fosforan

Fosforan to nieorganiczny związek chemiczny zawierający jony fosforanowe (PO4³⁻), stanowiący fundamentalny składnik wielu procesów biologicznych w organizmie człowieka. Jest niezbędnym elementem strukturalnym kości i zębów, gdzie w postaci hydroksyapatytu tworzy stabilną matrycę mineralizacyjną. Prawidłowe stężenie fosforanów w surowicy krwi mieści się w granicach 2,5-4,5 mg/dl (0,81-1,45 mmol/l).

Fosforany pełnią kluczową rolę w metabolizmie energetycznym, będąc składnikiem ATP (adenozynotrifosforanu) – podstawowego nośnika energii w komórkach. Uczestniczą również w procesach buforowania pH organizmu, fosforylacji białek, są elementem kwasów nukleinowych (DNA i RNA) oraz fosfolipidów błon komórkowych.

Zaburzenia gospodarki fosforanowej mogą prowadzić do hiperfosfatemii (podwyższonego stężenia fosforanów we krwi) lub hipofosfatemii (obniżonego stężenia). Hiperfosfatemia występuje często w przewlekłej chorobie nerek, niedoczynności przytarczyc czy nadmiernej podaży fosforanów. Hipofosfatemia może być skutkiem niedożywienia, alkoholizmu, ciężkich oparzeń czy zespołu głodzenia refeeding syndrome. W praktyce klinicznej regulacja stężenia fosforanów stanowi istotny element leczenia chorób nerek, przytarczyc oraz zaburzeń metabolicznych.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl