triada Samtera
Triada Samtera, znana również jako zespół aspirynowej astmy oskrzelowej lub choroba Widala, stanowi zespół objawów obejmujący astmę oskrzelową, nietolerancję aspiryny (i innych niesteroidowych leków przeciwzapalnych) oraz przewlekłe zapalenie zatok przynosowych z polipami nosa.
Mechanizm powstawania triady Samtera związany jest z zaburzeniami metabolizmu kwasu arachidonowego. U pacjentów z tym zespołem dochodzi do zwiększonej aktywności szlaku 5-lipooksygenazy, co skutkuje nadprodukcją leukotrienów cysteinylowych przy jednoczesnym hamowaniu cyklooksygenazy przez NLPZ. To prowadzi do nasilenia reakcji zapalnej w drogach oddechowych.
Objawy kliniczne triady Samtera obejmują nawracające polipy nosa, przewlekłe zapalenie zatok przynosowych oraz ciężkie napady astmy po przyjęciu aspiryny lub innych NLPZ. Diagnostyka opiera się na wywiadzie, badaniach obrazowych zatok i próbach prowokacyjnych z kwasem acetylosalicylowym w warunkach szpitalnych.
Leczenie triady Samtera obejmuje unikanie NLPZ, stosowanie glikokortykosteroidów wziewnych i donosowych, antagonistów receptora leukotrienowego oraz leczenie chirurgiczne polipów nosa. W wybranych przypadkach można rozważyć desensytyzację na kwas acetylosalicylowy.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Polipy nosowe – Etiologia i przyczyny
Polipy nosowe to łagodne, niebolesne narośla błony śluzowej nosa i zatok przynosowych, występujące u 1-4% populacji, głównie u dorosłych w średnim wieku. Ich patogeneza wiąże się z przewlekłym stanem zapalnym trwającym ponad 12 tygodni (CRS), w którym około 20% pacjentów rozwija polipy. Charakterystyczne jest podwyższone stężenie eozynofilów i interleukiny-5 (IL-5) w tkance polipów, niezależnie od atopii. Polipy dzieli się na zlokalizowane, rozlane (CRSwNP) oraz systemowe, związane z chorobami ogólnoustrojowymi jak eozynofilowa ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń (EGPA) czy mukowiscydoza. Czynniki ryzyka obejmują astmę (40% pacjentów z astmą ma polipy), przewlekłe zapalenie zatok, alergiczny nieżyt nosa, nadwrażliwość na aspirynę (triada Samtera), mukowiscydozę (do 86% pacjentów), alergiczne grzybicze zapalenie zatok, niedobory odporności oraz infekcje bakteryjne (Staphylococcus aureus u 63% chorych z CRSwNP) i grzybicze.
alergiczne grzybicze zapalenie zatok, alergiczny nieżyt nosa, astma, błona śluzowa jamy nosowej, brodawczak odwrócony, choroba dróg oddechowych zaostrzana przez aspirynę, cytokina, czerniak złośliwy, eozynofil, eozynofilowa ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń, gruczolakorak, immunoglobulina E, infekcja bakteryjna, infekcja grzybicza, interleukina-5, mukowiscydoza, nadwrażliwość na aspirynę, nerwiak węchowy, niedobór witaminy D, polip nosowy, przewlekłe zapalenie błony śluzowej nosa, przewlekły stan zapalny, rak płaskonabłonkowy, Staphylococcus aureus, superantygen, triada Samtera, zatoka przynosowa, zespół Churga-Straussa - Leksykon chorób i schorzeń
Ostre zapalenie zatok – Etiologia i przyczyny
Ostre zapalenie zatok (sinusitis acuta) to stan zapalny błony śluzowej zatok przynosowych trwający krócej niż 4 tygodnie, charakteryzujący się obrzękiem, przekrwieniem i gromadzeniem wydzieliny, co upośledza drenaż zatok. Etiologia jest głównie wirusowa (90-98% przypadków), z dominującymi rinowirusami (25-80%), koronawirusami (10-20%) oraz wirusami grypy, paragrypy, adenowirusami i innymi. Wirusowe zapalenie zatok zwykle ustępuje samoistnie w ciągu 7-10 dni i nie wymaga antybiotykoterapii. Bakteryjne zapalenie zatok, stanowiące 0,5-2% przypadków, rozwija się najczęściej jako powikłanie infekcji wirusowej i manifestuje się objawami utrzymującymi się ponad 10 dni, nasileniem po początkowej poprawie („double sickening”), gęstą, żółto-zieloną wydzieliną, gorączką >39°C oraz jednostronnym silnym bólem twarzy. Dominujące patogeny bakteryjne to Streptococcus pneumoniae (38%), Haemophilus influenzae (36%) oraz Moraxella catarrhalis (16%).
adenowirusy, alergiczny nieżyt nosa, Alternaria, Aspergillus, astma oskrzelowa, bakterie beztlenowe, bakteryjne zapalenie zatok, błona śluzowa zatok przynosowych, Candida, enterowirusy, grzybicze zapalenie zatok, Haemophilus influenzae, Klebsiella pneumoniae, komórki Hallera, kompleks ujściowo-przewodowy, Moraxella catarrhalis, mukowiscydoza, niealergiczny nieżyt nosa, ostre zapalenie zatok, polipy nosa, Proteus mirabilis, przerost małżowin nosowych, Pseudomonas aeruginosa, refluks żołądkowo-przełykowy, rinowirusy, sinusitis acuta, skrzywienie przegrody nosowej, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, transport śluzowo-rzęskowy, triada Samtera, wirusowe zapalenie zatok, zespół Kartagenera, zespół nieruchomych rzęsek, ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń