mięsień zwieracz źrenicy
Mięsień zwieracz źrenicy (musculus sphincter pupillae) to gładki mięsień tęczówki, który odpowiada za zwężanie źrenicy oka. Jest on zbudowany z koncentrycznie ułożonych włókien mięśniowych otaczających źrenicę.
Unerwiony przez układ przywspółczulny (nerw okoruchowy, III nerw czaszkowy), mięsień zwieracz źrenicy kurczy się w odpowiedzi na silne światło oraz podczas akomodacji oka na bliż. Jego funkcja jest przeciwstawna do mięśnia rozwieracza źrenicy, który rozszerza źrenicę w warunkach słabego oświetlenia.
Zaburzenia funkcji mięśnia zwieracza źrenicy mogą prowadzić do patologicznych stanów źrenicy, takich jak sztywna źrenica czy źrenica Argyll Robertsona. Mięsień ten jest także celem działania niektórych leków, np. miotyków stosowanych w leczeniu jaskry, które poprzez zwężenie źrenicy zwiększają odpływ cieczy wodnistej i obniżają ciśnienie wewnątrzgałkowe.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Tropikamid – Właściwości farmakodynamiczne
Tropikamid, parasympatykolityczny antagonista receptorów muskarynowych M4, jest stosowany w okulistyce do rozszerzania źrenicy (mydriaza) oraz porażenia akomodacji (cykloplegia). W stężeniach 0,5% (5 mg/ml) powoduje głównie mydriazę, natomiast w 1% (10 mg/ml) wywołuje także istotne porażenie akomodacji. W porównaniu do atropiny, tropikamid charakteryzuje się szybszym początkiem działania i krótszym czasem trwania efektu (około 5-7 godzin). Preparaty zawierające tropikamid, takie jak Tropicamidum WZF (krople) oraz Mydrane (wstrzyknięcie dokomorowe), są wykorzystywane zarówno w diagnostyce, jak i w chirurgii okulistycznej, zwłaszcza podczas operacji usunięcia zaćmy. Mydrane łączy tropikamid (0,2 mg/ml) z fenylefryną (3,1 mg/ml) i lidokainą (10 mg/ml), co zapewnia synergistyczne rozszerzenie źrenicy i znieczulenie miejscowe.
atropina, cefuroksym, cykloplegia, działanie parasympatykolityczne, fenylefryna, implant wewnątrzgałkowy, kapsuloreksja, lek parasympatykolityczny, lidokaina, mięsień ciała rzęskowego, mięsień rzęskowy, mięsień zwieracz źrenicy, mydriaza, operacja zaćmy, porażenie akomodacji, receptor alfa-adrenergiczny, rozwieracz źrenicy, środek rozszerzający źrenice, stymulacja cholinergiczna, substancja sympatykomimetyczna, tetrakaina, tropikamid, wiskoelastyk, wstrzyknięcie dokomorowe, zaćma, znieczulenie - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Tropicamidum WZF 1% 10 mg/ml
Tropicamidum WZF 1% (10 mg/ml) to okulistyczny preparat w postaci kropli do oczu, zawierający tropikamid – lek przeciwcholinergiczny o działaniu parasympatykolitycznym, klasyfikowany pod kodem ATC S01FA06. Mechanizm działania tropikamidu polega na konkurencyjnym antagonizmie receptorów muskarynowych, co prowadzi do porażenia mięśnia zwieracza źrenicy (mydriaza) oraz mięśnia rzęskowego (cykloplegia). W efekcie dochodzi do rozszerzenia źrenicy oraz porażenia akomodacji, co jest kluczowe w diagnostyce okulistycznej. Preparat charakteryzuje się szybkim początkiem działania oraz krótszym czasem utrzymywania efektu w porównaniu do atropiny, co czyni go szczególnie przydatnym w procedurach wymagających krótkotrwałego rozszerzenia źrenicy.
Tropicamidum WZF 1% znajduje zastosowanie przede wszystkim w badaniach diagnostycznych dna oka, umożliwiając lepszą wizualizację struktur siatkówki, oraz w badaniach refrakcji, gdzie porażenie akomodacji pozwala na precyzyjne określenie wady wzroku. Preparat zawiera również chlorek benzalkoniowy w stężeniu 0,1 mg/ml jako środek konserwujący. Ze względu na farmakodynamiczne właściwości tropikamidu, jest on preferowany w sytuacjach klinicznych wymagających szybkiego i krótkotrwałego rozszerzenia źrenicy, minimalizując jednocześnie ryzyko długotrwałych efektów ubocznych charakterystycznych dla innych leków przeciwcholinergicznych.
acetylocholina, antagonizm konkurencyjny, atropina, badanie dna oka, badanie refrakcji, chlorek benzalkoniowy, cykloplegia, działanie antycholinergiczne, działanie parasympatykolityczne, mięsień rzęskowy, mięsień zwieracz źrenicy, mydriaza, porażenie akomodacji oka, receptor muskarynowy, rozszerzenie źrenicy, siatkówka, tropikamid, wada wzroku - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Pilocarpinum WZF 2% 20 mg/ml
Pilocarpinum WZF 2% zawiera pilokarpinę chlorowodorek w stężeniu 20 mg/ml, będącą alkaloidem o działaniu cholinomimetycznym, który poprzez pobudzenie receptorów muskarynowych wywołuje miozę oraz skurcz mięśnia rzęskowego. Mechanizm ten prowadzi do zmiany konfiguracji soczewki i ułatwienia odpływu cieczy wodnistej z komory przedniej oka, co skutkuje obniżeniem ciśnienia wewnątrzgałkowego. Preparat jest stosowany w leczeniu jaskry oraz w celu zwężenia źrenicy, a jego kod ATC to S01EB01. Produkt dostępny jest w formie bezbarwnego, przezroczystego roztworu kropli do oczu, zawierającego również benzalkoniowy chlorek 0,1 mg/ml jako substancję pomocniczą, która może wywoływać miejscowe reakcje przy długotrwałym stosowaniu.
acetylocholina, benzalkoniowy chlorek, ciecz wodnista, ciśnienie wewnątrzgałkowe, działanie cholinomimetyczne, jaskra, kąt przesączania, komora przednia oka, krople do oczu, mięsień rzęskowy, mięsień zwieracz źrenicy, mioza, parasympatykomimetyk, pilokarpina, pilokarpiny chlorowodorek, receptor muskarynowy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Tropicamidum WZF 0,5% 5 mg/ml
Tropikamid, należący do grupy leków przeciwcholinergicznych (ATC: S01FA06), jest parasympatykolitykiem stosowanym w okulistyce do rozszerzania źrenicy (mydriasis). Jego mechanizm działania polega na konkurencyjnym antagonizmie receptorów muskarynowych, co prowadzi do porażenia mięśnia zwieracza źrenicy oraz mięśnia rzęskowego, skutkując rozszerzeniem źrenicy i zaburzeniem akomodacji. Preparat Tropicamidum WZF dostępny jest w stężeniach 0,5% (5 mg/ml) oraz 1%, gdzie niższe stężenie wywołuje głównie efekt mydriatyczny, a wyższe dodatkowo powoduje wyraźne porażenie akomodacji. Roztwór zawiera również chlorek benzalkoniowy (0,1 mg/ml) jako substancję pomocniczą.
acetylocholina, akomodacja oka, antagonizm konkurencyjny, atropina, badanie dna oka, badanie okulistyczne, chlorek benzalkoniowy, lek rozszerzający źrenice, mięsień rzęskowy, mięsień zwieracz źrenicy, mydriaza, porażenie akomodacji, preparat przeciwcholinergiczny, receptor muskarynowy, rozszerzenie źrenicy, skurcz mięśni, tropikamid, zaburzenie widzenia - Leksykon leków
Przedawkowanie – Aricept 10 mg
Przedawkowanie donepezylu chlorowodorku, substancji czynnej leku Aricept (dawki 5 mg i 10 mg), może prowadzić do przełomu cholinergicznego, stanu zagrażającego życiu, charakteryzującego się nadmierną stymulacją receptorów cholinergicznych. Mediana dawki śmiertelnej w modelach zwierzęcych wynosi około 45 mg/kg u myszy i 32 mg/kg u szczurów, co odpowiada odpowiednio 225- i 160-krotności maksymalnej zalecanej dawki dobowej u ludzi (10 mg). Klinicznie obserwuje się objawy takie jak silne nudności i wymioty, wzmożone ślinienie, nadmierne pocenie, bradykardię (<60 uderzeń/min), niedociśnienie tętnicze, depresję oddechową, drgawki, postępujące osłabienie mięśni prowadzące do niewydolności oddechowej, miozę, drżenie pęczkowe mięśni oraz zapaść krążeniowo-oddechową.
amina trzeciorzędowa, bradykardia, czwartorzędowy lek antycholinergiczny, depresja oddechowa, dializa otrzewnowa, dializoterapia, donepezyl chlorowodorek, drgawki, drżenie pęczkowe mięśni, fascykulacje, glikopirolan, hemodializa, hemofiltracja, inhibitor cholinesterazy, lek antycholinergiczny, lek cholinomimetyczny, mediana dawki śmiertelnej, mięsień zwieracz źrenicy, mioza, nerw błędny, niedociśnienie tętnicze, niewydolność oddechowa, osłabienie mięśni, parametr hemodynamiczny, płytka nerwowo-mięśniowa, przełom cholinergiczny, receptor cholinergiczny, receptor muskarynowy, siarczan atropiny, stan padaczkowy, układ cholinergiczny, zaburzenie hemodynamiczne, zwężenie źrenic