farmakokinetyka wewnątrzkomórkowa

Farmakokinetyka wewnątrzkomórkowa to dział farmakokinetyki zajmujący się badaniem procesów transportu, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji leków na poziomie komórkowym. W przeciwieństwie do klasycznej farmakokinetyki, która bada losy leku w całym organizmie, farmakokinetyka wewnątrzkomórkowa koncentruje się na przemianach leku wewnątrz komórek docelowych.

Kluczowe procesy farmakokinetyki wewnątrzkomórkowej obejmują transport przez błony komórkowe (bierny, aktywny, endocytoza), wiązanie z białkami wewnątrzkomórkowymi, lokalizację w przedziałach subkomórkowych (mitochondria, jądro komórkowe, lizosomy), metabolizm wewnątrzkomórkowy oraz usuwanie leku z komórki. Znajomość tych procesów jest niezbędna przy projektowaniu leków o działaniu wewnątrzkomórkowym.

Farmakokinetyka wewnątrzkomórkowa ma szczególne znaczenie w terapii chorób wymagających penetracji leku do wnętrza komórek, jak zakażenia wewnątrzkomórkowe, nowotwory czy choroby genetyczne. Pozwala przewidzieć efektywność terapeutyczną leków, których miejscem działania są struktury wewnątrzkomórkowe, oraz wyjaśnić zjawiska oporności na leki związane z zaburzeniami transportu lub metabolizmu wewnątrzkomórkowego.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Abakawir – Właściwości farmakokinetyczne

Tabletka o ustalonej mocy zawierająca abakawir (600 mg) i lamiwudynę (300 mg) wykazuje biorównoważność z podawaniem tych leków oddzielnie, co potwierdzono w badaniu krzyżowym u zdrowych ochotników (n=30). Farmakokinetyka abakawiru charakteryzuje się szybkim wchłanianiem (tₘₐₓ około 1,5 godziny), wysoką biodostępnością doustną (~83%) oraz średnim okresem półtrwania około 1,5 godziny. Po podaniu dawki 600 mg Cₘₐₓ wynosi średnio 4,26 µg/ml (CV 28%), a AUC∞ 11,95 µg·h/ml (CV 21%). Podawanie z posiłkiem bogatotłuszczowym nie wpływa istotnie na całkowitą ekspozycję (AUC), choć może obniżać Cₘₐₓ i wydłużać wchłanianie, co pozwala na stosowanie leku niezależnie od posiłków. Abakawir wiąże się umiarkowanie z białkami osocza (~49%) i dobrze przenika do OUN, osiągając w PMR 30-44% stężenia osoczowego. Metabolizm odbywa się głównie w wątrobie przez dehydrogenazę alkoholową i glukuronidację, a około 2% dawki jest wydalane niezmienione przez nerki. Eliminacja zachodzi głównie przez metabolity wydalane z moczem (około 66% dawki) i kałem, bez istotnej kumulacji przy dawkowaniu 300 mg dwa razy na dobę.
5′-glukuronid, biorównoważność, Cmax, dehydrogenaza alkoholowa, farmakokinetyka wewnątrzkomórkowa, glukuronidacja, klirens kreatyniny, kwas 5′-karboksylowy, metabolizm wątrobowy, objętość dystrybucji, płyn mózgowo-rdzeniowy, przenikanie do OUN, schyłkowa niewydolność nerek, skala Childa-Pugha, Tmax, trifosforan karbowiru, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Abacavir Accord 300 mg

Abakawir charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną (~83%) oraz szybkim osiąganiem maksymalnego stężenia w surowicy (Cmax około 3,00 µg/ml po 300 mg, tmax 1,5 godziny). Po podaniu dawki 600 mg Cmax wynosi około 4,26 µg/ml, a AUC∞ około 11,95 µg·h/ml. Lek wykazuje dobre przenikanie do płynu mózgowo-rdzeniowego (AUC PMR/osocze 30-44%), a jego wewnątrzkomórkowy metabolit karbowir-TP ma długi okres półtrwania (20,6 godziny). Abakawir jest metabolizowany głównie w wątrobie przez dehydrogenazę alkoholową i glukuronidację, z eliminacją metabolitów (~66% dawki) głównie z moczem. Okres półtrwania w osoczu wynosi około 1,5 godziny, a kumulacja po podaniu 300 mg dwa razy na dobę nie jest istotna. Podanie z posiłkiem obniża Cmax, ale nie wpływa na AUC, co pozwala na stosowanie leku niezależnie od posiłków.
5′-glukuronid, biodostępność leku, dehydrogenaza alkoholowa, ekspozycja na abakawir, farmakokinetyka wewnątrzkomórkowa, glukuronidacja, karbowir-TP, końcowe stadium choroby nerek, kwas 5′-karboksylowy, metabolizm wątrobowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płyn mózgowo-rdzeniowy, skala Child-Pugh, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon substancji czynnych
Lamiwudyna – Właściwości farmakokinetyczne

Lamiwudyna wykazuje wysoką biodostępność doustną na poziomie 80-85% u dorosłych, z Tmax około 1 godziny i Cmax w zakresie 1,1-1,5 μg/ml przy dawce 100 mg raz na dobę. Lek charakteryzuje się liniową farmakokinetyką, niskim wiązaniem z białkami osocza (<36%) oraz dużą objętością dystrybucji (~1,3 l/kg mc.). Metabolizm wątrobowy jest minimalny (5-10%), a eliminacja odbywa się głównie przez nerki (ok. 70% dawki w postaci niezmienionej), z ogólnoustrojowym klirensem około 0,3 l/h/kg mc. i okresem półtrwania w osoczu wynoszącym 18-19 godzin. Lamiwudyna przenika do OUN, z stosunkiem stężenia w PMR do surowicy około 0,12, choć kliniczne znaczenie tego zjawiska pozostaje nie do końca poznane.
albuminy osocza, badanie biorównoważności, biodostępność, biodostępność doustna, ekspozycja na lek, farmakokinetyka wewnątrzkomórkowa, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, klirens ogólnoustrojowy, lamiwudyna, lek przeciwwirusowy, liniowa farmakokinetyka, metabolizm wątrobowy, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, ośrodkowy układ nerwowy, płyn mózgowo-rdzeniowy, posiłek bogatotłuszczowy, przesączanie kłębuszkowe, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, stężenie w surowicy, transplantacja wątroby, transport kationów organicznych, trifosforan lamiwudyny, zaburzenie czynności nerek, zakażenie wirusem HIV

farmakokinetyka wewnątrzkomórkowa

Powiązane wpisy

Abakawir – Właściwości farmakokinetyczne

Właściwości farmakokinetyczne – Abacavir Accord 300 mg

Lamiwudyna – Właściwości farmakokinetyczne