układ streptawidyna-awidyna-biotyna

Układ streptawidyna-awidyna-biotyna to system biologiczny o niezwykle wysokim powinowactwie, który znalazł szerokie zastosowanie w medycynie laboratoryjnej i diagnostyce. Streptawidyna i awidyna to białka wiążące biotynę (witaminę H) z jedną z najsilniejszych znanych niekowalencyjnych interakcji biologicznych (stała dysocjacji Kd około 10^-15 M).

Awidyna, naturalnie występująca w białku jaj, oraz streptawidyna, pozyskiwana z bakterii Streptomyces avidinii, posiadają podobną strukturę tetrameryczną z czterema miejscami wiążącymi dla biotyny. Różnią się jednak właściwościami fizykochemicznymi – streptawidyna wykazuje mniejszą niespecyficzność wiązania i jest bardziej stabilna w różnych warunkach eksperymentalnych.

W praktyce klinicznej i badawczej, system ten wykorzystywany jest w immunohistochemii, cytometrii przepływowej, testach ELISA, immobilizacji białek i kwasów nukleinowych. Pozwala na tworzenie złożonych kompleksów molekularnych, gdzie biotyna służy jako łącznik między cząsteczkami biologicznie aktywnymi a układami detekcyjnymi, co znacząco zwiększa czułość metod diagnostycznych.

Zastosowania medyczne obejmują diagnostykę molekularną chorób zakaźnych, nowotworowych oraz autoimmunologicznych. System ten umożliwia również projektowanie nowoczesnych systemów dostarczania leków, biosensorów oraz zaawansowanych platform do obrazowania molekularnego in vivo.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl