obniżona gęstość mineralna kości
Obniżona gęstość mineralna kości (BMD – Bone Mineral Density) to stan, w którym masa kostna ulega zmniejszeniu, prowadząc do osłabienia struktury kostnej. Jest to kluczowy parametr diagnostyczny w rozpoznawaniu osteopenii i osteoporozy – chorób szkieletu charakteryzujących się zwiększonym ryzykiem złamań.
Diagnostyka obniżonej gęstości mineralnej kości opiera się głównie na badaniu densytometrycznym (DXA), które pozwala na ocenę zawartości minerałów w tkance kostnej. Wynik przedstawiany jest najczęściej jako wskaźnik T-score: wartości między -1,0 a -2,5 wskazują na osteopenię, natomiast T-score poniżej -2,5 świadczy o osteoporozie.
Przyczyny obniżonej gęstości mineralnej kości są wieloczynnikowe i obejmują uwarunkowania genetyczne, niedobory hormonalne (szczególnie u kobiet w okresie pomenopauzalnym), zaburzenia wchłaniania wapnia i witaminy D, długotrwałe stosowanie glikokortykosteroidów, choroby endokrynologiczne, przewlekłe choroby zapalne oraz unieruchomienie. Istotne znaczenie mają także czynniki modyfikowalne, jak niska masa ciała, dieta uboga w wapń, niedobór witaminy D, palenie tytoniu i nadużywanie alkoholu.
Leczenie obniżonej gęstości mineralnej kości obejmuje suplementację wapnia i witaminy D, zwiększenie aktywności fizycznej (szczególnie ćwiczenia z obciążeniem) oraz farmakoterapię. W zaawansowanych przypadkach stosuje się bisfosfoniany, denosumab, teryparatyd lub hormonalną terapię zastępczą u wybranych pacjentek. Kluczowa jest również profilaktyka złamań oraz regularne monitorowanie gęstości mineralnej kości.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Depo-Provera 150 mg/ml
Depo-Provera, zawierająca 150 mg/ml medroksyprogesteronu octanu, jest przeciwwskazana u pacjentek z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym parahydroksybenzoesany (E 218, E 216). Lek nie powinien być stosowany u kobiet w ciąży lub z podejrzeniem ciąży, a przed podaniem należy wykluczyć ciążę, zwłaszcza jeśli od ostatniej miesiączki minęły ponad 4 tygodnie. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest obecność niezdiagnozowanych krwawień z dróg rodnych, które wymagają pełnej diagnostyki ginekologicznej i wykluczenia nowotworu złośliwego. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentek z rozpoznanym lub podejrzewanym nowotworem hormonozależnym piersi lub układu rozrodczego, ciężką niewydolnością wątroby, aktywnym zakrzepowym zapaleniem żył oraz u kobiet z historią lub ryzykiem chorób zakrzepowo-zatorowych i naczyń mózgowych.
choroba naczyń mózgowych, choroba sercowo-naczyniowa, cukrzyca, gęstość mineralna kości, hiperlipidemia, krwawienie z dróg rodnych, metody antykoncepcji, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na leki, niewydolność wątroby, nowotwór hormonozależny, nowotwór narządów rodnych, obniżona gęstość mineralna kości, octan medroksyprogesteronu, osteoporoza, parahydroksybenzoesan, pierwsza miesiączka, zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepowe zapalenie żył