drobnoustroje oporne

Drobnoustroje oporne (AMR – Antimicrobial Resistance) to mikroorganizmy, które wykształciły mechanizmy pozwalające im przetrwać działanie leków przeciwdrobnoustrojowych, takich jak antybiotyki, leki przeciwgrzybicze, przeciwwirusowe czy przeciwpasożytnicze.

Zjawisko oporności może być naturalne (pierwotne) lub nabyte. Oporność nabyta wynika z mutacji genetycznych lub horyzontalnego transferu genów oporności między drobnoustrojami. Główne mechanizmy oporności obejmują: enzymatyczną inaktywację leku, modyfikację miejsca docelowego działania leku, zmniejszenie przepuszczalności błony komórkowej oraz aktywne usuwanie leku z komórki (efflux).

Klinicznie istotne drobnoustroje oporne obejmują m.in.: MRSA (methicillin-resistant Staphylococcus aureus), VRE (vancomycin-resistant Enterococcus), bakterie wytwarzające ESBL (extended-spectrum beta-lactamases), bakterie oporne na karbapenemy (CRE), wielolekooporne szczepy Mycobacterium tuberculosis (MDR-TB) oraz oporne na leki szczepy Candida auris.

Narastająca oporność na leki przeciwdrobnoustrojowe stanowi jedno z największych globalnych zagrożeń zdrowia publicznego. WHO szacuje, że do 2050 roku zakażenia drobnoustrojami opornymi mogą być przyczyną około 10 milionów zgonów rocznie, przewyższając liczbę zgonów z powodu nowotworów.

Strategie przeciwdziałania AMR obejmują racjonalną antybiotykoterapię, skuteczne programy kontroli zakażeń, nadzór epidemiologiczny, opracowywanie nowych leków przeciwdrobnoustrojowych oraz edukację personelu medycznego i społeczeństwa. W leczeniu zakażeń wywołanych przez drobnoustroje oporne kluczowa jest diagnostyka mikrobiologiczna z oznaczeniem lekowrażliwości.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl