surfaktant naturalny
Surfaktant naturalny jest mieszaniną związków powierzchniowo czynnych wytwarzanych przez pneumocyty typu II w pęcherzykach płucnych. Jego głównym składnikiem są fosfolipidy (głównie fosfatydylocholina), a także specyficzne białka surfaktantu (SP-A, SP-B, SP-C i SP-D), które razem tworzą kompleks obniżający napięcie powierzchniowe na granicy powietrze-płyn w pęcherzykach płucnych.
Fizjologiczna rola surfaktantu polega na zapobieganiu zapadaniu się pęcherzyków płucnych podczas wydechu, co umożliwia prawidłową wymianę gazową. Dodatkowo surfaktant uczestniczy w mechanizmach obronnych płuc, wykazując właściwości immunomodulujące i przeciwbakteryjne. Niedobór lub dysfunkcja surfaktantu prowadzi do zespołu zaburzeń oddychania (RDS) u wcześniaków oraz może przyczyniać się do rozwoju ostrej niewydolności oddechowej u dorosłych.
W praktyce klinicznej stosuje się preparaty surfaktantu naturalnego pozyskiwane z płuc zwierzęcych (bydlęcych lub świńskich). Preparaty te są wykorzystywane w terapii zastępczej u wcześniaków z RDS, gdzie podanie egzogennego surfaktantu znacząco zmniejsza śmiertelność i częstość występowania powikłań oddechowych. Leczenie surfaktantem naturalnym jest również rozważane w niektórych przypadkach ARDS, aspiracji smółki oraz w innych stanach związanych z dysfunkcją endogennego surfaktantu.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Białka powierzchniowe SP-B – Wskazania do stosowania
Białka powierzchniowe SP-B są kluczowym składnikiem naturalnego surfaktantu płucnego, niezbędnym do utrzymania prawidłowego napięcia powierzchniowego w pęcherzykach płucnych oraz stabilizacji warstwy surfaktantu podczas cykli oddechowych. Preparat Curosurf, zawierający naturalne białka SP-B i SP-C pochodzenia świńskiego, stosowany jest w leczeniu zespołu zaburzeń oddychania (RDS) u wcześniaków, u których rozwinęła się ta jednostka chorobowa. RDS wynika z niedoboru endogennego surfaktantu w niedojrzałych płucach, co prowadzi do zapadania się pęcherzyków i upośledzenia wymiany gazowej. Curosurf podawany jest w formie zawiesiny do stosowania dotchawiczego, zawierającej 80 mg poractantu alfa na 1 ml, co odpowiada około 74 mg fosfolipidów i 0,9 mg hydrofobowych protein, w tym SP-B. Dostępny jest w fiolkach 1,5 ml (120 mg fosfolipidów) oraz 3 ml (240 mg fosfolipidów).
białko powierzchniowe SP-B, białko powierzchniowe SP-C, Curosurf, fosfatydylocholina, fosfolipidy z płuc świni, napięcie powierzchniowe, napięcie powierzchniowe pęcherzyków płucnych, niewydolność oddechowa, noworodek przedwcześnie urodzony, podanie dotchawicze i dooskrzelowe, poractant alfa, proteiny hydrofobowe, surfaktant egzogenny, surfaktant naturalny, upośledzenie wymiany gazowej, zespół niewydolności oddechowej, zespół zaburzeń oddychania - Leksykon substancji czynnych
Poraktant alfa – Wskazania do stosowania
Poraktant alfa, dostępny w preparacie Curosurf (80 mg/ml), jest naturalnym surfaktantem pozyskiwanym ze świńskich pęcherzyków płucnych, zawierającym głównie fosfolipidy (około 70%, w tym fosfatydylocholinę) oraz specyficzne hydrofobowe białka powierzchniowe SP-B i SP-C (około 1%). Preparat dostępny jest w fiolkach jednodawkowych o objętości 1,5 ml (120 mg fosfolipidów) lub 3 ml (240 mg fosfolipidów) i stosowany jest dotchawiczo lub dooskrzelowo. Jego główne wskazania kliniczne obejmują leczenie oraz profilaktykę zespołu zaburzeń oddychania (RDS) u wcześniaków, szczególnie tych z grupy wysokiego ryzyka, takich jak noworodki z bardzo niską masą urodzeniową.
choroba błon szklistych, czynnik powierzchniowo czynny, duszność, fosfatydylocholina, fosfolipid, mechanika oddychania, niedobór surfaktantu, niska masa urodzeniowa, pęcherzyk płucny, podanie dooskrzelowe, podanie dotchawicze, poraktant alfa, profilaktyka, RDS, surfaktant naturalny, wcześniak, wymiana gazowa, zespół niewydolności oddechowej, zespół zaburzeń oddychania - Leksykon substancji czynnych
Białka powierzchniowe SP-C – Dawkowanie i sposób podawania
Preparat Curosurf, zawierający naturalne białka powierzchniowe SP-C i SP-B, jest stosowany jako surfaktant w terapii zespołu zaburzeń oddychania (RDS) u noworodków, szczególnie wcześniaków. Zawiera około 0,9 mg hydrofobowych protein na 80 mg poractantu alfa, co stanowi około 1% całkowitej zawartości preparatu. Dawkowanie różni się w zależności od celu terapii: w leczeniu RDS dawka początkowa wynosi 100-200 mg/kg mc. (1,25-2,5 ml/kg mc.), z dawkami dodatkowymi 100 mg/kg mc. (1,25 ml/kg mc.) podawanymi co najmniej co 12 godzin, maksymalna dawka całkowita to 300-400 mg/kg mc. W profilaktyce dawka początkowa jest podawana w ciągu pierwszych 15 minut życia, z kolejnymi dawkami 100 mg/kg mc. podawanymi 6-12 godzin po pierwszej dawce, a następnie co 12 godzin w razie potrzeby. Preparat wymaga podawania przez wykwalifikowany personel medyczny z monitorowaniem parametrów sercowo-oddechowych.
białko powierzchniowe SP-B, białko powierzchniowe SP-C, ciągłe dodatnie ciśnienie w drogach oddechowych, CPAP, Curosurf, intubacja, laryngoskopia bezpośrednia, metoda INSURE, metoda LISA, mniej inwazyjna metoda podania surfaktantu, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, oddział neonatologiczny, pęcherzyk płucny, poractant alfa, proteiny hydrofobowe, RDS, rurka intubacyjna, saturacja krwi tętniczej, struny głosowe, surfaktant naturalny, wcześniak, wentylacja mechaniczna, worek samorozprężalny, zespół zaburzeń oddychania - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Curosurf 80 mg, co odpowiada około 74 mg całej zawartości fosfolipidów i 0,9 mg niskocząsteczkowych hydrofobowych protein.
Curosurf (poraktant alfa, 80 mg/ml) jest naturalnym surfaktantem pozyskiwanym ze świńskich pęcherzyków płucnych, stosowanym dotchawiczo i dooskrzelowo w leczeniu zespołu zaburzeń oddychania u wcześniaków. Preparat zawiera około 74 mg fosfolipidów i 0,9 mg hydrofobowych protein na ml zawiesiny, z głównym udziałem fosfatydylocholiny (około 70% fosfolipidów) oraz specyficznych białek powierzchniowych SP-B i SP-C (około 1%). Dostępny jest w fiolkach jednodawkowych o objętości 1,5 ml (120 mg fosfolipidów) lub 3 ml (240 mg fosfolipidów), w postaci jałowej zawiesiny o barwie białej do żółtej.
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Curosurf 80 mg, co odpowiada około 74 mg całej zawartości fosfolipidów i 0,9 mg niskocząsteczkowych hydrofobowych protein.
Curosurf (poraktant alfa) to naturalny surfaktant w postaci zawiesiny do stosowania dotchawicznego i dooskrzelowego, zawierający 80 mg/ml frakcji fosfolipidów z płuc świni, w tym około 74 mg fosfolipidów całkowitych oraz 0,9 mg hydrofobowych białek powierzchniowych SP-B i SP-C na 1 ml. Preparat jest wskazany do leczenia zespołu zaburzeń oddychania (RDS) u wcześniaków, u których niedobór endogennego surfaktantu prowadzi do zwiększonego napięcia powierzchniowego w pęcherzykach płucnych, zaburzeń wymiany gazowej i niewydolności oddechowej. Curosurf stanowi substytut naturalnego surfaktantu, którego głównym składnikiem jest fosfatydylocholina (około 70% fosfolipidów), kluczowa dla redukcji napięcia powierzchniowego w pęcherzykach.
białko powierzchniowe, białko powierzchniowe SP-B i SP-C, fosfatydylocholina, krwawienie dokomorowe, napięcie powierzchniowe, napięcie powierzchniowe pęcherzyków płucnych, neonatolog, niedobór endogennego surfaktantu, niedobór surfaktantu, niedojrzałość układu oddechowego, niewydolność oddechowa, odma opłucnowa, poraktant alfa, przewlekła choroba płuc, surfaktant naturalny, wcześniak o małej masie urodzeniowej, zaburzenia wymiany gazowej, zawiesina dotchawicza, zawiesina sterylna, zespół zaburzeń oddychania - Leksykon substancji czynnych
Poraktant alfa – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Poraktant alfa, aktywny składnik produktu leczniczego Curosurf, jest naturalnym surfaktantem pozyskiwanym z płuc świni, zawierającym głównie fosfolipidy (około 70%, głównie fosfatydylocholinę) oraz około 1% hydrofobowych, niskocząsteczkowych protein powierzchniowych SP-B i SP-C. W 1 ml zawiesiny Curosurf znajduje się 80 mg poraktantu alfa, co odpowiada około 74 mg fosfolipidów i 0,9 mg protein. Produkt jest stosowany dotchawiczo i dooskrzelowo u noworodków z zespołem zaburzeń oddychania, dostępny w fiolkach o objętości 1,5 ml (120 mg fosfolipidów) oraz 3 ml (240 mg fosfolipidów). Ze względu na formę farmaceutyczną i sposób podania, Curosurf nie jest stosowany bezpośrednio u kobiet w ciąży ani karmiących piersią.
- Leksykon substancji czynnych
Fosfatydylocholina – Działania niepożądane
Fosfatydylocholina, stanowiąca około 70% fosfolipidów naturalnego surfaktantu, jest kluczowym składnikiem preparatu Curosurf stosowanego w terapii zespołu zaburzeń oddychania u wcześniaków. Pomimo udowodnionej skuteczności klinicznej, jej podanie wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, które mogą wynikać zarówno z samego leku, jak i z niedojrzałości organizmu noworodka oraz intensywnej terapii, w tym wentylacji mechanicznej. Do najważniejszych powikłań należą krwotok wewnątrzczaszkowy, często poprzedzony spadkiem średniego ciśnienia tętniczego i gwałtownym wzrostem PaO₂, przetrwały przewód tętniczy oraz reakcje hemodynamiczne po gwałtownym rozprężeniu płuc. Dodatkowo obserwowano powstawanie przeciwciał przeciwko białkom preparatu, choć ich znaczenie kliniczne pozostaje nieudokumentowane. W populacji wcześniaków często występują także zaburzenia neurologiczne (wylewy, niedokrwienie, napady drgawek), hemodynamiczne (przewód tętniczy, utrzymujące się krążenie płodowe), infekcje (sepsa, bakteriemia) oraz metaboliczne, które należy odróżnić od działań niepożądanych leku.
bakteriemia, bezdech, bradykardia, ciśnienie parcjalne tlenu, ciśnienie tętnicze krwi, Curosurf, desaturacja krwi, dysplazja oskrzelowo-płucna, fosfatydylocholina, hiperoksja, krwotok płucny, krwotok wewnątrzczaszkowy, leukomalacja okołokomorowa, napad drgawkowy, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie mózgu, nieprawidłowy zapis EEG, odma opłucnowa, posocznica, przetrwały przewód tętniczy, retinopatia wcześniaków, rozedma śródmiąższowa płuc, sepsa, sinica noworodkowa, surfaktant naturalny, układ immunologiczny noworodka, wentylacja mechaniczna, wylew krwi do mózgu, zaburzenie perfuzji narządowej, zapalenie płuc, zespół zaburzeń oddychania - Leksykon substancji czynnych
Poraktant alfa – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Poraktant alfa, naturalny surfaktant pochodzenia świńskiego, zawierający około 74 mg fosfolipidów/ml (w tym 70% fosfatydylocholiny) oraz 0,9 mg hydrofobowych protein SP-B i SP-C, przeszedł szeroko zakrojone badania przedkliniczne oceniające jego bezpieczeństwo. Badania ostrej i podostrej toksyczności na różnych gatunkach zwierząt (psy, króliki, szczury) wykazały brak istotnych objawów niepożądanych, zarówno po podaniu dotchawiczym, jak i dootrzewnowym. Nie stwierdzono toksyczności płucnej, układowej ani zgonów związanych z preparatem. Długoterminowa ekspozycja (14-28 dni) nie wpłynęła negatywnie na parametry kliniczne, hematologiczne ani makroskopowe zmiany, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa poraktantu alfa.
badanie hematologiczne, białka surfaktantu, bierna skórna reakcja anafilaktyczna, działanie klastogenne, działanie mutagenne, fosfatydylocholina, fosfolipid, genotoksyczność, immunogenność, nadwrażliwość skórna, podanie dooskrzelowe, podanie dootrzewnowe, podanie dotchawicze, poraktant alfa, potencjał alergizujący, preparat Curosurf, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, surfaktant naturalny, synteza przeciwciał, toksyczność ostra, toksyczność płucna, toksyczność podostra, toksyczność układowa, zespół zaburzeń oddychania - Leksykon substancji czynnych
Fosfatydylocholina – Interakcje
Fosfatydylocholina, stanowiąca około 70% fosfolipidów w preparacie Curosurf (około 74 mg/ml), jest kluczowym składnikiem naturalnego surfaktantu płucnego stosowanego w leczeniu zespołu zaburzeń oddychania u noworodków. Preparat zawiera również niskocząsteczkowe, hydrofobowe białka powierzchniowe SP-B i SP-C (około 0,9 mg/ml), które wspólnie tworzą efektywny surfaktant otrzymywany z płuc świni. Dotychczas nie przeprowadzono badań klinicznych oceniających interakcje fosfatydylocholiny z innymi lekami, substancjami czy alkoholem, co oznacza brak udokumentowanych danych naukowych w tym zakresie. Ze względu na sposób podania (dotchawiczo i dooskrzelowo) oraz populację pacjentów (noworodki), interakcje z alkoholem etylowym nie mają praktycznego znaczenia klinicznego.
beta-mimetyk, Curosurf, dystrybucja surfaktantu, fosfatydylocholina, fosfolipid, glikokortykosteroid wziewny, lek mukolityczny, lek rozszerzający oskrzela, napięcie powierzchniowe pęcherzyka płucnego, podanie dotchawicze, proteiny powierzchniowe, surfaktant naturalny, surfaktant płucny, właściwości reologiczne śluzu, zespół zaburzeń oddychania - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Curosurf 80 mg, co odpowiada około 74 mg całej zawartości fosfolipidów i 0,9 mg niskocząsteczkowych hydrofobowych protein.
Curosurf (poraktant alfa) to naturalny surfaktant płucny o stężeniu 80 mg/ml, stosowany w formie zawiesiny do podawania dotchawiczego i dooskrzelowego, głównie u wcześniaków i noworodków z zespołem zaburzeń oddychania (RDS). Preparat zawiera około 70% fosfatydylocholiny oraz około 1% specyficznych protein powierzchniowych SP-B i SP-C, co zapewnia jego skuteczność w poprawie funkcji oddechowych. Ze względu na bezpośrednią drogę podania do dróg oddechowych oraz brak wpływu na ośrodkowy układ nerwowy, Curosurf nie oddziałuje na zdolności psychomotoryczne, co wyklucza jakikolwiek wpływ na prowadzenie pojazdów czy obsługę maszyn. W charakterystyce produktu leczniczego (punkt 4.7) zaznaczono, że kwestia ta „nie dotyczy” preparatu, co jest uzasadnione zarówno specyfiką grupy pacjentów, jak i farmakokinetyką leku.
Curosurf, fosfatydylocholina, fosfolipidy, frakcja fosfolipidów, intensywna terapia noworodka, neonatologia, ośrodkowy układ nerwowy, parametry oddechowe, pęcherzyki płucne, poraktant alfa, proteiny powierzchniowe SP-B i SP-C, RDS, surfaktant naturalny, surfaktant płucny, wcześniaki, zawiesina dotchawicza, zdolności psychomotoryczne, zespół zaburzeń oddychania - Leksykon substancji czynnych
Poraktant alfa – Działania niepożądane
Poraktant alfa, aktywny składnik preparatu Curosurf (80 mg/ml zawiesina do stosowania dotchawiczego i dooskrzelowego), jest naturalnym surfaktantem pozyskiwanym ze świńskich pęcherzyków płucnych, zawierającym około 74 mg fosfolipidów oraz 0,9 mg hydrofobowych protein SP-B i SP-C w 1 ml zawiesiny. Podanie poraktantu alfa wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według układów i narządów MedDRA oraz częstości występowania. Do najważniejszych działań należą: sepsa (częstość niezbyt częsta, ≥1/1000 i <1/100), krwotok wewnątrzczaszkowy (niezbyt często), bradykardia i niedociśnienie tętnicze (rzadko, ≥1/10 000 i <1/1000), odma opłucnowa (niezbyt często), krwotok płucny (rzadko) oraz dysplazja oskrzelowo-płucna (rzadko). Ponadto obserwuje się powikłania takie jak hiperoksja, sinica noworodka, bezdech, zmniejszona saturacja krwi tętniczej tlenem oraz nietypowe zapisy EEG, których częstość jest nieznana. Wcześniaki są szczególnie narażone na powikłania związane z niedojrzałością i stosowaniem wentylacji mechanicznej.
bakteriemia, bezdech, bradykardia, ciśnienie parcjalne tlenu, Curosurf, desaturacja tlenowa, drgawki noworodkowe, dysplazja oskrzelowo-płucna, fosfolipidy, hiperoksja, intubacja dotchawicza, krwawienie śródczaszkowe, krwotok płucny, krwotok wewnątrzczaszkowy, niedociśnienie tętnicze, nieprawidłowy zapis EEG, odma opłucnowa, poraktant alfa, proteiny surfaktantu, przetrwały przewód tętniczy, retinopatia wcześniaków, rozedma śródmiąższowa płuc, sepsa, sinica noworodka, surfaktant naturalny - Leksykon substancji czynnych
Poraktant alfa – Dawkowanie i sposób podawania
Poraktant alfa (Curosurf) to naturalny surfaktant pochodzenia świńskiego, zawierający około 74 mg fosfolipidów oraz 0,9 mg niskocząsteczkowych hydrofobowych protein na mililitr zawiesiny o stężeniu 80 mg/ml. Preparat jest stosowany w leczeniu i profilaktyce zespołu zaburzeń oddychania (RDS) u noworodków, podawany dotchawiczo lub dooskrzelowo. W leczeniu RDS zalecana dawka początkowa wynosi 100-200 mg/kg masy ciała (1,25-2,5 ml/kg), z możliwością podania kolejnych dawek 100 mg/kg (1,25 ml/kg) co najmniej co 12 godzin, maksymalna dawka całkowita to 300-400 mg/kg. W profilaktyce RDS dawkę 100-200 mg/kg należy podać jak najszybciej, najlepiej w ciągu 15 minut po urodzeniu, z kolejnymi dawkami 100 mg/kg podawanymi 6-12 godzin po pierwszej i następnie co 12 godzin, również do maksymalnej dawki 300-400 mg/kg.
aparat CPAP, ciągłe dodatnie ciśnienie w drogach oddechowych, laryngoskopia bezpośrednia, metoda INSURE, metoda LISA, mniej inwazyjna metoda podania surfaktantu, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, oddział neonatologiczny, pęcherzyki płucne, podanie dooskrzelowe, podanie dotchawicze, poraktant alfa, rurka intubacyjna, saturacja krwi tętniczej, saturacja tlenem, struny głosowe, surfaktant naturalny, wentylacja mechaniczna, worek samorozprężalny, zawiesina leku, zespół zaburzeń oddychania