Właściwości farmakodynamiczne leku Priorix-Tetra

Priorix-Tetra należy do grupy farmakoterapeutycznej szczepionek wirusowych, o kodzie ATC J07BD54. Jest to szczepionka przeciw odrze, śwince, różyczce i ospie wietrznej, zawierająca żywe atenuowane szczepy wirusów. Produkt ten po rekonstytucji zawiera: wirus odry szczepu Schwarz, wirus świnki szczepu RIT 4385 (pochodzący ze szczepu Jeryl Lynn), wirus różyczki szczepu Wistar RA 27/3 oraz wirus ospy wietrznej szczepu OKA – wszystkie w postaci żywej, atenuowanej.¹

Skuteczność kliniczna szczepionki

Skuteczność szczepionki Priorix-Tetra oraz monowalentnej szczepionki przeciwko ospie wietrznej (Varilrix) firmy GlaxoSmithKline (GSK) była oceniana w dużym, randomizowanym, międzynarodowym badaniu klinicznym prowadzonym w Europie. W badaniu tym wykorzystano jako aktywną kontrolę skojarzoną szczepionkę przeciw odrze-śwince-różyczce (Priorix) firmy GSK. Przeprowadzono je w regionie, gdzie w czasie badania nie prowadzono powszechnych szczepień przeciwko ospie wietrznej.²

Dzieci w wieku 12-22 miesięcy otrzymały dwie dawki szczepionki Priorix-Tetra w odstępie 6 tygodni lub jedną dawkę szczepionki Varilrix. Wykazano skuteczność przeciw potwierdzonej epidemiologicznie lub metodą PCR (reakcja łańcuchowa polimerazy) ospie wietrznej o jakimkolwiek nasileniu oraz skuteczność szczepionki przeciw potwierdzonej ospie wietrznej o umiarkowanym lub dużym nasileniu. Skuteczność tę obserwowano podczas pierwszorzędowego okresu obserwacji trwającego 2 lata (średni czas 3,2 roku) oraz podczas długoterminowej obserwacji: 6-letniej (mediana 6,4 roku) i 10-letniej (mediana 9,8 roku).³

Efektywność szczepienia w warunkach rzeczywistych

Dane dotyczące efektywności szczepienia wskazują na wyższy poziom ochrony oraz zmniejszenie przypadków przełamania odporności na ospę wietrzną po zastosowaniu dwóch dawek szczepionki w porównaniu z jedną dawką. Efektywność dwóch dawek szczepionki Priorix-Tetra w ogniskach epidemicznych zachorowań na ospę wietrzną w centrach opieki dziennej w Niemczech, gdzie rutynowo zaleca się szczepienia przeciw ospie u dzieci od 11. miesiąca życia, wynosiła 91% (95% CI: 65; 98) wobec choroby o różnych stopniach nasilenia oraz 94% (95% CI: 54; 99) wobec choroby o umiarkowanym nasileniu.⁴

Efektywność jednej dawki szczepionki Varilrix, szacowana w różnych warunkach (ogniska epidemiczne zachorowań, kontroli przypadków lub analizy informacji z baz danych), wykazała skuteczność w granicach 20-92% wobec jakiegokolwiek przypadku ospy wietrznej oraz 86-100% w przypadku choroby o umiarkowanym lub dużym nasileniu.⁵

Odpowiedź immunologiczna

Odpowiedź immunologiczna wywołana przez szczepionkę Priorix-Tetra podaną podskórnie była oceniana w kilku badaniach klinicznych. Poziomy przeciwciał przeciwko odrze, śwince i różyczce oznaczano za pomocą testu immunoenzymatycznego (ELISA). Dodatkowo przeciwciała przeciwko śwince oznaczano za pomocą testu neutralizacji. Powyższe parametry serologiczne są powszechnie akceptowane jako markery zastępcze dla celów oceny ochrony immunologicznej.⁶

Odpowiedź immunologiczną przeciwko ospie wietrznej wywołaną przez szczepionkę Priorix-Tetra porównano z odpowiedzią po podaniu szczepionki przeciwko ospie wietrznej produkcji GSK, stosując zmodyfikowany test fluorescencji pośredniej (indirect immunofluorescence assay – IFA, w międzyczasie wycofany) oraz za pomocą komercyjnych, dostępnych testów ELISA.⁷

Badania kliniczne u dzieci w różnych grupach wiekowych

W trzech badaniach klinicznych przeprowadzonych w Europie (w Austrii, Finlandii, Niemczech, Grecji, Polsce) około 2000 uprzednio nieszczepionych dzieci w wieku od 11 do 23 miesięcy otrzymało dwie dawki szczepionki Priorix-Tetra w odstępie 6 tygodni.⁸

Wśród niemowląt zaszczepionych w wieku 11 miesięcy, odsetek z ochronnym mianem przeciwciał przeciwko odrze (≥ 150 mIU/ml) po pierwszej dawce szczepionki wynosił 91-92% i był niższy niż obserwowany przy szczepieniu pierwszą dawką w wieku 12 miesięcy.⁹

Druga dawka szczepionki Priorix-Tetra wywołuje wyższe współczynniki serokonwersji i/lub poziomy przeciwciał przeciwko odrze, śwince i różyczce. Aby uniknąć zakażenia w okresie pomiędzy dawkami, zalecane jest, aby druga dawka została podana w ciągu 3 miesięcy po podaniu pierwszej dawki.¹⁰

Dane wykazują wzrost skuteczności oraz spadek liczby przypadków ospy wietrznej „przełamującej” po podaniu dwóch dawek szczepionki w porównaniu z jedną dawką. Wynik ten wynika ze wzrostu poziomu przeciwciał przeciw ospie wietrznej wywołanego przez drugą dawkę szczepionki, co sugeruje jej działanie przypominające.¹¹

Odpowiedź immunologiczna przy podaniu jako druga dawka

Odpowiedź immunologiczna po podaniu szczepionki Priorix-Tetra jako drugiej dawki szczepienia przeciw odrze, śwince i różyczce (MMR) była oceniana u dzieci w wieku od 24 miesięcy do 6 lat w dwóch badaniach klinicznych. Dzieci otrzymały szczepienie pierwotne odpowiednio szczepionką MMR lub szczepionką MMR podawaną jednocześnie z żywą, atenuowaną szczepionką przeciw ospie wietrznej.¹²

Wskaźniki seropozytywności dla przeciwciał przeciw ospie wietrznej wyniosły 98,1% (IFA) u dzieci zaszczepionych uprzednio szczepionką MMR i 100% u dzieci zaszczepionych uprzednio szczepionką MMR podaną jednocześnie z żywą, atenuowaną szczepionką przeciw ospie wietrznej. Wskaźnik seropozytywności wyniósł 100% dla przeciwciał przeciwko odrze, śwince i różyczce w obydwu badaniach.¹³

Odpowiedź immunologiczna u pacjentów powyżej 6 lat

Nie przeprowadzono badań klinicznych oceniających immunogenność szczepionki Priorix-Tetra u pacjentów powyżej 6 lat. Immunogenność u osób w tej grupie wiekowej szacuje się na podstawie dostępnych danych dla szczepionek Priorix i Varilrix.¹⁴

Odpowiedź immunologiczna u dzieci w wieku 9-10 miesięcy

W badaniu klinicznym przeprowadzonym w Azji (Singapur) zakwalifikowano 300 zdrowych dzieci w wieku 9-10 miesięcy. Z tej grupy 153 dzieci otrzymało dwie dawki szczepionki Priorix-Tetra w odstępie 3 miesięcy, a 147 dzieci otrzymało Priorix i Varilrix. Współczynniki serokonwersji oraz średnie geometryczne stężenia/mian przeciwciał były podobne do obserwowanych po osobnych szczepieniach wykonanych szczepionką Varilrix i Priorix.¹⁵

Współczynniki serokonwersji po pierwszej dawce szczepionki Priorix-Tetra w przypadku wszystkich antygenów z wyjątkiem odry były porównywalne do obserwowanych u dzieci w wieku 12-24 miesięcy. Dla odry współczynnik serokonwersji po pierwszej dawce u niemowląt w wieku 9-10 miesięcy wynosił 93,3% (95% CI: 87,6;96,6). Z uwagi na możliwą interferencję z przeciwciałami matczynymi, niemowlęta w pierwszym roku życia mogą nie odpowiedzieć prawidłowo na komponenty szczepionki. Dlatego druga dawka powinna zostać podana w ciągu 3 miesięcy po pierwszej dawce.¹⁶

Immunogenność i bezpieczeństwo szczepionki przy różnych drogach podania

Immunogenność i bezpieczeństwo szczepionki Priorix-Tetra podanej domięśniowo zostały ocenione w badaniu porównawczym, w którym 328 dzieci w wieku 11-21 miesięcy otrzymało domięśniowo lub podskórnie dwie dawki szczepionki. Badanie wykazało porównywalną immunogenność oraz profil bezpieczeństwa niezależnie od drogi podania.¹⁷

Utrzymywanie się odpowiedzi immunologicznej

W badaniu klinicznym, w którym dzieci w wieku 12-22 miesięcy otrzymały dwie dawki szczepionki Priorix-Tetra (N = 2498), oceniano wskaźniki seropozytywności dla przeciwciał przeciwko odrze, śwince i różyczce po 2-letnim, 6-letnim i 10-letnim okresie obserwacji. Wskaźniki te wyrażano jako odsetek uczestników badania z poziomem przeciwciał równym lub wyższym od określonej wartości granicznej.¹⁸

Z uwagi na to, że przedstawiono już wyczerpujące dane dotyczące skuteczności zapobiegania ospie wietrznej (w punkcie poświęconym skuteczności) oraz ponieważ na podstawie uzyskanych danych immunologicznych nie określono progu ochrony przeciwko ospie wietrznej, nie przedstawiono danych dotyczących utrzymywania się przeciwciał przeciw ospie wietrznej.¹⁹

Dane z obserwacyjnych badań bezpieczeństwa

Ryzyko występowania drgawek gorączkowych po podaniu pierwszej dawki szczepionki Priorix-Tetra dzieciom w wieku od 9 do 30 miesięcy zostało ocenione w retrospektywnej analizie zebranych danych.²⁰