waleranon
Waleranon (ang. valeranone) jest bioaktywnym składnikiem występującym naturalnie w korzeniu kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis), rośliny od wieków stosowanej w medycynie tradycyjnej. Związek ten należy do grupy sesqwiterpenów i jest jednym z wielu aktywnych składników odpowiedzialnych za właściwości lecznicze tej rośliny.
Pod względem właściwości farmakologicznych, waleranon wykazuje działanie sedatywne i anksjolityczne, przyczyniając się do łagodzenia stanów lękowych i poprawy jakości snu. Mechanizm działania związany jest prawdopodobnie z modulacją receptorów GABA, podobnie jak w przypadku innych składników kozłka lekarskiego, choć specyficzna rola waleranonu nie została jeszcze w pełni wyjaśniona.
W praktyce klinicznej preparaty zawierające ekstrakty z kozłka lekarskiego, w tym waleranon, są stosowane jako łagodne środki uspokajające i nasenne, szczególnie w leczeniu bezsenności i łagodnych zaburzeń lękowych. Badania kliniczne wskazują na dobrą tolerancję i relatywnie niskie ryzyko działań niepożądanych w porównaniu do syntetycznych leków nasennych czy anksjolitycznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tabletki uspokajające Labofarm –
Przedkliniczne badania toksyczności składników aktywnych produktu leczniczego Tabletki uspokajające Labofarm wykazały, że waleranon, pochodzący z korzenia kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis), charakteryzuje się stosunkowo niską toksycznością ostrą, z wartością LD50 przekraczającą 3160 mg/kg masy ciała zarówno u myszy (460-3160 mg/kg), jak i szczurów (1000-3160 mg/kg). Brak jest szczegółowych danych dotyczących toksyczności walepotriatów oraz olejku eterycznego z kozłka, co stanowi ograniczenie w pełnej ocenie bezpieczeństwa, jednakże wieloletnie doświadczenie kliniczne nie wskazuje na istotne ryzyko toksyczności. Podobnie, brak jest szczegółowych danych toksykologicznych dla liścia melisy (Melissa officinalis) oraz ziela serdecznika (Leonurus cardiaca), choć ich tradycyjne zastosowanie i brak doniesień o działaniach niepożądanych sugerują akceptowalny profil bezpieczeństwa.
dawka śmiertelna, działanie estrogenne, gonadotropina, gospodarka hormonalna, Humulus lupulus, korzeń kozłka, LD50, Leonurus cardiaca, liść melisy, Lupuli strobili, Melissa officinalis, olejek eteryczny, toksyczność ostra, Valeriana officinalis, walepotriaty, waleranon, wyciąg z szyszek chmielu, ziele serdecznika - Leksykon substancji czynnych
Kozłek lekarski – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania toksyczności kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis L.) wykazały niską toksyczność ostrą i przewlekłą wyciągów z korzenia tej rośliny. W badaniach na gryzoniach LD50 etanolowego wyciągu dootrzewnowego wyniosła 3,3 g/kg masy ciała, a dla waleranonu przekraczała 3 g/kg. Kwas walerenowy wykazywał dawkozależne efekty neurotoksyczne, od zmniejszenia ruchliwości przy 50 mg/kg do ciężkich drgawek i śmierci przy 400 mg/kg. Podawanie wyciągów etanolowych i olejków eterycznych przez 4-8 tygodni w dawkach do 600 mg/kg nie powodowało istotnych zmian w parametrach hematologicznych, biochemicznych, masie ciała ani narządów. Testy genotoksyczności, w tym testy Amesa z różnymi stężeniami etanolu, nie wykazały działania mutagennego, choć pojedyncze badania sugerowały możliwy wpływ klastogenny, którego znaczenie kliniczne pozostaje niejasne. Walepotriaty i ich metabolity ulegają szybkiemu metabolizmowi i nie wykazują aktywności mutagennej in vitro. Brak jest systematycznych danych dotyczących toksyczności reprodukcyjnej i kancerogenności, choć pojedyncze badania na ciężarnych szczurach nie wykazały teratogenności przy dawkach do 24 mg/kg.
ataksja, badanie kancerogenności, ciśnienie tętnicze, dawka, drgawki, działanie alkilujące, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, kozłek lekarski, kwas glukuronowy, kwas walerenowy, LD50, miąższ wątrobowy, midazolam, olejek eteryczny, parametry hematologiczne, parametry krwi, podanie dootrzewnowe, potencjał mutagenny, skurcz spastyczny, teratogenność, test Amesa, tiopental, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie oksydacyjne wątroby, walepotriaty, waleranon, właściwości klastogenne, wyciąg alkoholowy, wyciąg etanolowy, wyciąg z korzenia kozłka lekarskiego, zmiany histopatologiczne, zmniejszenie ruchliwości spontanicznej, znieczulenie - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Hova 200,2 mg + 45,5 mg
Produkt leczniczy Hova zawiera wyciąg suchy z korzeni kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis L., radix) oraz wyciąg suchy z szyszek chmielu (Humulus lupulus L., flos). Badania przedkliniczne wykazały niską toksyczność ostrą wyciągu z kozłka, z wartością LD50 u myszy wynoszącą 3,3 g/kg masy ciała po podaniu dootrzewnowym. Długoterminowe podawanie etanolowego wyciągu z kozłka u szczurów w dawkach 300-600 mg/kg przez 30-45 dni nie wykazało istotnych zmian w parametrach hematologicznych, biochemicznych, masie ciała ani narządów, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa. Składniki aktywne takie jak waleranon charakteryzują się niską toksycznością ostrą (LD50 > 3 g/kg), natomiast kwas walerenowy wykazuje dawkowozależne efekty neurotoksyczne przy podaniu dootrzewnowym, z objawami od zmniejszonej ruchliwości (50 mg/kg) do ciężkich drgawek i śmierci (400 mg/kg).
Wyciąg z szyszek chmielu, szeroko stosowany w przemyśle spożywczym i farmaceutycznym, nie posiada szczegółowych danych toksykologicznych, jednak jego bezpieczeństwo jest potwierdzone wieloletnim doświadczeniem. Test mutagenności Amesa wykazał jedynie słaby potencjał mutagenny ekstraktu wodno-etanolowego z chmielu wobec szczepów Salmonella typhimurium TA 98 i TA 100, co należy interpretować w kontekście jego powszechnego, bezpiecznego stosowania. Podsumowując, składniki produktu Hova cechują się dobrym profilem bezpieczeństwa, z wyjątkiem neurotoksycznego działania kwasu walerenowego przy wysokich dawkach dootrzewnowych, co jest istotne przy ocenie ryzyka i dawkowania.
ataksja, ciśnienie tętnicze, drgawki, Humulus lupulus, korzeń kozłka lekarskiego, kwas walerenowy, LD50, parametry biologiczne, parametry hematologiczne i biochemiczne, potencjał mutagenny, Salmonella typhimurium, skurcz spastyczny, szyszka chmielu, test mutagenności Amesa, toksyczność ostra, toksyczność subchroniczna, Valeriana officinalis, waleranon, zmniejszenie ruchliwości spontanicznej - Leksykon substancji czynnych
Kwasy walerenowe – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Kwasy walerenowe, główne składniki aktywne korzenia kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis L.), wykazują niską toksyczność ostrą, z wartością LD50 przekraczającą 3160 mg/kg masy ciała u myszy i szczurów. Badania toksykologiczne koncentrowały się głównie na waleranonie, składniku olejku eterycznego, z zakresami toksyczności ostrych 460-3160 mg/kg u myszy oraz 1000-3160 mg/kg u szczurów. Pomimo tych danych, istnieją istotne luki w przedklinicznych badaniach dotyczących toksyczności przewlekłej, wpływu na rozrodczość, genotoksyczności oraz potencjału rakotwórczego kwasów walerenowych i preparatów je zawierających, takich jak Valdix Noc (400 mg korzenia kozłka). Brak jest szczegółowych danych dotyczących bezpieczeństwa długotrwałego stosowania oraz wpływu na materiał genetyczny i rozwój płodu.
W kontekście preparatów złożonych zawierających korzeń kozłka oraz szyszki chmielu (Humulus lupulus L.), dane dotyczące potencjalnych interakcji hormonalnych są niejednoznaczne. Wcześniejsze sugestie o działaniu estrogenowym wyciągów z chmielu nie zostały potwierdzone w nowszych badaniach, co jest istotne dla bezpieczeństwa farmakologicznego preparatów takich jak Optimum Tabletki uspokajające Labofarm. Jednakże pojedyncze doniesienia wskazują na możliwość niewielkiego zmniejszenia masy jajników u myszy po ekspozycji na oczyszczoną frakcję wodną wyciągu z chmielu, prawdopodobnie poprzez modulację osi podwzgórze-przysadka-gonady. Ta obserwacja wymaga dalszych badań, zwłaszcza w kontekście długotrwałego stosowania u kobiet w wieku rozrodczym. Ogólnie, obecne luki w danych przedklinicznych ograniczają pełną ocenę bezpieczeństwa kwasów walerenowych i preparatów je zawierających.
dawka śmiertelna, działanie estrogenne, genotoksyczność, gonadotropina, Humulus lupulus, kancerogeneza, korzeń kozłka lekarskiego, kwas walerenowy, LD50, olejek eteryczny, oś podwzgórze-przysadka-gonady, potencjał rakotwórczy, rakotwórczość, szyszki chmielu, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, Valeriana officinalis, walepotriat, waleranon, wpływ na rozrodczość - Leksykon substancji czynnych
Kozłek – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dostępne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania korzenia kozłka (Valeriana officinalis L., radix) wskazują na niską toksyczność wyciągów zarówno w badaniach toksyczności ostrej, jak i krótkoterminowej. Wartości LD50 dla waleranonu wynoszą 460-3160 mg/kg u myszy oraz 1000-3160 mg/kg u szczurów, a dla alkoholowego wyciągu dootrzewnowo podanego u myszy LD50 wynosi 3,3 g/kg. Wielokrotne podawanie etanolowego wyciągu w dawkach 300-600 mg/kg przez 30-45 dni nie powodowało istotnych zmian w masie ciała, parametrach hematologicznych, biochemicznych ani w masie narządów u szczurów. Brak jest jednak systematycznych badań dotyczących toksyczności reprodukcyjnej, genotoksyczności oraz kancerogenności dla większości preparatów zawierających korzeń kozłka.
ciśnienie tętnicze, działanie alkilujące, działanie cytotoksyczne, działanie estrogenne, działanie mutagenne, efekt genotoksyczny, efekt rakotwórczy, genotoksyczność, gonadotropina, kancerogenność, korzeń kozłka, LD50, parametry biochemiczne, parametry hematologiczne, parametry krwi, podanie dootrzewnowe, szyszka chmielu, toksyczność, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, tradycyjny produkt leczniczy roślinny, Valeriana officinalis, walepotriaty, waleranon, wyciąg alkoholowy, wyciąg wodno-etanolowy