czynnik powierzchniowo czynny
Czynnik powierzchniowo czynny (surfaktant) to złożona mieszanina związków, głównie fosfolipidów (przede wszystkim fosfatydylocholiny) i białek, która obniża napięcie powierzchniowe na granicy faza wodna-powietrze w pęcherzykach płucnych. Jego kluczową rolą jest zapobieganie zapadaniu się pęcherzyków płucnych podczas wydechu, co umożliwia prawidłową wymianę gazową.
Surfaktant jest produkowany przez pneumocyty typu II w płucach, a jego niedobór prowadzi do zespołu zaburzeń oddychania (RDS), szczególnie u wcześniaków, u których produkcja surfaktantu zaczyna się dopiero około 34. tygodnia ciąży. W leczeniu RDS stosuje się egzogenny surfaktant, podawany dooskrzelowo, co znacząco zmniejszyło śmiertelność noworodków przedwcześnie urodzonych.
Zaburzenia związane z czynnikiem powierzchniowo czynnym występują również w wielu innych schorzeniach płucnych, takich jak ostre uszkodzenie płuc (ALI), zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS), zapalenie płuc czy mukowiscydoza. Badania nad surfaktantem koncentrują się na opracowaniu syntetycznych preparatów, które mogłyby być skuteczne w leczeniu nie tylko RDS, ale również innych schorzeń płucnych u dorosłych.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Poraktant alfa – Wskazania do stosowania
Poraktant alfa, dostępny w preparacie Curosurf (80 mg/ml), jest naturalnym surfaktantem pozyskiwanym ze świńskich pęcherzyków płucnych, zawierającym głównie fosfolipidy (około 70%, w tym fosfatydylocholinę) oraz specyficzne hydrofobowe białka powierzchniowe SP-B i SP-C (około 1%). Preparat dostępny jest w fiolkach jednodawkowych o objętości 1,5 ml (120 mg fosfolipidów) lub 3 ml (240 mg fosfolipidów) i stosowany jest dotchawiczo lub dooskrzelowo. Jego główne wskazania kliniczne obejmują leczenie oraz profilaktykę zespołu zaburzeń oddychania (RDS) u wcześniaków, szczególnie tych z grupy wysokiego ryzyka, takich jak noworodki z bardzo niską masą urodzeniową.
choroba błon szklistych, czynnik powierzchniowo czynny, duszność, fosfatydylocholina, fosfolipid, mechanika oddychania, niedobór surfaktantu, niska masa urodzeniowa, pęcherzyk płucny, podanie dooskrzelowe, podanie dotchawicze, poraktant alfa, profilaktyka, RDS, surfaktant naturalny, wcześniak, wymiana gazowa, zespół niewydolności oddechowej, zespół zaburzeń oddychania - Leksykon leków
Skład i postać leku – Curosurf 80 mg, co odpowiada około 74 mg całej zawartości fosfolipidów i 0,9 mg niskocząsteczkowych hydrofobowych protein.
Curosurf (poractant alfa) to naturalny surfaktant pozyskiwany z pęcherzyków płuc świń, stosowany w postaci jałowej zawiesiny do podawania dotchawiczego i dooskrzelowego. Preparat zawiera 80 mg/ml poractantu alfa, co odpowiada około 74 mg fosfolipidów, głównie fosfatydylocholiny (~70%), oraz 0,9 mg niskocząsteczkowych hydrofobowych protein powierzchniowych SP-B i SP-C (~1%). Dostępny jest w fiolkach jednodawkowych o pojemności 1,5 ml (120 mg fosfolipidów) lub 3 ml (240 mg fosfolipidów). Substancje pomocnicze to chlorek sodu, woda do wstrzykiwań oraz wodorowęglan sodu do regulacji pH. Preparat należy przechowywać w temperaturze 2-8°C, chronić przed światłem, a okres ważności wynosi 18 miesięcy.
białka powierzchniowe SP-B i SP-C, białka surfaktantu, chlorek sodu, czynnik powierzchniowo czynny, fosfatydylocholina, fosfolipidy z płuc świni, pęcherzyki płucne, podanie dooskrzelowe, podanie dotchawicze, podanie dotchawicze i dooskrzelowe, poractant alfa, surfaktant, woda do wstrzykiwań, wodorowęglan sodu - Leksykon substancji czynnych
Poraktant alfa – Interakcje
Poraktant alfa, naturalny surfaktant pochodzenia zwierzęcego, zawiera głównie fosfolipidy (ok. 70% fosfatydylocholiny) oraz specyficzne białka powierzchniowe SP-B i SP-C (~1%). Produkt leczniczy Curosurf zawiera poraktant alfa w stężeniu 80 mg/ml i jest podawany dotchawiczo lub dooskrzelowo. Ze względu na mechanizm działania (obniżanie napięcia powierzchniowego w pęcherzykach płucnych) oraz lokalny sposób podania, interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne z lekami systemowymi są mało prawdopodobne. Brak jest badań dotyczących interakcji z innymi lekami oraz alkoholem, jednak ze względu na populację docelową (noworodki z zespołem zaburzeń oddychania) interakcje z alkoholem nie mają znaczenia klinicznego.
Curosurf, czynnik powierzchniowo czynny, drzewo oskrzelowe, dystrybucja leku, fosfatydylocholina, fosfolipid, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, lek przeciwbakteryjny, lek przeciwzapalny, lek rozszerzający oskrzela, lek wziewny, napięcie powierzchniowe pęcherzyków płucnych, neonatologia, podanie dooskrzelowe, podanie dotchawicze, poraktant alfa, proteiny powierzchniowe, surfaktant, synergizm, zawiesina dotchawicza, zespół zaburzeń oddychania noworodków - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Curosurf 80 mg, co odpowiada około 74 mg całej zawartości fosfolipidów i 0,9 mg niskocząsteczkowych hydrofobowych protein.
Poractant alfa (Curosurf) to naturalny surfaktant pochodzenia świńskiego, stosowany dotchawiczo i dooskrzelowo, zawierający głównie fosfatydylocholinę (~70% fosfolipidów) oraz około 1% hydrofobowych białek powierzchniowych SP-B i SP-C. Po podaniu preparat lokalizuje się głównie w płucach, co jest kluczowe dla jego skuteczności i minimalizacji działań ogólnoustrojowych. Badania farmakokinetyczne na noworodkach króliczych wykazały okres półtrwania dipalmitylofosfatydylocholiny znakowanej C¹⁴ wynoszący około 67 godzin, co zapewnia długotrwałe działanie terapeutyczne po jednokrotnym podaniu. Po 48 godzinach od aplikacji fosfolipidy surfaktantu wykrywane są jedynie w śladowych ilościach w surowicy i innych narządach poza płucami, potwierdzając miejscowy charakter działania i minimalną biodostępność ogólnoustrojową.
białko SP-B i SP-C, Curosurf, czynnik powierzchniowo czynny, dipalmitylofosfatydylocholina, fosfatydylocholina, fosfolipid, fosfolipid surfaktantu, frakcja fosfolipidów, naturalny surfaktant, niskocząsteczkowa hydrofobowa proteina, okres półtrwania, podanie dooskrzelowe, podanie dotchawicze, poractant alfa, schorzenie układu oddechowego, surfaktant, układ oddechowy