objaw hiperaktywności
Objaw hiperaktywności stanowi jedną z kluczowych cech zaburzenia neurorozwojowego, jakim jest zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD). Charakteryzuje się nadmierną aktywnością ruchową, niemożnością pozostania w jednym miejscu, wierceniem się oraz stałym uczuciem niepokoju wewnętrznego.
W praktyce klinicznej hiperaktywność przejawia się w różnych formach zależnie od wieku pacjenta. U dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym może objawiać się jako ciągłe bieganie, wspinanie się na meble, trudności z siedzeniem podczas lekcji. U nastolatków i dorosłych manifestuje się często jako wewnętrzny niepokój, niemożność relaksu i tendencja do nadmiernego mówienia.
Diagnostyka objawu hiperaktywności wymaga różnicowania z innymi zaburzeniami, takimi jak zaburzenia lękowe, zaburzenia ze spektrum autyzmu, czy choroby somatyczne wpływające na zachowanie. Kompleksowa ocena powinna uwzględniać wywiad, obserwację pacjenta w różnych środowiskach oraz standaryzowane narzędzia diagnostyczne.
W leczeniu hiperaktywności stosuje się podejście multimodalne, obejmujące terapię behawioralną, interwencje psychologiczne, edukację pacjenta i rodziny oraz, w uzasadnionych przypadkach, farmakoterapię. Leki stymulujące (metylofenidat, amfetaminy) oraz niestymulujące (atomoksetyna) stanowią podstawę farmakologicznego leczenia ADHD.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Adhd u dorosłych to zespół nadpobudliwości psychoruchowej u dorosłych – Etiologia i przyczyny
ADHD u dorosłych jest złożonym zaburzeniem neurorozwojowym o wieloczynnikowej etiologii, w której dominującą rolę odgrywają czynniki genetyczne, odpowiadające za 70-80% ryzyka zachorowania. Występuje istotna zgodność występowania ADHD u bliźniąt jednojajowych oraz zwiększone ryzyko u krewnych pierwszego stopnia (4-5-krotnie wyższe). Neuroobrazowanie wykazuje zmniejszoną objętość mózgu, w tym kory przedczołowej, jąder podstawy i móżdżku, a także obniżoną gęstość istoty szarej i białej. Zaburzenia funkcjonalne dotyczą sieci neuronalnych odpowiedzialnych za uwagę, kontrolę poznawczą i pamięć roboczą, co wiąże się z deficytami neuroprzekaźników dopaminy i noradrenaliny, potwierdzonymi m.in. badaniami PET. Czynniki prenatalne i perinatalne, takie jak przedwczesny poród (<37. tygodnia), niska masa urodzeniowa oraz ekspozycja na nikotynę i toksyny środowiskowe, również zwiększają ryzyko rozwoju ADHD.
amfetamina, badanie longitudinalne, badanie neuroobrazowe, czynnik epigenetyczny, czynnik genetyczny, ekspozycja na substancje toksyczne, farmakoterapia, funkcja wykonawcza, istota biała, istota szara, jądro podstawy, kora przedczołowa, kryteria DSM-5, metylofenidat, niedobór cynku, niedobór kwasów omega-3, objaw hiperaktywności, palenie tytoniu w ciąży, pamięć robocza, proces zapalny, receptor dopaminergiczny, rezonans magnetyczny funkcjonalny, strategia kompensacyjna, stres oksydacyjny, terapia poznawczo-behawioralna, układ noradrenergiczny, uraz głowy, zaburzenie nastroju, zaburzenie neuroprzekaźnictwa, zaburzenie neurorozwojowe, zespół nadpobudliwości psychoruchowej