białko SP-B i SP-C
Białka SP-B i SP-C (ang. Surfactant Protein B and C) to kluczowe komponenty surfaktantu płucnego, które odgrywają istotną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu układu oddechowego. Należą do grupy białek hydrofilowych surfaktantu i stanowią około 2-3% masy całkowitej surfaktantu płucnego.
Białko SP-B, o masie cząsteczkowej około 8 kDa, jest peptydową cząsteczką o charakterze amfipatycznym, która umożliwia tworzenie i stabilizację monowarstwy fosfolipidowej na granicy faz powietrze-ciecz w pęcherzykach płucnych. Jest niezbędne do prawidłowego rozprzestrzeniania się surfaktantu na powierzchni pęcherzyków płucnych oraz uczestniczy w cyklach kompresji-ekspansji podczas oddychania.
Białko SP-C, mniejsze (około 4 kDa), jest silnie hydrofobowym peptydem, który również wspomaga stabilizację monowarstwy fosfolipidowej surfaktantu. Poprzez interakcje z fosfolipidami przyczynia się do utrzymania odpowiedniego napięcia powierzchniowego w pęcherzykach płucnych, co zapobiega ich zapadaniu się podczas wydechu.
Niedobór lub dysfunkcja białek SP-B i SP-C związana jest z poważnymi schorzeniami układu oddechowego. Wrodzony brak białka SP-B prowadzi do rozwoju śmiertelnego zespołu niewydolności oddechowej u noworodków, podczas gdy mutacje genu kodującego SP-C są powiązane z przewlekłymi chorobami śródmiąższowymi płuc, takimi jak idiopatyczne włóknienie płuc czy proteinoza pęcherzyków płucnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Białka powierzchniowe SP-C – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Curosurf, zawierający białka powierzchniowe SP-C oraz fosfolipidy pochodzące z płuc świń (poractant alfa), jest naturalnym surfaktantem stosowanym wyłącznie u noworodków z zespołem zaburzeń oddychania (RDS). Preparat zawiera 80 mg/ml surfaktantu, co odpowiada około 74 mg fosfolipidów i 0,9 mg hydrofobowych białek powierzchniowych na mililitr zawiesiny. Produkt dostępny jest w sterylnej zawiesinie o barwie białej do żółtej, pakowanej w fiolki jednodawkowe o pojemności 1,5 ml (120 mg fosfolipidów) lub 3 ml (240 mg fosfolipidów), przeznaczonej do podawania dotchawicznego i dooskrzelowego.
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Curosurf 80 mg, co odpowiada około 74 mg całej zawartości fosfolipidów i 0,9 mg niskocząsteczkowych hydrofobowych protein.
Poractant alfa (Curosurf) to naturalny surfaktant pochodzenia świńskiego, stosowany dotchawiczo i dooskrzelowo, zawierający głównie fosfatydylocholinę (~70% fosfolipidów) oraz około 1% hydrofobowych białek powierzchniowych SP-B i SP-C. Po podaniu preparat lokalizuje się głównie w płucach, co jest kluczowe dla jego skuteczności i minimalizacji działań ogólnoustrojowych. Badania farmakokinetyczne na noworodkach króliczych wykazały okres półtrwania dipalmitylofosfatydylocholiny znakowanej C¹⁴ wynoszący około 67 godzin, co zapewnia długotrwałe działanie terapeutyczne po jednokrotnym podaniu. Po 48 godzinach od aplikacji fosfolipidy surfaktantu wykrywane są jedynie w śladowych ilościach w surowicy i innych narządach poza płucami, potwierdzając miejscowy charakter działania i minimalną biodostępność ogólnoustrojową.
białko SP-B i SP-C, Curosurf, czynnik powierzchniowo czynny, dipalmitylofosfatydylocholina, fosfatydylocholina, fosfolipid, fosfolipid surfaktantu, frakcja fosfolipidów, naturalny surfaktant, niskocząsteczkowa hydrofobowa proteina, okres półtrwania, podanie dooskrzelowe, podanie dotchawicze, poractant alfa, schorzenie układu oddechowego, surfaktant, układ oddechowy