lizosomalna proteaza

Lizosomalne proteazy to grupa enzymów proteolitycznych zlokalizowanych w lizosomach – organellach komórkowych odpowiedzialnych za trawienie wewnątrzkomórkowe. Enzymy te funkcjonują w kwaśnym środowisku lizosomów (pH około 4,5-5,0) i są kluczowe dla degradacji białek, zarówno pochodzących z zewnątrz komórki (heterofagia), jak i wewnętrznych struktur komórkowych (autofagia).

Do najważniejszych lizosomalnych proteaz należą katepsyny (m.in. katepsyna B, D, K, L i S), które dzieli się na trzy główne grupy: proteazy serynowe, proteazy cysteinowe i proteazy aspartylowe, w zależności od mechanizmu katalitycznego. Enzymy te odgrywają istotną rolę w fizjologicznych procesach przebudowy tkanek, odpowiedzi immunologicznej oraz w rozwoju i różnicowaniu komórek.

Zaburzenia funkcji lizosomalnych proteaz wiążą się z wieloma chorobami, w tym z lizosomalnymi chorobami spichrzeniowymi (np. choroba Gauchera, choroba Fabry’ego), chorobami neurodegeneracyjnymi (choroba Alzheimera, choroba Parkinsona), a także z rozwojem nowotworów i stanów zapalnych. W kontekście onkologii, nadmierna aktywność niektórych proteaz lizosomalnych, szczególnie katepsyn, może przyczyniać się do progresji nowotworu poprzez degradację macierzy zewnątrzkomórkowej, co sprzyja inwazji i przerzutowaniu.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl