Dawkowanie i sposób podawania
Wirus ospy wietrznej

Dawkowanie szczepionek zawierających wirus ospy wietrznej jest ściśle uzależnione od wieku pacjenta oraz zastosowanego preparatu. Nie zaleca się podawania szczepionek dzieciom poniżej 9. miesiąca życia z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności. Niemowlęta w wieku 9-11 miesięcy powinny otrzymać 2 dawki w odstępie co najmniej 3 miesięcy, z możliwością wcześniejszego podania pierwszej dawki szczepionki Priorix-Tetra po ukończeniu 9. miesiąca życia. Dzieci od 12 miesięcy do 12 lat oraz osoby powyżej 13 lat wymagają podania 2 dawek, przy czym odstępy między dawkami różnią się w zależności od preparatu: Varilrix – minimum 6 tygodni (nie krócej niż 4 tygodnie), VARIVAX – minimum 1 miesiąc (4-8 tygodni u dorosłych), Priorix-Tetra – 6 tygodni do 3 miesięcy (minimum 4 tygodnie). Szczepienia podaje się podskórnie lub domięśniowo, z preferencją podskórnego podania u pacjentów z zaburzeniami krzepnięcia. U pacjentów z grup wysokiego ryzyka zaleca się rozważenie dodatkowych dawek po standardowym schemacie, z odstępem minimum 4 tygodni oraz monitorowaniem poziomu przeciwciał.

  1. Dawkowanie i sposób podawania substancji – wirus ospy wietrznej
    1. Dawkowanie według grup wiekowych
    2. Szczególne grupy pacjentów
    3. Wymienne stosowanie szczepionek
    4. Sposób podawania
    5. Szczegółowa tabela dawkowania wirusa ospy wietrznej
    6. Stosowanie u osób wcześniej szczepionych
    7. Kolejne rozdziały

Dawkowanie i sposób podawania substancji – wirus ospy wietrznej

Dawkowanie i sposób podawania szczepionek zawierających wirus ospy wietrznej powinny być zgodne z oficjalnymi zaleceniami. W zależności od zastosowanego preparatu, wieku pacjenta oraz indywidualnych wskazań, schematy szczepień mogą się różnić. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące dawkowania wirusa ospy wietrznej w dostępnych produktach leczniczych.12

Dawkowanie według grup wiekowych

Dawkowanie wirusa ospy wietrznej różni się w zależności od wieku pacjenta oraz zastosowanego preparatu, co przedstawiono poniżej:3

Dzieci poniżej 9 miesięcy

Nie należy podawać szczepionek zawierających wirus ospy wietrznej osobom w wieku poniżej 9 miesięcy.4 Brak dostępnych danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności stosowania tych preparatów u niemowląt w wieku poniżej ukończonego 9. miesiąca życia.5

Dzieci w wieku od 9. do 11. miesiąca życia

Niemowlęta w wieku od ukończenia 9. do 11. miesiąca życia (włącznie) powinny otrzymać 2 dawki szczepionki w celu osiągnięcia optymalnej ochrony przed ospą wietrzną. Drugą dawkę należy podać po upływie co najmniej 3 miesięcy od pierwszej dawki.67

W przypadku szczepionki Priorix-Tetra, gdy sytuacja epidemiologiczna wymaga szczepienia niemowląt w wieku poniżej 11 miesięcy, pierwsza dawka może zostać podana po ukończeniu 9. miesiąca życia. Drugą dawkę należy podać w ciągu 3 miesięcy od podania pierwszej dawki.8

Dzieci w wieku od 12 miesięcy do 12 lat

Dzieci w wieku od ukończenia 12. miesiąca życia do 12 lat powinny otrzymać 2 dawki szczepionek zawierających wirus ospy wietrznej w celu osiągnięcia optymalnej ochrony. Schemat dawkowania różni się w zależności od preparatu:9

  • Varilrix: Drugą dawkę należy podać po co najmniej 6 tygodniach od podania pierwszej dawki. W żadnym wypadku odstęp pomiędzy dawkami nie powinien być krótszy niż 4 tygodnie.10
  • VARIVAX: Między terminami podania pierwszej i drugiej dawki szczepionki musi upłynąć co najmniej jeden miesiąc.11
  • Priorix-Tetra: Najlepiej żeby odstęp pomiędzy dawkami wynosił od 6 tygodni do 3 miesięcy. W żadnym przypadku odstęp pomiędzy dawkami nie powinien być krótszy niż 4 tygodnie.12

Należy zauważyć, że obowiązujące oficjalne zalecenia mogą różnić się pod względem liczby wymaganych dawek szczepionki (jedna lub dwie) i odstępów pomiędzy dawkami szczepionek zawierających wirus ospy wietrznej.13

Młodzież i dorośli od 13 lat

Osoby w wieku od 13 lat i starsze powinny otrzymać dwie dawki szczepionki. Schemat dawkowania różni się w zależności od preparatu:14

  • Varilrix: Drugą dawkę należy podać po co najmniej 6 tygodniach od podania pierwszej dawki. W żadnym wypadku odstęp pomiędzy dawkami nie powinien być krótszy niż 4 tygodnie.15
  • VARIVAX: Należy podać dwie dawki w odstępie 4–8 tygodni. Jeśli odstęp pomiędzy dawkami przekracza 8 tygodni, drugą dawkę należy podać możliwie jak najszybciej.16

Szczególne grupy pacjentów

Pacjenci z grup wysokiego ryzyka

U pacjentów z grup wysokiego ryzyka wystąpienia ciężkiego przebiegu ospy wietrznej korzystne może być podanie dodatkowych dawek szczepionki po zastosowaniu 2-dawkowego schematu szczepień. W celu zidentyfikowania pacjentów, którzy mogą odnieść korzyści z podania dodatkowych dawek szczepionki, wskazane może być cykliczne oznaczanie poziomu przeciwciał przeciwko ospie wietrznej po szczepieniu. W żadnym wypadku odstęp pomiędzy dawkami nie powinien być krótszy niż 4 tygodnie.17

Osoby z zakażeniem HIV

Osoby w wieku od 12 miesięcy do 12 lat z bezobjawowym zakażeniem wirusem HIV [klasa 1 wg CDC] i właściwym dla wieku odsetkiem limfocytów T CD4+ wynoszącym ≥ 25% powinny otrzymać dwie dawki szczepionki w odstępie 12 tygodni.18

Pacjenci przed planowaną immunosupresją

Jeśli szczepionka ma być podana osobom seronegatywnym przed okresem zaplanowanej lub możliwej w przyszłości immunosupresji (takim jak osoby oczekujące na przeszczep narządu i osoby, u których nastąpiła remisja choroby nowotworowej), ustalając termin szczepień należy uwzględnić odstęp po podaniu drugiej dawki, zanim będzie można spodziewać się maksymalnej ochrony.19

Osoby starsze

Brak danych dotyczących skuteczności ochrony lub odpowiedzi immunologicznej na szczepionkę zawierającą wirus ospy wietrznej u osób seronegatywnych w wieku powyżej 65 lat.20

Wymienne stosowanie szczepionek

Istnieje możliwość wymiennego stosowania szczepionek zawierających wirus ospy wietrznej:21

  • Jedna dawka szczepionki Varilrix może zostać podana osobom, które już wcześniej otrzymały jedną dawkę innej szczepionki zawierającej wirus ospy wietrznej.
  • Po podaniu jednej dawki szczepionki Varilrix może zostać podana jedna dawka innej szczepionki zawierającej wirus ospy wietrznej.22

W przypadku szczepionki Priorix-Tetra istnieją następujące alternatywne schematy stosowania:23

  • Pojedyncza dawka szczepionki Priorix-Tetra może zostać podana pacjentowi, który otrzymał już pojedynczą dawkę innej szczepionki przeciw odrze, śwince, różyczce (MMR) i (lub) pojedynczą dawkę innej szczepionki przeciw ospie wietrznej.24
  • Pojedyncza dawka szczepionki Priorix-Tetra może poprzedzać podanie pojedynczej dawki innej szczepionki przeciw odrze, śwince, różyczce (MMR) i (lub) pojedynczej dawki innej szczepionki przeciw ospie wietrznej.25

Sposób podawania

Szczepionki zawierające wirus ospy wietrznej mogą być podawane na dwa sposoby:262728

  • Podskórnie (sc) – w okolicę mięśnia naramiennego lub w przednio-boczną część uda
  • Domięśniowo (im) – w okolicę mięśnia naramiennego lub w przednio-boczną część uda (u młodszych dzieci preferowanym miejscem wstrzyknięcia jest przednio-boczna część uda, natomiast u starszych dzieci, młodzieży i dorosłych – mięsień naramienny)

Preferowaną drogą podania w przypadku osób z trombocytopenią lub innymi zaburzeniami krzepnięcia jest podanie podskórne.293031

NIE NALEŻY WSTRZYKIWAĆ DONACZYNIOWO.32

Szczegółowa tabela dawkowania wirusa ospy wietrznej

Grupa wiekowa Liczba dawek Odstęp między dawkami Sposób podania Uwagi
Poniżej 9 miesięcy Nie zaleca się stosowania – – Brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności
9-11 miesięcy 2 dawki Co najmniej 3 miesiące sc. lub im. Szczepienie w tym wieku zalecane tylko w szczególnych sytuacjach epidemiologicznych
12 miesięcy – 12 lat 2 dawki Varilrix: ≥ 6 tygodni (min. 4 tygodnie)
VARIVAX: ≥ 1 miesiąc
Priorix-Tetra: 6 tygodni – 3 miesiące (min. 4 tygodnie)		 sc. lub im. Oficjalne zalecenia mogą się różnić co do liczby dawek i odstępów
≥ 13 lat 2 dawki Varilrix: ≥ 6 tygodni (min. 4 tygodnie)
VARIVAX: 4-8 tygodni		 sc. lub im. W przypadku VARIVAX, jeśli odstęp przekracza 8 tygodni, drugą dawkę należy podać jak najszybciej
Pacjenci z HIV (12 miesięcy – 12 lat, klasa 1 wg CDC, CD4+ ≥ 25%) 2 dawki 12 tygodni sc. lub im. –
Pacjenci z grupy wysokiego ryzyka 2 dawki + ew. dawki dodatkowe Min. 4 tygodnie między dawkami sc. lub im. Wskazane cykliczne oznaczanie poziomu przeciwciał
Pacjenci przed immunosupresją 2 dawki Zgodnie ze standardowym schematem sc. lub im. Ustalając termin szczepień należy uwzględnić odstęp po podaniu drugiej dawki przed wystąpieniem immunosupresji
Pacjenci z zaburzeniami krzepnięcia Zgodnie ze standardowym schematem dla wieku Zgodnie ze standardowym schematem dla wieku Wyłącznie sc. –

Stosowanie u osób wcześniej szczepionych

W przypadku osób, które otrzymały już jedną dawkę szczepionki przeciw ospie wietrznej, można zastosować:33

  • Jako drugą dawkę – tę samą szczepionkę, zgodnie z zalecanym schematem dla danego wieku
  • Jako drugą dawkę – inną szczepionkę zawierającą wirus ospy wietrznej (możliwość wymiennego stosowania szczepionek)

W przypadku Priorix-Tetra, pojedyncza dawka tej szczepionki może zostać podana pacjentowi, który otrzymał już pojedynczą dawkę innej szczepionki przeciw odrze, śwince, różyczce (MMR) i/lub pojedynczą dawkę innej szczepionki przeciw ospie wietrznej.34

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl