owrzodzenia błony śluzowej jamy ustnej

Owrzodzenia błony śluzowej jamy ustnej (afty) to bolesne zmiany patologiczne charakteryzujące się miejscowym ubytkiem nabłonka i tkanki podśluzowej. Zmiany te są powszechnym problemem klinicznym, dotykającym do 20% populacji ogólnej, ze szczególnym nasileniem u osób w wieku 10-40 lat.

Etiologia owrzodzeń jest złożona i obejmuje czynniki immunologiczne, genetyczne, mikrobiologiczne, hormonalne oraz dietetyczne. Wśród najczęstszych przyczyn wymienia się urazy mechaniczne, zakażenia wirusowe (HSV), bakteryjne i grzybicze, choroby autoimmunologiczne (choroba Behçeta, pemfigoid), niedobory witamin (B12, kwasu foliowego, żelaza) oraz stres. Owrzodzenia mogą również towarzyszyć chorobom ogólnoustrojowym, takim jak nieswoiste zapalenia jelit czy choroby nowotworowe.

Diagnostyka różnicowa owrzodzeń jamy ustnej powinna uwzględniać afty nawrotowe (minor, major i opryszczkowate), opryszczkę, choroby skórno-śluzówkowe, owrzodzenia polekowe oraz zmiany nowotworowe. W przypadku zmian przewlekłych, nawracających lub niereagujących na standardowe leczenie konieczne jest wykonanie biopsji w celu wykluczenia procesu nowotworowego.

Leczenie owrzodzeń obejmuje eliminację czynników drażniących, stosowanie środków przeciwbólowych i przeciwzapalnych miejscowo (kortykostreoidy, benzydamina), preparatów tworzących powłokę ochronną oraz w cięższych przypadkach – terapię ogólnoustrojową. W nawracających aftach skuteczne mogą być kolchicyna, dapson lub leki immunosupresyjne. Podstawą postępowania jest również identyfikacja i leczenie chorób ogólnoustrojowych stanowiących podłoże zmian w jamie ustnej.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl