profilaktyka wola

Profilaktyka wola to zespół działań mających na celu zapobieganie rozwojowi przerostu tarczycy, zwanego wolem. Głównym czynnikiem etiologicznym wola jest niedobór jodu, który jest niezbędnym składnikiem do syntezy hormonów tarczycy – tyroksyny (T4) i trijodotyroniny (T3).

Najważniejszym elementem profilaktyki wola jest zapewnienie odpowiedniej podaży jodu w diecie. Zgodnie z zaleceniami WHO, dzienne zapotrzebowanie na jód wynosi 150 μg dla dorosłych, 200-250 μg dla kobiet w ciąży i karmiących piersią oraz 90-120 μg dla dzieci. Głównym sposobem realizacji profilaktyki jodowej na poziomie populacyjnym jest jodowanie soli kuchennej (20-40 mg KI/kg soli).

W Polsce od 1997 roku obowiązuje model profilaktyki jodowej oparty na jodowaniu soli kuchennej, obowiązkowej suplementacji jodowej u kobiet w ciąży i karmiących piersią (150-200 μg/dobę) oraz dodatkowym jodowaniu odżywek dla niemowląt. Program ten doprowadził do znacznego zmniejszenia częstości występowania wola endemicznego w populacji polskiej.

Monitorowanie skuteczności profilaktyki jodowej obejmuje ocenę jodurii (wydalania jodu z moczem), badania ultrasonograficzne tarczycy oraz ocenę stężenia TSH u noworodków. W regionach o dużym niedoborze jodu mogą być stosowane dodatkowe metody suplementacji, takie jak jodowanie oleju, wody lub mleka.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl