żyła pępowinowa
Żyła pępowinowa (vena umbilicalis) to naczynie krwionośne występujące w okresie życia płodowego, będące elementem krążenia płodowego. Jako część pępowiny, żyła pępowinowa transportuje natlenowaną krew z łożyska do płodu. Jest to największe z trzech naczyń pępowinowych – obok dwóch tętnic pępowinowych.
Krew płynąca żyłą pępowinową ma wysokie stężenie tlenu (około 80%), co stanowi przeciwieństwo sytuacji po urodzeniu, gdy to tętnice prowadzą krew natlenowaną. Żyła pępowinowa wchodzi do ciała płodu przez pierścień pępkowy, kierując się następnie do wątroby, gdzie część krwi przechodzi przez przewód żylny (ductus venosus) bezpośrednio do żyły głównej dolnej, omijając krążenie wątrobowe.
Po urodzeniu i odcięciu pępowiny, żyła pępowinowa ulega stopniowemu włóknieniu i przekształca się w więzadło obłe wątroby (ligamentum teres hepatis). Proces ten jest częścią fizjologicznej przebudowy układu krążenia noworodka, adaptującej go do samodzielnego życia pozamacicznego. Prawidłowe funkcjonowanie żyły pępowinowej w okresie prenatalnym ma kluczowe znaczenie dla prawidłowego rozwoju płodu.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Naprawa przepukliny pępkowej – Etiologia i przyczyny
Przepuklina pępkowa (hernia umbilicalis) u noworodków i niemowląt wynika z niepełnego zamknięcia pierścienia pępkowego po urodzeniu, co prowadzi do uwypuklenia jelita, tkanki tłuszczowej lub płynu przez osłabione mięśnie brzucha. Czynniki ryzyka wrodzonej postaci obejmują wcześniactwo, niską masę urodzeniową (<1500 g), pochodzenie afroamerykańskie oraz zaburzenia genetyczne, takie jak zespół Beckwitha-Wiedemanna czy trisomie 13, 18, 21. W odróżnieniu od dzieci, u dorosłych około 90% przepuklin pępkowych ma charakter nabyty, spowodowany głównie zwiększonym ciśnieniem wewnątrzbrzusznym, wynikającym z otyłości, ciąż mnogich, wodobrzusza (występującego u 20% pacjentów z marskością wątroby), przewlekłego kaszlu, zaparć, dźwigania ciężarów, przebytego zabiegu chirurgicznego czy dializ otrzewnowych. Kobiety są bardziej narażone ze względu na anatomiczne i fizjologiczne czynniki związane z ciążą. Dodatkowo, genetyczne i strukturalne predyspozycje, takie jak zaburzenia tkanki łącznej (np. zespół Ehlersa-Danlosa, Marfana) oraz nieprawidłowa budowa pierścienia pępkowego, odgrywają istotną rolę w patogenezie.
ciśnienie wewnątrzbrzuszne, dializa otrzewnowa, hipoalbuminemia, linea alba, marskość wątroby, mukopolisacharydoza, nadciśnienie wrotne, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, niska masa urodzeniowa, osłabienie mięśni brzucha, otyłość, owrzodzenie skóry, powięź brzuszna, przepuklina pępkowa, przewlekły kaszel, trisomia, uwięźnięcie przepukliny, wcześniactwo, wodobrzusze, wytrzewienie, zadzierzgnięcie przepukliny, zapalenie otrzewnej, zaparcie, zespół Beckwitha-Wiedemanna, zespół Ehlersa-Danlosa, zespół Marfana, żyła pępowinowa - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba hemolityczna płodu i noworodka (hdfn) spowodowana czynnikiem rh, inaczej choroba rh lub choroba rhesusowa – Leczenie
Choroba hemolityczna płodu i noworodka (HDFN) wywołana niezgodnością czynnika Rh wymaga zróżnicowanego podejścia terapeutycznego zależnego od stopnia nasilenia schorzenia. Profilaktyka immunoglobuliną anty-D (RhIg) podawana rutynowo w 28. tygodniu ciąży oraz w ciągu 72 godzin po porodzie u kobiet Rh-ujemnych bez uczulenia jest kluczowa w zapobieganiu powstawaniu przeciwciał anty-D. W przypadku uczulenia matki i rozwoju choroby hemolitycznej u płodu stosuje się transfuzje wewnątrzmaciczne czerwonych krwinek od 18. tygodnia ciąży, powtarzane co 2-4 tygodnie, a także dożylne immunoglobuliny (IVIG), które mogą opóźnić konieczność transfuzji i poprawić rokowanie. Nowatorskie terapie, takie jak monoklonalne przeciwciała (np. nipocalimab), wykazują obiecujące wyniki w zapobieganiu przechodzeniu przeciwciał matczynych przez łożysko, co może zrewolucjonizować leczenie HDFN.
bilirubina, choroba hemolityczna płodu i noworodka, choroba Rh, choroba rhesusowa, czynnik Rh, czynnik stymulujący erytropoezę, dożylna immunoglobulina, erytropoetyna, fototerapia, hemoliza, hiperbilirubinemia, immunoglobulina anty-D, izoimmunizacja Rh, kwas foliowy, niedokrwistość płodu, niezgodność czynnika Rh, perinatolog, poród martwego płodu, przeciwciało anty-D, rekombinowana ludzka erytropoetyna, transfuzja wewnątrzmaciczna, transfuzja wymienna, żyła pępowinowa