PD-1
PD-1 (Programmed Death-1) to receptor obecny na powierzchni limfocytów T, B oraz komórek NK (Natural Killer), który odgrywa kluczową rolę w regulacji odpowiedzi immunologicznej organizmu. Po połączeniu z ligandami PD-L1 i PD-L2 receptor ten hamuje aktywność limfocytów T, co zapobiega nadmiernej reakcji układu odpornościowego i rozwojowi chorób autoimmunologicznych.
W kontekście onkologii, szlak PD-1/PD-L1 jest wykorzystywany przez komórki nowotworowe do unikania ataku ze strony układu immunologicznego. Komórki nowotworowe często wykazują nadekspresję ligandu PD-L1, co prowadzi do zahamowania aktywności limfocytów T i osłabienia odpowiedzi przeciwnowotworowej.
Inhibitory punktów kontrolnych układu immunologicznego, takie jak przeciwciała anty-PD-1 (np. pembrolizumab, nivolumab) lub anty-PD-L1 (np. atezolizumab, durvalumab), blokują interakcję między PD-1 a jego ligandami, przywracając aktywność limfocytów T i wzmacniając odpowiedź przeciwnowotworową. Leki te zrewolucjonizowały leczenie wielu typów nowotworów, w tym czerniaka, niedrobnokomórkowego raka płuca, raka nerkowokomórkowego czy chłoniaków.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów (MIZS) to heterogenna grupa chorób o zróżnicowanym przebiegu i rokowaniu, które uległo poprawie w erze leków biologicznych. Dane z kohorty ReACCh-Out wskazują, że przy medianie wieku 16,9 lat 47% pacjentów osiąga remisję bez leków, 25% pozostaje w remisji przy leczeniu, a 27% ma aktywną chorobę. Około 51% pacjentów stosuje co najmniej jeden lek przeciwreumatyczny, w tym 22% leki biologiczne. Czynniki prognostyczne niekorzystnego przebiegu obejmują m.in. ciężkość zapalenia stawów, symetryczne zajęcie stawów, wczesne zajęcie stawów biodrowych/nadgarstkowych, obecność czynnika reumatoidalnego oraz przedłużającą się aktywność choroby. Różne podtypy MIZS wykazują odmienne czynniki ryzyka, np. w postaci układowej utrzymujące się objawy i trombocytoza po 6 miesiącach, a w postaci skąpostawowej symetria zajęcia stawów i podwyższone OB. Wczesny wiek zachorowania (~6 lat) i utrzymujące się zapalenie stawów w pierwszym roku są związane z przetrwałym przebiegiem choroby.
aktywna choroba, CTLA-4, czynnik reumatoidalny, lek biologiczny, lek przeciwreumatyczny, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, ocena radiograficzna, PD-1, postać skąpostawowa, postać wielostawowa, remisja bez leków, strategia terapeutyczna, trombocytoza, trwała remisja, układowa postać MIZS, uszkodzenie stawu, zapalenie stawów