5′-glukuronid
5′-glukuronid to połączenie chemiczne powstające w wyniku procesu glukuronidacji, który jest jednym z głównych mechanizmów detoksykacji II fazy metabolizmu wątrobowego. W tej reakcji grupa hydroksylowa (-OH) na pozycji 5′ cząsteczki (najczęściej leku lub innej substancji obcej) zostaje połączona z kwasem glukuronowym.
Glukuronidacja jest katalizowana przez enzymy UDP-glukuronylotransferazy (UGT) i prowadzi do powstania bardziej hydrofilowych metabolitów, które łatwiej ulegają wydalaniu z organizmu przez nerki lub z żółcią. Ten proces metaboliczny odgrywa kluczową rolę w eliminacji wielu leków, substancji toksycznych oraz związków endogennych, takich jak bilirubina.
Zaburzenia w procesie powstawania 5′-glukuronidów mogą prowadzić do problemów z metabolizmem leków, powodując ich toksyczność lub zmniejszoną skuteczność terapeutyczną. W diagnostyce laboratoryjnej oznaczanie glukuronidów może być wykorzystywane w monitorowaniu terapii lekowej, diagnostyce zaburzeń metabolicznych oraz w medycynie sądowej.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Zydowudyna – Właściwości farmakokinetyczne
Zydowudyna, stosowana w terapii zakażenia HIV, charakteryzuje się dobrą biodostępnością doustną na poziomie 60-70% u dorosłych. Po podaniu pojedynczej dawki 300 mg osiąga średnie Cmax 2,0 µg/ml (CV 40%) oraz AUC 2,4 µg·h/ml (CV 29%), z Tmax około 0,5 godziny. W stanie stacjonarnym przy dawce 300 mg dwa razy na dobę, średnie CSSmax wynosi 2,29 µg/ml, a CSSmin 0,02 µg/ml. Pokarm nie wpływa istotnie na całkowite wchłanianie (AUC∞), choć nieznacznie obniża szybkość wchłaniania (Cmax, Tmax). Zydowudyna wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (34-38%) i przenika do OUN (stosunek PMR/surowica ~0,5) oraz przez łożysko, co ma znaczenie w profilaktyce zakażeń u noworodków. Metabolizowana jest głównie do 5′-glukuronidu, stanowiącego 50-80% wydalanej dawki, a także do 3′-amino-3′-deoksytymidyny (AMT). Klirens całkowity wynosi 1,6 l/h/kg, a klirens nerkowy około 0,34 l/h/kg, wskazując na aktywne wydzielanie kanalikowe i przesączanie kłębuszkowe. U pacjentów z niewydolnością nerek obserwuje się wzrost stężenia leku w osoczu.
5′-glukuronid, badanie biorównoważności, białko osocza, biodostępność doustna, hemodializa, klirens nerkowy, klirens ogólnoustrojowy, lek przeciwretrowirusowy, metabolit nieczynny, metabolit zydowudyny, narażenie układowe, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, płyn mózgowo-rdzeniowy, przenikanie do OUN, przenikanie przez łożysko, przesączanie kłębuszkowe, sprzęganie z kwasem glukuronowym, stan stacjonarny, właściwości farmakokinetyczne, wydzielanie kanalikowe, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie HIV - Leksykon substancji czynnych
Abakawir – Właściwości farmakokinetyczne
Tabletka o ustalonej mocy zawierająca abakawir (600 mg) i lamiwudynę (300 mg) wykazuje biorównoważność z podawaniem tych leków oddzielnie, co potwierdzono w badaniu krzyżowym u zdrowych ochotników (n=30). Farmakokinetyka abakawiru charakteryzuje się szybkim wchłanianiem (tₘₐₓ około 1,5 godziny), wysoką biodostępnością doustną (~83%) oraz średnim okresem półtrwania około 1,5 godziny. Po podaniu dawki 600 mg Cₘₐₓ wynosi średnio 4,26 µg/ml (CV 28%), a AUC∞ 11,95 µg·h/ml (CV 21%). Podawanie z posiłkiem bogatotłuszczowym nie wpływa istotnie na całkowitą ekspozycję (AUC), choć może obniżać Cₘₐₓ i wydłużać wchłanianie, co pozwala na stosowanie leku niezależnie od posiłków. Abakawir wiąże się umiarkowanie z białkami osocza (~49%) i dobrze przenika do OUN, osiągając w PMR 30-44% stężenia osoczowego. Metabolizm odbywa się głównie w wątrobie przez dehydrogenazę alkoholową i glukuronidację, a około 2% dawki jest wydalane niezmienione przez nerki. Eliminacja zachodzi głównie przez metabolity wydalane z moczem (około 66% dawki) i kałem, bez istotnej kumulacji przy dawkowaniu 300 mg dwa razy na dobę.
5′-glukuronid, biorównoważność, Cmax, dehydrogenaza alkoholowa, farmakokinetyka wewnątrzkomórkowa, glukuronidacja, klirens kreatyniny, kwas 5′-karboksylowy, metabolizm wątrobowy, objętość dystrybucji, płyn mózgowo-rdzeniowy, przenikanie do OUN, schyłkowa niewydolność nerek, skala Childa-Pugha, Tmax, trifosforan karbowiru, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Abacavir Accord 300 mg
Abakawir charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną (~83%) oraz szybkim osiąganiem maksymalnego stężenia w surowicy (Cmax około 3,00 µg/ml po 300 mg, tmax 1,5 godziny). Po podaniu dawki 600 mg Cmax wynosi około 4,26 µg/ml, a AUC∞ około 11,95 µg·h/ml. Lek wykazuje dobre przenikanie do płynu mózgowo-rdzeniowego (AUC PMR/osocze 30-44%), a jego wewnątrzkomórkowy metabolit karbowir-TP ma długi okres półtrwania (20,6 godziny). Abakawir jest metabolizowany głównie w wątrobie przez dehydrogenazę alkoholową i glukuronidację, z eliminacją metabolitów (~66% dawki) głównie z moczem. Okres półtrwania w osoczu wynosi około 1,5 godziny, a kumulacja po podaniu 300 mg dwa razy na dobę nie jest istotna. Podanie z posiłkiem obniża Cmax, ale nie wpływa na AUC, co pozwala na stosowanie leku niezależnie od posiłków.
5′-glukuronid, biodostępność leku, dehydrogenaza alkoholowa, ekspozycja na abakawir, farmakokinetyka wewnątrzkomórkowa, glukuronidacja, karbowir-TP, końcowe stadium choroby nerek, kwas 5′-karboksylowy, metabolizm wątrobowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płyn mózgowo-rdzeniowy, skala Child-Pugh, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Retrovir 10 mg/ml
Zydowudyna, podawana dożylnie w dawkach 1-5 mg/kg 3-6 razy na dobę, wykazuje liniowy profil farmakokinetyczny niezależny od dawki. U dorosłych, po dawce 2,5 mg/kg co 4 godziny, średnie maksymalne stężenie w osoczu (CSSmax) wynosi 4,0 µM (1,1 µg/ml), a minimalne (CSSmin) 0,4 µM (0,1 µg/ml). Okres półtrwania w fazie końcowej to 1,1 godziny, całkowity klirens ustrojowy 27,1 ml/min/kg, a objętość dystrybucji 1,6 l/kg. Zydowudyna przenika do płynu mózgowo-rdzeniowego (stosunek CSF/osocze około 0,5) oraz przez łożysko, a także jest obecna w nasieniu i mleku kobiecym. Wiązanie z białkami osocza jest umiarkowane (34-38%), co ogranicza ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Metabolizowana jest głównie do 5′-glukuronidu, który stanowi 50-80% wydalanej z moczem dawki, a klirens nerkowy przewyższa klirens kreatyniny, wskazując na aktywne wydzielanie kanalikowe.
5′-glukuronid, biodostępność leku, ciągła infuzja dożylna, dializoterapia, farmakokinetyka leku, infuzja dożylna, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, klirens ustrojowy, kumulacja leku, metabolit glukuronidowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania w osoczu, płyn mózgowo-rdzeniowy, podanie dożylne, przenikanie przez łożysko, roztwór do infuzji, sprzęganie z kwasem glukuronowym, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie kanalikowe, zaburzenia czynności nerek, zaburzona czynność wątroby, zydowudyna - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Lamivudine + Zidovudine Accord 150 mg + 300 mg
Produkt leczniczy Lamivudine + Zidovudine Accord (150 mg + 300 mg) charakteryzuje się dobrą biodostępnością po podaniu doustnym, wynoszącą odpowiednio 80-85% dla lamiwudyny i 60-70% dla zydowudyny. Parametry farmakokinetyczne po pojedynczej dawce u zdrowych ochotników to: Cmax dla lamiwudyny 1,6 µg/mL (CV 32%) i dla zydowudyny 2,0 µg/mL (CV 40%), AUC odpowiednio 6,1 µg·h/mL (CV 20%) i 2,4 µg·h/mL (CV 29%), a tmax mediana wynosi 0,75 godziny dla lamiwudyny i 0,5 godziny dla zydowudyny. Podanie z pokarmem nie wpływa istotnie na całkowite wchłanianie (AUC∞) ani okres półtrwania, choć zmniejsza szybkość wchłaniania (Cmax i tmax). Objętość dystrybucji wynosi 1,3 l/kg dla lamiwudyny i 1,6 l/kg dla zydowudyny, a obie substancje przenikają do OUN z różnym stopniem (stosunek PMR/surowica: lamiwudyna ~0,12, zydowudyna ~0,5). Lamiwudyna wykazuje liniową farmakokinetykę, słabe wiązanie z białkami osocza (<36%) i jest eliminowana głównie przez nerki (>70% klirensu nerkowego), z okresem półtrwania 18-19 godzin. Zydowudyna wiąże się z białkami osocza w 34-38%, jest metabolizowana do 5′-glukuronidu i ma krótki okres półtrwania około 1,1 godziny, z klirensem ogólnoustrojowym 1,6 l/h/kg. U pacjentów z niewydolnością nerek konieczne jest dostosowanie dawki obu leków ze względu na zmienioną eliminację.
5′-glukuronid, biodostępność lamiwudyny, biorównoważność, czas do osiągnięcia stężenia maksymalnego, klirens nerkowy, klirens ogólnoustrojowy, lamiwudyna i zydowudyna, metabolit zydowudyny, narażenie układowe, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płyn mózgowo-rdzeniowy, pole pod krzywą stężenia, profil farmakokinetyczny, przenikanie do OUN, przesączanie kłębuszkowe, stężenie maksymalne, stężenie w stanie stacjonarnym, wiązanie z albuminami osocza, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie kanalikowe