działania niepożądane produktów leczniczych

Działania niepożądane produktów leczniczych (DNPL) to wszelkie niekorzystne i niezamierzone reakcje na lek podawany w dawkach zalecanych u ludzi w celach profilaktycznych, diagnostycznych lub leczniczych. Mogą one występować podczas prawidłowego stosowania produktu leczniczego, ale także w wyniku błędów medycznych, stosowania poza wskazaniami rejestracyjnymi, przedawkowania czy niewłaściwego użycia.

DNPL klasyfikuje się według częstości występowania (bardzo częste, częste, niezbyt częste, rzadkie, bardzo rzadkie), nasilenia (łagodne, umiarkowane, ciężkie), mechanizmu powstawania (typu A – zależne od dawki, typu B – niezależne od dawki, typu C – związane z długotrwałym stosowaniem, typu D – opóźnione, typu E – związane z odstawieniem leku, typu F – niespodziewane niepowodzenie terapii) oraz związku przyczynowo-skutkowego z lekiem.

Monitorowanie działań niepożądanych produktów leczniczych stanowi kluczowy element nadzoru nad bezpieczeństwem farmakoterapii. W Polsce zgłoszenia DNPL przyjmuje Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych. Każdy pracownik medyczny ma obowiązek zgłaszania ciężkich lub nieoczekiwanych działań niepożądanych, natomiast pacjenci mogą zgłaszać je dobrowolnie.

Ocena związku przyczynowo-skutkowego między zastosowaniem leku a wystąpieniem działania niepożądanego opiera się na kryteriach czasowych, farmakologicznych, fenomenologicznych oraz wynikach odstawienia i ponownego podania leku. Identyfikacja i właściwe raportowanie DNPL przyczynia się do poprawy bezpieczeństwa farmakoterapii i ochrony zdrowia publicznego.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl