niedoczynność tarczycy pierwotna

Niedoczynność tarczycy pierwotna (hypothyreosis primaria) jest stanem klinicznym spowodowanym niedoborem hormonów tarczycy wynikającym z uszkodzenia lub dysfunkcji gruczołu tarczowego. Charakteryzuje się ona podwyższonym stężeniem hormonu tyreotropowego (TSH) przy obniżonym poziomie hormonów tarczycy – tyroksyny (T4) i trijodotyroniny (T3).

Najczęstszą przyczyną pierwotnej niedoczynności tarczycy w krajach rozwiniętych jest przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie tarczycy (choroba Hashimoto), odpowiedzialne za około 90% przypadków. Inne przyczyny obejmują: stan po leczeniu radiojodem, usunięciu tarczycy, radioterapii szyi, wrodzone zaburzenia syntezy hormonów tarczycy, niedobór jodu oraz działanie niektórych leków (np. amiodaron, lit).

Objawy kliniczne pierwotnej niedoczynności tarczycy są wielonarządowe i niespecyficzne. Pacjenci zgłaszają zmęczenie, senność, nietolerancję zimna, przyrost masy ciała pomimo braku zmian w diecie, zaparcia, suchość skóry, łamliwość włosów, obrzęki, zaburzenia miesiączkowania, obniżenie nastroju, pogorszenie funkcji poznawczych oraz bóle mięśniowe.

Diagnostyka obejmuje oznaczenie stężenia TSH (podwyższone) oraz fT4 (obniżone). Dodatkowo warto oznaczyć przeciwciała przeciwtarczycowe (anty-TPO, anty-TG) w celu ustalenia autoimmunologicznego podłoża choroby. Leczeniem z wyboru jest substytucja hormonalna z zastosowaniem lewotyroksyny w dawce dobowej ustalanej indywidualnie, zależnej od masy ciała pacjenta, wieku i chorób współistniejących.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl