aceton

Aceton (propanon) to organiczny związek chemiczny z grupy ketonów, będący najprostszym ketonem alifatycznym. W medycynie jego obecność w organizmie może mieć istotne znaczenie diagnostyczne, szczególnie w kontekście zaburzeń metabolicznych.

Podwyższone stężenie acetonu we krwi i moczu (acetonemia i acetonuria) występuje w stanach ketozy, najczęściej w przebiegu cukrzycy typu 1 z kwasicą ketonową, podczas głodzenia, niskokalorycznych diet ketogennych lub przedłużającego się wysiłku fizycznego. Związek ten nadaje oddechowi charakterystyczny słodkawy zapach („oddech acetonowy”), co może być pomocne w diagnostyce klinicznej kwasicy ketonowej.

Badanie poziomu acetonu i innych ciał ketonowych (acetoacetanu i β-hydroksymaślanu) w moczu i krwi jest standardowym elementem monitorowania pacjentów z cukrzycą oraz diagnostyki stanów nagłych. Wykrywanie acetonu w moczu można przeprowadzić za pomocą testów paskowych wykorzystujących reakcję Legal lub reakcję nitroprusydkową.

W praktyce klinicznej narastanie stężenia acetonu u pacjentów z cukrzycą jest sygnałem alarmowym, wskazującym na rozwijającą się kwasicę ketonową wymagającą pilnej interwencji. U osób zdrowych przejściowa obecność acetonu może być fizjologiczną odpowiedzią na głodzenie lub intensywny wysiłek fizyczny.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl