim rynku. Preparaty te są przeznaczone do czynnego uodpornienia przeciwko odrze u dzieci po ukończeniu 9. miesiąca życia (Priorix) oraz od 11. miesiąca życia (Priorix-Tetra). W szczególnych sytuacjach epidemiologicznych dopuszcza się podanie szczepionki dzieciom młodszym, tj. w wieku 9-12 miesięcy (Priorix) lub 9-10 miesięcy (Priorix-Tetra), z uwzględnieniem potencjalnie obniżonej skuteczności ze względu na obecność przeciwciał matczynych. Zawartość wirusa odry w obu preparatach wynosi nie mniej niż 10 CCID50, co zapewnia odpowiednią immunogenność przy minimalnym ryzyku rozwoju choroby.
atenuacja wirusa, czynne uodpornienie, odpowiedź immunologiczna, odra, ospa wietrzna, Priorix, Priorix-Tetra, profilaktyka odry, Program Szczepień Ochronnych, przeciwciała matczyne, różyczka, świnka, szczep atenuowany, szczep Schwarz, szczepionka MMR, szczepionka MMRV, szczepionka przeciwko odrze, wirus odry