receptor bólowy

Receptor bólowy (nocyceptor) to wyspecjalizowane zakończenie nerwowe reagujące na bodźce uszkadzające tkanki. Jest częścią układu nocyceptywnego, który wykrywa potencjalnie szkodliwe bodźce, konwertując je na impulsy nerwowe przesyłane do ośrodkowego układu nerwowego.

Receptory bólowe dzielą się na mechanoreceptory (reagujące na uszkodzenia mechaniczne), termoreceptory (reagujące na ekstremalne temperatury) i chemoreceptory (wrażliwe na substancje chemiczne uwalniane podczas uszkodzenia tkanek, jak bradykinina czy prostaglandyny). Nocyceptory są wyposażone w kanały jonowe, jak TRPV1 (reagujący na wysoką temperaturę i kapsaicynę) czy TRPA1 (wrażliwy na substancje drażniące).

Aktywacja receptorów bólowych prowadzi do transdukcji sygnału bólowego, który jest przewodzony przez włókna A-delta (szybko przewodzące, odpowiedzialne za ostry ból) oraz włókna C (wolniej przewodzące, związane z bólem tępym, rozlanym). Sygnały docierają do rogów tylnych rdzenia kręgowego, a następnie drogami wstępującymi do mózgu, gdzie są interpretowane jako doświadczenie bólowe.

Znajomość funkcjonowania receptorów bólowych jest kluczowa w farmakoterapii bólu, gdyż wiele leków przeciwbólowych działa poprzez blokowanie lub modulowanie ich aktywności. Przykładem są niesteroidowe leki przeciwzapalne hamujące syntezę prostaglandyn, które uczulają nocyceptory, czy miejscowe środki znieczulające blokujące kanały sodowe w zakończeniach nerwowych.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl