stopa płaska sztywna
Stopa płaska sztywna (pes planus rigidus) to zaburzenie ortopedyczne charakteryzujące się spłaszczeniem łuku podłużnego stopy oraz ograniczeniem jej fizjologicznej ruchomości. W przeciwieństwie do stopy płaskiej elastycznej, która jest elastyczna i koryguje się przy odciążeniu, stopa płaska sztywna pozostaje zniekształcona niezależnie od obciążenia.
Etiologia schorzenia jest zróżnicowana i obejmuje wrodzone nieprawidłowości (np. koalicję stępu, czyli patologiczne połączenie kości stępu), choroby zapalne (reumatoidalne zapalenie stawów), choroby neurologiczne, urazy oraz zmiany degeneracyjne. U dzieci najczęstszą przyczyną jest koalicja stępu, natomiast u dorosłych dominują zmiany pourazowe i degeneracyjne.
Diagnostyka obejmuje badanie kliniczne (ocena kształtu stopy, jej ruchomości oraz próby funkcjonalne), badania obrazowe (RTG, CT, MRI) oraz podoskopowe badanie rozkładu nacisków stopy. Leczenie zależy od przyczyny, wieku pacjenta i nasilenia dolegliwości. Obejmuje ono postępowanie zachowawcze (ortopedyczne wkładki korekcyjne, fizykoterapia, ćwiczenia) oraz leczenie operacyjne (artrodezy selektywne, osteotomie korekcyjne) w przypadkach zaawansowanych i opornych na leczenie zachowawcze.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Stopy płaskie – Objawy
Pes planus to stan charakteryzujący się spłaszczeniem łuku podłużnego stopy, co skutkuje pełnym lub niemal pełnym kontaktem podeszwy z podłożem podczas obciążenia. Wyróżnia się stopy płaskie elastyczne, gdzie łuk jest obecny w spoczynku, ale zanika pod obciążeniem, oraz stopy płaskie sztywne, z utratą elastyczności i zmianami zwyrodnieniowymi stawów. Schorzenie klasyfikuje się w czterech stadiach progresji: od zapalenia ścięgna piszczelowego tylnego (stadium 1), przez osłabienie i utratę funkcji ścięgna z możliwością korekcji (stadium 2), do sztywnej deformacji z zwyrodnieniami (stadium 3) i zapaleniem stawu skokowego (stadium 4). Objawy obejmują ból w obrębie łuku, pięty i przyśrodkowej kostki, obrzęk, szybkie męczenie się stóp, trudności w chodzeniu na palcach oraz zmiany biomechaniczne prowadzące do dolegliwości w kolanach, biodrach i dolnej części pleców.
haluks, kontuzja przeciążeniowa, łuk podłużny stopy, modzel, obrzęk stopy, palec młotkowaty, pronacja stopy, reumatoidalne zapalenie stawów, ścięgno piszczelowe tylne, stopa płaska, stopa płaska elastyczna, stopa płaska nabyta, stopa płaska sztywna, stopa płaska wrodzona, zapalenie okostnej, zapalenie powięzi podeszwowej, zapalenie ścięgna Achillesa, zapalenie stawu skokowego - Leksykon chorób i schorzeń
Stopy płaskie – Etiologia i przyczyny
Pes planus to deformacja charakteryzująca się obniżeniem lub brakiem łuków stopy, skutkująca pełnym lub niemal pełnym kontaktem podeszwy z podłożem. Etiologia jest wieloczynnikowa, obejmująca zarówno przyczyny wrodzone (genetyczne predyspozycje, wrodzona wiotkość więzadeł, zaburzenia rozwojowe kości, tarsal coalition, obecność dodatkowej kości łódkowatej, napięcie ścięgna Achillesa) jak i nabyte (dysfunkcja ścięgna piszczelowego tylnego – PTTD, urazy stopy i stawu skokowego, choroby zapalne i metaboliczne jak RZS czy cukrzyca, choroby neurologiczne). Dysfunkcja ścięgna piszczelowego tylnego, szczególnie u kobiet po 40. roku życia, jest najczęstszą przyczyną nabytej stopy płaskiej, prowadząc do progresywnego zapadania się łuku i pronacji stopy. Czynniki ryzyka to m.in. otyłość, nadciśnienie, ciąża, wiek, długotrwałe obciążenie stóp oraz nieodpowiednie obuwie. Patofizjologia obejmuje zaburzenie równowagi biomechanicznej między siłami spłaszczającymi a strukturami podtrzymującymi łuk, z udziałem enzymów proteolitycznych degradujących ścięgna.
dystrofia mięśniowa, koalicja stępowa, łuk stopy, neuropatia cukrzycowa, paluch koślawy, porażenie mózgowe, powięź podeszwowa, reumatoidalne zapalenie stawów, rozszczep kręgosłupa, ścięgno Achillesa, shin splints, staw podskokowy, staw skokowy, stopa Charcota, stopa płaska, stopa płaska elastyczna, stopa płaska nabyta, stopa płaska sztywna, stopa płaska wrodzona, więzadło sprężyste, wiotkość więzadeł, zapalenie powięzi podeszwowej, zapalenie ścięgna, zespół Ehlersa-Danlosa, zespół Marfana