analgetyk ośrodkowego układu nerwowego

Analgetyk ośrodkowego układu nerwowego to substancja lecznicza, która działa przeciwbólowo poprzez oddziaływanie na struktury mózgu i rdzenia kręgowego. W przeciwieństwie do leków przeciwbólowych działających obwodowo (np. NLPZ), analgetyki ośrodkowe modyfikują percepcję bólu na poziomie centralnym.

Do głównych grup analgetyków ośrodkowych należą opioidy (morfina, fentanyl, oksykodon), które działają poprzez receptory opioidowe, oraz nieopioidowe leki przeciwbólowe o działaniu ośrodkowym, jak paracetamol czy metamizol. Mechanizm działania tych substancji obejmuje hamowanie transmisji impulsów bólowych w drogach wstępujących, aktywację zstępujących szlaków hamujących ból oraz modyfikację emocjonalnej percepcji bólu.

Analgetyki ośrodkowe znajdują zastosowanie w leczeniu bólu o nasileniu umiarkowanym do silnego, szczególnie w bólu pooperacyjnym, pourazowym oraz w zaawansowanych stadiach chorób nowotworowych. Stosowanie tych leków wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, takich jak depresja oddechowa, sedacja, zaparcia, nudności czy uzależnienie, co wymaga starannego monitorowania i indywidualizacji terapii.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl