okres półtrwania wydalania

Okres półtrwania wydalania (t1/2 elimination, half-life) to parametr farmakokinetyczny określający czas potrzebny do zmniejszenia stężenia leku we krwi o połowę, po zakończeniu fazy dystrybucji. Jest kluczowym wskaźnikiem determinującym częstotliwość podawania leku oraz czas do osiągnięcia stanu stacjonarnego.

Okres półtrwania zależy od kilku czynników, w tym od objętości dystrybucji leku oraz jego klirensu. Leki o krótkim okresie półtrwania (poniżej 4 godzin) wymagają częstszego podawania, podczas gdy substancje o długim okresie półtrwania (powyżej 24 godzin) mogą być aplikowane raz na dobę lub rzadziej. Przyjmuje się, że po upływie 4-5 okresów półtrwania lek jest prawie całkowicie wydalony z organizmu.

Znajomość okresu półtrwania wydalania ma istotne znaczenie kliniczne przy dostosowywaniu dawkowania u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek lub wątroby, gdzie parametr ten może być znacząco wydłużony. Jest również kluczowy przy przewidywaniu interakcji lekowych oraz planowaniu odstępów między zmianą leków, zwłaszcza w przypadku inhibitorów MAO, niektórych antydepresantów czy leków immunosupresyjnych.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Syndi-35 2 mg + 0,035 mg

Syndi-35 zawiera 2 mg octanu cyproteronu oraz 35 µg etynyloestradiolu, które po podaniu doustnym wykazują szybkie i całkowite wchłanianie z maksymalnym stężeniem osiąganym po około 1,6 godziny (15 ng/ml dla cyproteronu i 71 pg/ml dla etynyloestradiolu). Biologiczna dostępność cyproteronu wynosi około 88%, natomiast etynyloestradiolu około 45% (zakres 20-65%). Cyproteron wiąże się głównie z albuminami (96-96,5%), a jego objętość dystrybucji wynosi 986±437 l, podczas gdy etynyloestradiol wykazuje niespecyficzne wiązanie z białkami osocza (~98%) i objętość dystrybucji 2,8-8,6 l/kg masy ciała. Metabolizm cyproteronu zachodzi głównie przez CYP3A4, a eliminacja przebiega dwufazowo z okresami półtrwania 0,8 godziny i 2,3-3,3 dni; etynyloestradiol również ulega dwufazowej eliminacji z okresami półtrwania około 1 godziny i 10-20 godzin. Klirens wynosi odpowiednio 3,6 ml/min/kg dla cyproteronu i 2,3-7,0 ml/min/kg dla etynyloestradiolu.
aromatyczna hydroksylacja, białka osocza, CYP3A4, cyproteronu octan, cytochrom P450, czas osiągnięcia stężenia maksymalnego, dostępność biologiczna, efekt pierwszego przejścia, etynyloestradiol, globulina wiążąca hormony płciowe, glukuronid, klirens, metabolit, objętość dystrybucji, okres półtrwania, okres półtrwania wydalania, SHBG, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, wiązanie z białkami, względna objętość dystrybucji, zmienność osobnicza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Teenia 3 mg + 0,02 mg

Drospirenon (3 mg) w preparacie Teenia charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie około 38 ng/ml w ciągu 1-2 godzin, z biodostępnością 76-85%. Drospirenon wiąże się głównie z albuminami osocza, nie z SHBG ani CBG, a jego okres półtrwania wynosi około 31 godzin. Metabolizm zachodzi intensywnie, głównie przez CYP3A4, z metabolitami wydalanymi kałem i moczem w stosunku 1,2-1,4, a okres półtrwania eliminacji metabolitów wynosi około 40 godzin. W stanie stacjonarnym stężenie drospirenonu wzrasta do około 70 ng/ml po 8 dniach stosowania, z kumulacją około 3-krotną. U pacjentek z łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (CLcr 30-80 ml/min) oraz umiarkowanymi zaburzeniami wątroby (stopień B Child-Pugh) obserwuje się odpowiednio niewielkie lub umiarkowane zwiększenie stężeń, bez istotnego wpływu na stężenie potasu w surowicy, co wskazuje na dobrą tolerancję leku w tych grupach.
biodostępność, drospirenon i etynyloestradiol, efekt pierwszego przejścia, faza dystrybucji, globulina wiążąca hormony płciowe, globulina wiążąca kortykosteroidy, hiperkaliemia, hydroksylacja pierścienia aromatycznego, inhibitor enzymów, klirens metaboliczny, klirens po podaniu doustnym, metabolity, metabolizm oksydacyjny, objętość dystrybucji, okres półtrwania, okres półtrwania wydalania, skala Child-Pugh, stan równowagi dynamicznej, stężenie potasu, umiarkowane zaburzenia czynności nerek, wchłanianie całkowite, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Lesinelle 3 mg + 0,02 mg

Lesinelle to doustny środek antykoncepcyjny zawierający 3 mg drospirenonu i 0,02 mg etynyloestradiolu. Drospirenon charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem (biodostępność 76-85%), osiągając maksymalne stężenie 38 ng/ml po 1-2 godzinach od podania pojedynczej dawki, z końcowym okresem półtrwania 31 godzin. Drospirenon wiąże się głównie z albuminami, nie wykazując powinowactwa do SHBG ani CBG, a jego metabolizm oksydacyjny jest katalizowany przez CYP3A4. Klirens wynosi 1,5 ± 0,2 ml/min/kg, a metabolity są wydalane z moczem i kałem (stosunek 1,2-1,4) z okresem półtrwania około 40 godzin. W stanie stacjonarnym maksymalne stężenie drospirenonu wzrasta do około 70 ng/ml po około 8 dniach stosowania, z kumulacją na poziomie około 3. Etynyloestradiol wykazuje biodostępność około 60%, maksymalne stężenie 33 pg/ml po 1-2 godzinach, a okres półtrwania eliminacji wynosi około 24 godziny. Wiąże się w 98,5% z albuminą, indukując wzrost stężenia SHBG i CBG, a jego metabolizm obejmuje hydroksylację pierścienia aromatycznego. Klirens etynyloestradiolu wynosi około 5 ml/min/kg, a metabolity są wydalane z moczem i żółcią (stosunek 4:6) z okresem półtrwania około 24 godzin. Kumulacja etynyloestradiolu w surowicy wynosi 2,0-2,3, a stan stacjonarny ustala się w drugiej połowie cyklu stosowania.
biodostępność, CBG, Cmax, CYP3A4, doustny środek antykoncepcyjny, drospirenon, efekt pierwszego przejścia, etynyloestradiol, hiperkaliemia, hydroksylacja pierścienia aromatycznego, klirens kreatyniny, kumulacja leku, łagodne zaburzenia czynności nerek, metabolizm pierwszego przejścia, objętość dystrybucji, okres półtrwania, okres półtrwania wydalania, SHBG, skala Childa-Pugha, spironolakton, stan stacjonarny, szlak metaboliczny, Tmax, umiarkowane zaburzenia czynności nerek, umiarkowane zaburzenia czynności wątroby, współczynnik kumulacji
Leksykon substancji czynnych
Sylibina – Właściwości farmakokinetyczne

Sylibina, główny składnik sylimaryny, wykazuje charakterystyczne właściwości farmakokinetyczne, które obejmują wchłanianie z przewodu pokarmowego oraz dominujące wydalanie żółciowe, stanowiące ponad 80% wchłoniętej dawki. Metabolity sylibiny, głównie glukuronidy i siarczany, są obecne w żółci, co wskazuje na intensywny metabolizm wątrobowy. Mechanizm krążenia wątrobowo-jelitowego, potwierdzony na modelach zwierzęcych, wydłuża czas działania sylibiny, z okresem półtrwania wchłaniania wynoszącym 2,2 godziny oraz okresem półtrwania wydalania 6,3 godziny. Niskie stężenia sylibiny we krwi i niskie wydalanie nerkowe podkreślają dominującą rolę eliminacji żółciowej. Brak kumulacji sylibiny przy dawkowaniu wielokrotnym (150 mg sylimaryny dwa razy na dobę) potwierdza stabilność farmakokinetyczną i efektywność eliminacji.
dawkowanie wielokrotne, flawonolignany, glukuronid, kompleks sylimarynowo-fosfolipidowy, krążenie wątrobowo-jelitowe, kumulacja sylibiny, okres półtrwania wchłaniania, okres półtrwania wydalania, ostropestu plamisty, podanie doustne, siarczan, sylibina, sylimaryna, szlak farmakokinetyczny, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wyciąg z ostropestu plamistego, wydalanie nerkowe, wydalanie z żółcią, wydalanie żółciowe
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Lagosa 150 mg

Lagosa, zawierająca 150 mg sylimaryny (w przeliczeniu na sylibinę) w formie suchego wyciągu z ostropestu plamistego, charakteryzuje się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi. Po podaniu doustnym sylibina ulega szybkiemu wchłanianiu z przewodu pokarmowego, z okresem półtrwania wchłaniania wynoszącym 2,2 godziny. W organizmie sylibina jest intensywnie metabolizowana w wątrobie do metabolitów glukuronidu i siarczanu, które są wydalane głównie z żółcią (>80% dawki). Okres półtrwania eliminacji sylibiny wynosi 6,3 godziny, a wydalanie nerkowe oraz stężenia we krwi pozostają niskie, co podkreśla dominującą rolę drogi żółciowej w eliminacji substancji czynnej.
biotransformacja wątrobowa, Cardui mariae, glukuronidacja, krążenie wątrobowo-jelitowe, kumulacja sylibiny, okres półtrwania wchłaniania, okres półtrwania wydalania, ostropest plamisty, stężenie w żółci, sylibina, sylimaryna, wydalanie nerkowe, wydalanie z żółcią
Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z łuski ostropestu – Właściwości farmakokinetyczne

Farmakokinetyka sylibiny, głównego składnika aktywnego wyciągu z łuski ostropestu (Silybi mariani fructus extractum, DER 20-34:1, ekstrakcja metanolem 90%), została oszacowana na podstawie danych literaturowych, gdyż nie przeprowadzono dedykowanych badań dla preparatu Sylicynar (140 mg wyciągu z karczocha + 28,6 mg wyciągu z ostropestu). Po podaniu doustnym dawki 560 mg sylimaryny (240 mg sylibiny) maksymalne stężenie w osoczu wynosiło 0,34 μg/ml i osiągane było po 1,3 godziny. Sylibina wykazuje silne, odwracalne wiązanie z albuminą osocza, co wpływa na jej dystrybucję i biodostępność. Okres półtrwania w osoczu wynosi 6,32 godziny, co wskazuje na umiarkowany czas utrzymywania się substancji w krążeniu systemowym.
biotransformacja substancji, DER, drogi żółciowe, ekstrakcja metanolem, eliminacja drogą nerkową, krążenie systemowe, kumulacja sylibiny, okres półtrwania, okres półtrwania wydalania, parametr farmakokinetyczny, Silybi mariani fructus extractum, stężenie w osoczu, sylibina, sylimaryna, wiązanie z albuminą, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne, wyciąg z łuski ostropestu, wycięcie pęcherzyka żółciowego, wydalanie drogami żółciowymi, zmienność międzyosobnicza
Leksykon substancji czynnych
Sylimaryna – Właściwości farmakokinetyczne

Sylimaryna, z głównym składnikiem aktywnym sylibininą, charakteryzuje się ograniczoną biodostępnością po podaniu doustnym, wynoszącą od 20% do 50%, z istotnymi różnicami zależnymi od postaci farmaceutycznej (np. Sylifar: 20-40%). Po absorpcji sylibinina jest w ponad 80% wydalana z żółcią, a jej stężenie w żółci może być nawet 100-krotnie wyższe niż w osoczu (dane dla preparatu Silimax). W krążeniu występuje głównie w formie sprzężonej z kwasem glukuronowym i siarkowym (do 80%), a około 10% podlega krążeniu wątrobowo-jelitowemu z wychwytem zwrotnym w jelicie. Metabolity sylibininy to glukuronidy i siarczany, które są wydalane z żółcią, a proces metabolizmu może prowadzić do rozprzężenia i uwolnienia toksyn, co jest istotne z punktu widzenia mechanizmu działania leku.
biodostępność, czas półtrwania, glikozyd kwasu glukuronowego, glukuronid, krążenie wątrobowo-jelitowe, krążenie wewnątrzwątrobowe, krwiobieg, kumulacja w organizmie, okres półtrwania wchłaniania, okres półtrwania wydalania, preparat Lagosa, przewód pokarmowy, siarczan, stan równowagi farmakologicznej, stężenie w osoczu, stężenie w żółci, sylibinina, sylimaryna, wychwyt zwrotny, wydalanie z organizmu, wydalanie z żółcią
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Marvelon 0,15 mg + 0,03 mg

Produkt leczniczy Marvelon zawiera 0,15 mg dezogestrelu i 0,03 mg etynyloestradiolu, które po podaniu doustnym wykazują szybkie i całkowite wchłanianie z przewodu pokarmowego. Dezogestrel jest metabolizowany do aktywnego metabolitu etonogestrelu, którego maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest po około 1,5 godziny, z biodostępnością 62-81%. Etonogestrel wiąże się głównie z SHBG (40-70%) oraz albuminami, a etynyloestradiol zwiększa stężenie SHBG, co wpływa na farmakokinetykę etonogestrelu, powodując 2-3-krotne zwiększenie jego stężenia w stanie stacjonarnym, osiąganym w drugiej połowie cyklu podawania. Dezogestrel charakteryzuje się objętością dystrybucji 1,5 l/kg masy ciała, klirensem osocza około 2 ml/min/kg oraz okresem półtrwania eliminacji około 30 godzin. Eliminacja metabolitów zachodzi zarówno przez nerki (60%), jak i układ żółciowy (40%).
biodostępność, biodostępność całkowita, dezogestrel, doustny środek antykoncepcyjny, efekt pierwszego przejścia, enzym CYP1A1, enzym CYP1A2, enzym CYP2C19, enzym CYP2C8, enzym CYP2J2, enzym CYP3A4/5, etonogestrel, etynyloestradiol, globulina wiążąca hormony płciowe, hydroksylacja aromatyczna, inhibitor nieodwracalny, inhibitor odwracalny, interakcja lekowa, klirens osocza, Marvelon, metabolizm dezogestrelu, objętość dystrybucji, okres półtrwania, okres półtrwania wydalania, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Yasminelle 3 mg + 0,02 mg

Produkt leczniczy Yasminelle zawiera 3 mg drospirenonu oraz 0,02 mg etynyloestradiolu (w postaci etynyloestradiolu klatratu betadeksu). Drospirenon charakteryzuje się biodostępnością 76-85%, szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem, osiągając maksymalne stężenie około 38 ng/ml po 1-2 godzinach od podania pojedynczej dawki. Okres półtrwania wynosi 31 godzin, a klirens 1,5 ± 0,2 ml/min/kg. Drospirenon wiąże się głównie z albuminami (3-5% wolnej frakcji), nie wiąże się z SHBG ani CBG. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, a metabolity wydalane są w moczu i kale (stosunek 1,2-1,4). W stanie stacjonarnym stężenie drospirenonu wzrasta do około 70 ng/ml z współczynnikiem kumulacji ~3. U pacjentek z łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek lub wątroby obserwuje się odpowiednio niewielkie zmiany farmakokinetyczne bez istotnego wpływu na stężenie potasu w surowicy, co wskazuje na dobrą tolerancję leku w tych grupach.
biodostępność drospirenonu, cytochrom P450, dostępność biologiczna, drospirenon, enzym CYP3A4, etynyloestradiol, globulina wiążąca hormony płciowe, globulina wiążąca kortykosteroidy, hamowanie odwracalne, hiperkaliemia, hydroksylacja pierścienia aromatycznego, klirens drospirenonu, klirens po podaniu doustnym, koniugacja, kwasowa postać drospirenonu, metabolizm pierwszego przejścia, objętość dystrybucji, okres półtrwania, okres półtrwania wydalania, równowaga dynamiczna, siarczan dihydrodrospirenonu, skala Child-Pugh, stężenie maksymalne, umiarkowane zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Drosfemine 0,02 mg + 3 mg

Drospirenon, składnik aktywny preparatu Drosfemine (3 mg/dawka), charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie 38 ng/ml w surowicy po 1-2 godzinach. Biodostępność wynosi 76-85%, niezależnie od spożycia pokarmu. Drospirenon wiąże się głównie z albuminami, z okresem półtrwania eliminacji około 31 godzin, co prowadzi do kumulacji w stanie stacjonarnym (maksymalne stężenie ~70 ng/ml po 8 dniach, współczynnik kumulacji ~3). Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, a metabolity są wydalane z kałem i moczem (stosunek 1,2-1,4) z okresem półtrwania wydalania około 40 godzin. U pacjentek z łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (CLcr 30-80 ml/min) stężenia drospirenonu są odpowiednio porównywalne lub podwyższone o 37%, bez istotnego wpływu na stężenie potasu w surowicy. U osób z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (stopień B Child-Pugh) obserwuje się zmniejszenie klirensu o około 50%, jednak bez klinicznie istotnych zmian w poziomie potasu.
biodostępność, biodostępność całkowita, CYP3A4, cytochrom P450, drospirenon, etynyloestradiol, farmakokinetyka, globulina wiążąca hormony płciowe, globulina wiążąca kortykosteroidy, hiperkaliemia, interakcja lekowa, klirens metaboliczny, klirens po podaniu doustnym, łagodne zaburzenia czynności nerek, metabolit, metabolizm oksydacyjny, metabolizm pierwszego przejścia, objętość dystrybucji, okres półtrwania, okres półtrwania wydalania, spironolakton, sprzęganie przedukładowe, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, substancja czynna, umiarkowane zaburzenia czynności nerek, umiarkowane zaburzenia czynności wątroby, złożony preparat antykoncepcyjny