Działania niepożądane
Furaginum Hasco 50 mg/5 ml
Furaginum Hasco (zawiesina doustna 50 mg/5 ml) zawiera furazydynę, pochodną nitrofuranu, która może wywoływać szerokie spektrum działań niepożądanych. Do najpoważniejszych należą reakcje nadwrażliwości, takie jak anafilaksja i obrzęk naczynioruchowy (rzadko), a także zaburzenia hematologiczne, w tym methemoglobinemia i niedokrwistość megaloblastyczna lub hemolityczna, szczególnie u pacjentów z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (częstość nieznana). Neurologiczne działania niepożądane obejmują ból głowy (często) oraz zawroty głowy, senność, zaburzenia widzenia i neuropatię obwodową (częstość nieznana), z tą ostatnią mającą potencjał do ostrego lub nieodwracalnego przebiegu, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek, niedokrwistością, cukrzycą, zaburzeniami elektrolitowymi lub niedoborem witaminy B.
- Działania niepożądane furazydyny – charakterystyka kliniczna
- Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych
- Zaburzenia układu immunologicznego
- Zaburzenia krwi i układu chłonnego
- Zaburzenia układu nerwowego
- Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia
- Zaburzenia żołądka i jelit
- Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
- Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
- Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania
- Szczegółowa tabela działań niepożądanych furazydyny
- System monitorowania działań niepożądanych
Działania niepożądane furazydyny – charakterystyka kliniczna
Produkt leczniczy Furaginum Hasco (zawiesina doustna 50 mg/5 ml) zawiera jako substancję czynną furazydynę (poprzednio stosowana nazwa: furagina). Jest ona pochodną nitrofuranu, która wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych zidentyfikowanych w trakcie stosowania klinicznego. Niniejsze opracowanie stanowi kompleksowy przegląd działań niepożądanych, jakie mogą wystąpić podczas leczenia tym preparatem.1
Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych
Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według częstości występowania z wykorzystaniem następujących kategorii:
- Często (≥1/100 do <1/10)
- Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000)
- Częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych)
2
Zaburzenia układu immunologicznego
Stosowanie furazydyny może prowadzić do wystąpienia reakcji nadwrażliwości o różnym stopniu nasilenia. Wśród nich rozpoznano:
- Reakcje rzadkie: anafilaksja, obrzęk naczynioruchowy – stany zagrażające życiu wymagające natychmiastowej interwencji medycznej
- Reakcje o nieznanej częstości: świąd, pokrzywka, wysypka – manifestacje skórne reakcji nadwrażliwości
3
Zaburzenia krwi i układu chłonnego
Furazydyna może indukować istotne zaburzenia hematologiczne, szczególnie niebezpieczne u predysponowanych pacjentów:
- Sinica – będąca konsekwencją methemoglobinemii
- Niedokrwistość megaloblastyczna lub hemolityczna – szczególnie u pacjentów z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (G6PD)
Wszystkie powyższe zaburzenia hematologiczne występują z częstością nieznaną.4
Zaburzenia układu nerwowego
W zakresie układu nerwowego obserwuje się różnorodne zaburzenia o zróżnicowanej częstości:
- Często: ból głowy
- Częstość nieznana: zawroty głowy, senność, zaburzenia widzenia, neuropatia obwodowa
Szczególną uwagę należy zwrócić na neuropatię obwodową, która może mieć ostry lub nieodwracalny przebieg. Czynniki predysponujące do jej wystąpienia obejmują:
- Niewydolność nerek
- Niedokrwistość
- Cukrzycę
- Zaburzenia elektrolitowe
- Niedobór witaminy B
5
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia
Stosowanie furazydyny wiąże się z ryzykiem wystąpienia poważnych reakcji ze strony układu oddechowego o częstości nieznanej:
- Reakcja astmatyczna – szczególnie u pacjentów z astmą w wywiadzie
- Ostre reakcje z nadwrażliwości – objawiające się gorączką, dreszczami, kaszlem, bólami w klatce piersiowej, dusznością, wysiękiem do jamy opłucnowej, zmianami w obrazie radiologicznym płuc i eozynofilią; zwykle szybko ustępują po odstawieniu leku
- Podostre reakcje z nadwrażliwości
- Przewlekłe reakcje z nadwrażliwości – występujące u pacjentów przyjmujących lek przez co najmniej 6 miesięcy, manifestujące się m.in. jako zwłóknienie płuc i rozsiane śródmiąższowe zapalenie płuc, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku
6
W przypadku przewlekłych reakcji płucnych stopień nasilenia objawów i ich odwracalność po zaprzestaniu leczenia zależą od czasu kontynuacji terapii po wystąpieniu pierwszych objawów niepożądanych. Kluczowe znaczenie ma szybkie rozpoznanie działania niepożądanego i natychmiastowe odstawienie leku. Należy pamiętać, że upośledzenie czynności płuc może mieć charakter nieodwracalny.7
Zaburzenia żołądka i jelit
Furazydyna często wywołuje działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego:
- Często: nudności, nadmierne oddawanie gazów
- Częstość nieznana: wymioty, zaparcia, biegunka, objawy dyspeptyczne, bóle brzucha, utrata łaknienia, zapalenie ślinianek, zapalenie trzustki, rzekomobłoniaste zapalenie jelit
8
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
Rzadko obserwowane, ale potencjalnie poważne zaburzenia wątroby obejmują:
- Objawy polekowego zapalenia wątroby
- Żółtaczkę cholestatyczną
- Martwicę miąższu wątroby – stan zagrażający życiu
9
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
Furazydyna może powodować następujące reakcje skórne:
- Rzadko: złuszczające zapalenie skóry, rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona – ciężkie, potencjalnie zagrażające życiu reakcje skórne
- Częstość nieznana: łysienie (przemijające)
10
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania
Z nieznaną częstością mogą wystąpić:
- Zakażenia drobnoustrojami opornymi na pochodne nitrofuranu – najczęściej pałeczkami z rodzaju Pseudomonas lub grzybami z rodzaju Candida
- Gorączka
- Dreszcze
- Złe samopoczucie
11
Szczegółowa tabela działań niepożądanych furazydyny
| Układ/narząd | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Charakterystyka kliniczna i czynniki ryzyka |
|---|---|---|---|
| Układ immunologiczny | Anafilaksja | Rzadko | Stan zagrażający życiu, wymagający natychmiastowej interwencji |
| Obrzęk naczynioruchowy | Rzadko | Stan zagrażający życiu, obrzęk tkanki podskórnej i/lub podśluzówkowej | |
| Świąd, pokrzywka, wysypka | Częstość nieznana | Manifestacje skórne reakcji nadwrażliwości | |
| Krew i układ chłonny | Sinica wskutek methemoglobinemii | Częstość nieznana | Sinica obwodowa, objawy niedotlenienia |
| Niedokrwistość megaloblastyczna lub hemolityczna | Częstość nieznana | Występuje głównie u osób z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej | |
| Układ nerwowy | Ból głowy | Często | Najczęstsze neurologiczne działanie niepożądane |
| Zawroty głowy, senność, zaburzenia widzenia | Częstość nieznana | Mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn | |
| Neuropatia obwodowa | Częstość nieznana | Może mieć ostry lub nieodwracalny przebieg. Czynniki ryzyka: niewydolność nerek, niedokrwistość, cukrzyca, zaburzenia elektrolitowe, niedobór witaminy B | |
| Układ oddechowy | Reakcja astmatyczna | Częstość nieznana | Występuje głównie u pacjentów z astmą w wywiadzie |
| Ostre reakcje z nadwrażliwości | Częstość nieznana | Objawy: gorączka, dreszcze, kaszel, bóle w klatce piersiowej, duszność, wysięk do jamy opłucnowej, zmiany w RTG płuc, eozynofilia; zwykle ustępują po odstawieniu leku | |
| Podostre reakcje z nadwrażliwości | Częstość nieznana | Pośrednie nasilenie między ostrymi a przewlekłymi reakcjami | |
| Przewlekłe reakcje z nadwrażliwości | Częstość nieznana | Występują po ≥6 miesiącach leczenia; obejmują zwłóknienie płuc i rozsiane śródmiąższowe zapalenie płuc; częstsze u osób starszych; możliwe nieodwracalne upośledzenie czynności płuc | |
| Układ pokarmowy | Nudności | Często | Najczęstsze gastryczne działanie niepożądane |
| Nadmierne oddawanie gazów | Często | Często współwystępuje z nudnościami | |
| Wymioty | Częstość nieznana | Może prowadzić do zaburzeń wodno-elektrolitowych | |
| Zaparcia | Częstość nieznana | Szczególnie istotne u pacjentów w podeszłym wieku | |
| Biegunka | Częstość nieznana | Może być znacząca klinicznie, prowadząc do odwodnienia | |
| Objawy dyspeptyczne, bóle brzucha, utrata łaknienia | Częstość nieznana | Obniżają jakość życia i mogą prowadzić do przerwania leczenia | |
| Zapalenie ślinianek, zapalenie trzustki | Częstość nieznana | Poważne działania niepożądane wymagające odstawienia leku | |
| Rzekomobłoniaste zapalenie jelit | Częstość nieznana | Ciężkie powikłanie związane z zakażeniem Clostridioides difficile | |
| Wątroba i drogi żółciowe | Objawy polekowego zapalenia wątroby | Rzadko | Obejmują podwyższenie enzymów wątrobowych, ból w prawym podżebrzu |
| Żółtaczka cholestatyczna | Rzadko | Zażółcenie powłok skórnych i białkówek oczu, ciemny mocz, odbarwiony stolec | |
| Martwica miąższu wątroby | Rzadko | Stan zagrażający życiu, wymagający natychmiastowego odstawienia leku | |
| Skóra i tkanka podskórna | Złuszczające zapalenie skóry | Rzadko | Ciężka reakcja skórna z rozległym złuszczaniem naskórka |
| Rumień wielopostaciowy | Rzadko | Reakcja skórna z charakterystycznymi zmianami tarczowatymi | |
| Zespół Stevensa-Johnsona | Rzadko | Zagrażająca życiu reakcja z tworzeniem pęcherzy i nadżerek na błonach śluzowych | |
| Łysienie | Częstość nieznana | Przemijające, ustępuje po odstawieniu leku | |
| Zaburzenia ogólne | Zakażenia drobnoustrojami opornymi | Częstość nieznana | Najczęściej pałeczkami z rodzaju Pseudomonas lub grzybami z rodzaju Candida |
| Gorączka | Częstość nieznana | Może być objawem reakcji nadwrażliwości lub zakażenia wtórnego | |
| Dreszcze | Częstość nieznana | Często towarzyszą gorączce | |
| Złe samopoczucie | Częstość nieznana | Niespecyficzny objaw mogący towarzyszyć różnym działaniom niepożądanym |
System monitorowania działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.12
Dane kontaktowe do zgłaszania działań niepożądanych:
- Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
- Tel.: + 48 22 49 21 301
- Faks: + 48 22 49 21 309
- Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.13
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania