Leki zawierające w składzie
wirus ospy wietrznej

Wirus ospy wietrznej (Varicella-zoster virus, VZV) to wirusy DNA z rodziny Herpesviridae, które powodują dwie różne choroby: ospę wietrzną (varicella) w przypadku pierwotnego zakażenia oraz półpasiec (herpes zoster) przy reaktywacji latentnego wirusa. Wirus przenosi się drogą kropelkową lub przez bezpośredni kontakt z płynem z pęcherzyków charakterystycznych dla tych chorób.

W przypadku ospy wietrznej, wirus wywołuje wysypkę pęcherzykową na skórze, która przechodzi kolejne etapy od grudek, przez pęcherzyki wypełnione płynem, aż do strupków. Towarzyszy temu gorączka i ogólne złe samopoczucie. Po wyleczeniu, wirus pozostaje w zwojach nerwowych w stanie uśpienia. Reaktywacja wirusa, najczęściej w wyniku osłabienia odporności, prowadzi do półpaśca, który objawia się bolesną, jednostronną wysypką wzdłuż przebiegu nerwu.

W profilaktyce i leczeniu zakażeń VZV stosuje się szczepienia ochronne oraz leki przeciwwirusowe. W Polsce dostępne są szczepionki przeciw ospie wietrznej takie jak Varilrix i Varivax. W leczeniu zakażeń stosuje się acyklowir (Heviran, Zovirax), walacyklowir (Valtrex) oraz famcyklowir (Famvir), które hamują replikację wirusa.

Największą zaletą szczepień przeciwko VZV jest znaczne zmniejszenie ryzyka zachorowania na ospę wietrzną lub złagodzenie jej przebiegu, a także redukcja prawdopodobieństwa wystąpienia półpaśca w przyszłości. Wczesne leczenie przeciwwirusowe może natomiast skrócić czas trwania choroby, zmniejszyć nasilenie objawów oraz zapobiec powikłaniom.

Zagrożenia związane z zakażeniem VZV obejmują powikłania takie jak wtórne zakażenia bakteryjne skóry, zapalenie płuc, zapalenie mózgu czy zespół Reye’a (przy stosowaniu aspiryny u dzieci z ospą). W przypadku półpaśca najpoważniejszym powikłaniem jest neuralgia popółpaścowa, powodująca długotrwały, trudny do leczenia ból. Szczególnie niebezpieczne są zakażenia VZV u osób z obniżoną odpornością, kobiet w ciąży (ryzyko ospy wrodzonej) oraz noworodków.