allodynia mechaniczna
Allodynia mechaniczna to stan, w którym normalnie nieszkodliwy bodziec mechaniczny, taki jak lekki dotyk, ucisk lub muśnięcie skóry, wywołuje ból. Jest to jeden z objawów neuropatii, wskazujący na nieprawidłowe funkcjonowanie obwodowego lub ośrodkowego układu nerwowego.
Mechanizm powstawania allodynii mechanicznej wiąże się z sensytyzacją nerwów obwodowych oraz ośrodkową sensytyzacją struktur odpowiedzialnych za przetwarzanie bodźców bólowych. Dochodzi do obniżenia progu pobudliwości nocyceptorów oraz reorganizacji synaptycznej w rogach tylnych rdzenia kręgowego i wyższych piętrach układu nerwowego.
Allodynia mechaniczna występuje w wielu schorzeniach neurologicznych, takich jak ból neuropatyczny (np. w przebiegu neuropatii cukrzycowej, neuralgii popółpaścowej), zespoły bólu przewlekłego, fibromialgii czy migreny. Stanowi istotny problem kliniczny, gdyż może znacząco obniżać jakość życia pacjentów i utrudniać codzienne funkcjonowanie.
W diagnostyce allodynii mechanicznej wykorzystuje się testy ilościowe czucia, takie jak badanie filamentami von Freya, aplikacja bodźców dotykowych o różnej intensywności czy ocena progu bólowego. Leczenie ukierunkowane jest głównie na przyczynę podstawową oraz obejmuje farmakoterapię z wykorzystaniem leków przeciwpadaczkowych, przeciwdepresyjnych, opioidów oraz terapii lokalnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Neuralgia poprzeczna – Patofizjologia i mechanizm
Neuralgia popółpaścowa (PHN) to przewlekły ból neuropatyczny utrzymujący się co najmniej 3 miesiące po wygojeniu wysypki półpaścowej, wynikający z uszkodzenia neuronów obwodowych i ośrodkowych spowodowanego reaktywacją wirusa varicella-zoster (VZV). Patogeneza PHN obejmuje złożone mechanizmy, takie jak zapalenie indukowane przez prozapalne cytokiny (IL-1, IL-2, IL-6, IL-17, IL-18, TNF-α), demielinizację, zwyrodnienie Wallera, a także przebudowę kanałów jonowych (w tym kanałów wapniowych i receptorów NMDA) oraz receptorów TRP (TRPV1, TRPA1), które modulują transmisję bólu i prowadzą do uwrażliwienia obwodowego i ośrodkowego. Uszkodzenie neuronów powoduje spontaniczne wyładowania ektopowe i obniżenie progu pobudliwości, co skutkuje allodynią i hiperalgezją. Centralne mechanizmy obejmują reorganizację anatomiczną i funkcjonalną rogów grzbietowych rdzenia kręgowego, prowadząc do utrzymującego się bólu neuropatycznego. Czynniki ryzyka rozwoju PHN to m.in. wiek powyżej 60 lat, ciężki przebieg półpaśca, lokalizacja w obszarze nerwu trójdzielnego, immunosupresja oraz cukrzyca. Wczesne leczenie acyklowirem (do 72 godzin od wystąpienia wysypki) zmniejsza czas trwania i nasilenie bólu, ale nie zapobiega PHN.
acyklowir, allodynia, allodynia mechaniczna, antagoniści NMDA, ból neuropatyczny, cytokiny prozapalne, demielinizacja, długotrwała potencjalizacja, dyzestezja, hiperalgezja, inhibitor COX, interleukina-1, kanały wapniowe, komórki T CD4+, komórki Th17, leczenie neuralgii popółpaścowej, neuralgia popółpaścowa, OB i CRP, półpasiec, pregabalina, receptor TRPA1, receptor TRPV1, środek znieczulający miejscowy, substancja P, szczepionka przeciw półpaścowi, TNF-alfa, uszkodzenie neuronów, uwrażliwienie ośrodkowe, wirus varicella zoster, zwyrodnienie Wallera - Leksykon chorób i schorzeń
Neuralgia poprzeczna – Diagnostyka i diagnoza
Neuralgia poprzeczna (Post-herpetic neuralgia, PHN) to przewlekły ból neuropatyczny utrzymujący się co najmniej 3 miesiące po epizodzie półpaśca, charakteryzujący się piekącym, przeszywającym bólem, allodynią, parestezjami, świądem i hiperalgezją w obszarze dermatomu objętego wysypką. Diagnoza opiera się głównie na wywiadzie i badaniu fizykalnym, z uwzględnieniem czynników ryzyka takich jak zaawansowany wiek, ciężki ból prodromalny, lokalizacja półpaśca w dermatomach nerwu trójdzielnego lub splotu ramiennego oraz obecność allodynii mechanicznej u około 50% pacjentów. W diagnostyce różnicowej należy wykluczyć zakażenia HSV, liszajec, kandydozę, kontaktowe zapalenie skóry, autoimmunologiczne choroby pęcherzowe oraz inne przyczyny bólu neuropatycznego. W większości przypadków nie są wymagane badania dodatkowe, jednak w atypowych sytuacjach pomocne mogą być testy PCR na VZV (czułość >95%, swoistość 99-100%), badania immunofluorescencyjne, serologia oraz MRI, które może wykazać zmiany w pniu mózgu i rdzeniu szyjnym u pacjentów z PHN.
allodynia, allodynia mechaniczna, badania obrazowe, badanie fizykalne, badanie immunofluorescencyjne, badanie PCR, ból neuropatyczny, ból przeszywający, choroba pęcherzowa, herpes zoster, hiperalgezja, hodowla wirusowa, kandydoza, kontaktowe zapalenie skóry, liszajec, nerw trójdzielny, neuralgia popółpaścowa, neuralgia poprzeczna, parestezje, pleksopatia, pleocytoza, płyn mózgowo-rdzeniowy, radikulopatia, reakcja łańcuchowa polimerazy, rezonans magnetyczny, splot ramienny, świąd, wirus opryszczki zwykłej, wirus półpaśca, wysypka półpaścowa, zoster sine herpete