kaskada zapalna
Kaskada zapalna to złożony, sekwencyjny proces biologiczny, który stanowi fundamentalny mechanizm odpowiedzi immunologicznej organizmu na uszkodzenie tkanek, infekcję lub obecność substancji obcych. Rozpoczyna się od uwolnienia mediatorów zapalnych, takich jak cytokiny (m.in. IL-1, IL-6, TNF-α), chemokiny, aminy wazoaktywne oraz aktywacji układu dopełniacza.
W procesie kaskady zapalnej uczestniczą zarówno komórki układu odpornościowego (neutrofile, makrofagi, limfocyty), jak i komórki śródbłonka naczyń krwionośnych. Aktywacja tych komórek prowadzi do zwiększonej przepuszczalności naczyń, migracji leukocytów do miejsca zapalenia oraz wzmożonej produkcji białek ostrej fazy przez wątrobę.
Kluczowym elementem kaskady zapalnej jest aktywacja czynników transkrypcyjnych, takich jak NF-κB (czynnik jądrowy kappa B), które regulują ekspresję genów związanych z procesem zapalnym. W prawidłowych warunkach fizjologicznych kaskada zapalna ulega wygaszeniu po usunięciu czynnika inicjującego, jednak w stanach patologicznych może dojść do jej przewlekłej aktywacji.
Zaburzenia regulacji kaskady zapalnej są istotnym elementem patogenezy wielu chorób, w tym autoimmunologicznych, sercowo-naczyniowych, neurodegeneracyjnych oraz nowotworowych. Znajomość mechanizmów kaskady zapalnej umożliwia opracowywanie nowych strategii terapeutycznych ukierunkowanych na selektywne hamowanie poszczególnych etapów tego procesu.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Choroba zapalna jelit – Etiologia i przyczyny
Nieswoiste choroby zapalne jelit (IBD), obejmujące chorobę Leśniowskiego-Crohna oraz wrzodziejące zapalenie jelita grubego, są schorzeniami o złożonej patogenezie, wynikającej z interakcji czynników genetycznych, immunologicznych, mikrobiologicznych i środowiskowych. Genetyczne predyspozycje, takie jak mutacje w genie NOD2/CARD15 oraz warianty w genie ETS2 (obecne u około 95% pacjentów z IBD), zwiększają ryzyko rozwoju choroby, jednak same nie są wystarczające do jej wywołania. Centralną rolę odgrywa nieprawidłowa odpowiedź immunologiczna, w której dochodzi do błędnej aktywacji układu odpornościowego wobec mikroflory jelitowej, prowadząc do przewlekłego stanu zapalnego z udziałem makrofagów prozapalnych i poliklonalnej populacji limfocytów. Dysbioza mikrobiomu jelitowego, charakteryzująca się zaburzeniem równowagi między pożytecznymi a patogennymi bakteriami, jest kluczowym czynnikiem inicjującym i podtrzymującym proces zapalny.
appendektomia, choroba Leśniowskiego-Crohna, dieta wysokotłuszczowa, dysbioza, dysfunkcja układu immunologicznego, gen NOD2/CARD15, IBD, inhibitor interleukiny, inhibitor punktów kontrolnych, inhibitor TNF-alfa, kaskada zapalna, kolektomia, limfocyt, mediator zapalny, mikrobiom jelitowy, mikroflora jelitowa, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nieswoista choroba zapalna jelit, NLPZ, odporność nabyta, odporność wrodzona, odpowiedź zapalna, palenie tytoniu, polimorfizm pojedynczego nukleotydu, przetoka, przewlekły stan zapalny, rak jelita grubego, transplantacja komórek macierzystych, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyrostek robaczkowy, zwężenie jelita, zwłóknienie tkanki - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Apo-Napro Forte 550 mg
Apo-Napro Forte zawiera 550 mg naproksenu sodowego (odpowiadającego 500 mg naproksenu), należącego do grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) z pochodnych kwasu propionowego (kod ATC: M01AE02). Naproksen wykazuje działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe oraz przeciwgorączkowe, głównie poprzez hamowanie aktywności syntetazy prostaglandyn, co ogranicza syntezę mediatorów zapalenia i zmniejsza objawy takie jak ból, obrzęk i gorączka. Mechanizm ten jest niezależny od osi przysadkowo-nadnerczowej, co potwierdzają badania na modelach zwierzęcych, w tym u zwierząt po usunięciu nadnerczy. Pomimo to, pełne zrozumienie mechanizmów działania naproksenu wymaga dalszych badań, gdyż prawdopodobnie wpływa on także na inne szlaki molekularne i komórkowe w kaskadzie zapalnej.
dieta niskosodowa, działanie przeciwbólowe, działanie przeciwgorączkowe, efekt farmakodynamiczny, efekt przeciwzapalny, kaskada zapalna, kwas arachidonowy, mediator zapalenia, naproksen sodowy, nasilenie zapalenia, niesteroidowy lek przeciwzapalny, objaw zapalenia, ośrodek termoregulacji, pochodna kwasu propionowego, proces zapalny, prostaglandyna, syntetaza prostaglandyn, szlak molekularny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Benzydamine neo-angin 1,5 mg/ml
Benzydaminy chlorowodorek, substancja czynna Benzydamine neo-angin w dawce 1,5 mg/ml, jest niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym o charakterze indolowym, stosowanym miejscowo w postaci aerozolu do jamy ustnej. Wykazuje on lipofilność przy pH 7,2, co umożliwia stabilizację błon komórkowych i wywołuje miejscowe działanie znieczulające. W odróżnieniu od klasycznych NLPZ, benzydamina nie hamuje aktywności cyklooksygenazy ani lipooksygenazy w stężeniu 10⁻⁵ mol/l, co eliminuje ryzyko działania ulcerogennego. Ponadto, w tym samym stężeniu stymuluje syntezę prostaglandyny E2 (PGE2) w makrofagach, co wskazuje na unikalny mechanizm modulacji reakcji zapalnej.
adhezja leukocytów, aerozol do jamy ustnej, benzydaminy chlorowodorek, błona komórkowa, cyklooksygenaza, działanie antyoksydacyjne, działanie przeciwzapalne, działanie ulcerogenne, efekt znieczulający, fosfolipaza A2, kaskada zapalna, komórka fagocytarna, lipooksygenaza, lizofosfatydylo-acylotransferaza, makrofag, niesteroidowy lek przeciwzapalny, prostaglandyna E2, śródbłonek naczyniowy, stabilizacja błon komórkowych, synteza prostaglandyn, właściwości lipofilne, wolne rodniki tlenowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Moilec 7,5 mg
Meloksykam, substancja czynna leku Moilec 7,5 mg, jest niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym (NLPZ) z grupy oksykamów, sklasyfikowanym pod kodem ATC M01AC06. Wykazuje złożone działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe oraz przeciwgorączkowe, które opiera się na hamowaniu biosyntezy prostaglandyn – kluczowych mediatorów procesów zapalnych. Potwierdzono jego skuteczność w badaniach na klasycznych modelach zapalenia, co potwierdza jego efektywność kliniczną w redukcji objawów stanu zapalnego, takich jak obrzęk, zaczerwienienie i podwyższona temperatura tkanek.
biosynteza prostaglandyn, działanie przeciwbólowe, działanie przeciwgorączkowe, działanie przeciwzapalne, gorączka, kaskada zapalna, lek przeciwreumatyczny, mechanizm działania, mediator bólu, mediator zapalny, meloksykam, model zapalenia, nadwrażliwość nerwowa, niesteroidowy lek przeciwzapalny, oksykam, ośrodkowy układ nerwowy, synteza prostaglandyn - Leksykon chorób i schorzeń
Infekcje przenoszone drogą płciową – Patofizjologia i mechanizm
Infekcje przenoszone drogą płciową (STI) obejmują szerokie spektrum patogenów: bakterie (np. Neisseria gonorrhoeae, Chlamydia trachomatis, Treponema pallidum), wirusy (HSV, HPV, HIV) oraz pasożyty (Trichomonas vaginalis). Mechanizmy patogenetyczne różnią się w zależności od czynnika etiologicznego, obejmując inwazję przez mikrourazy błon śluzowych, namnażanie wewnątrzkomórkowe, unikanie odpowiedzi immunologicznej oraz ustanowienie zakażenia latentnego. Przykładowo, Chlamydia trachomatis infekuje nabłonek cylindryczny układu moczowo-płciowego, prowadząc do zapalenia szyjki macicy, cewki moczowej i odbytnicy, a nieleczona może skutkować PID i niepłodnością. Neisseria gonorrhoeae wywołuje ropną wydzielinę i zapalenie błon śluzowych, z narastającą opornością na antybiotyki, co komplikuje terapię. Kiła (Treponema pallidum) charakteryzuje się wieloetapowym przebiegiem, z pierwotnym twardym wrzodem i możliwością rozwoju neurokiły i powikłań sercowo-naczyniowych. Wirusy HSV i HPV powodują zakażenia latentne i mogą prowadzić do nawrotów oraz transformacji nowotworowej (HPV typy wysokiego ryzyka: 16, 18). HIV atakuje limfocyty T CD4+, prowadząc do immunosupresji i AIDS, a współistniejące STI zwiększają ryzyko transmisji HIV.
bakteryjna waginoza, błona śluzowa narządów płciowych, brodawki narządów płciowych, cewka moczowa, Chlamydia trachomatis, ciąża pozamaciczna, infekcje przenoszone drogą płciową, kaskada zapalna, kiła, kiła trzeciorzędowa, kiła wrodzona, leczenie empiryczne, limfocyt T CD4+, mechanizm patogenetyczny, mikrobiom pochwy, Mycoplasma genitalium, Neisseria gonorrhoeae, neurokiła, neutrofil, niepłodność, oporność na leki przeciwdrobnoustrojowe, rak szyjki macicy, rzęsistkowica, szybki test diagnostyczny, transmisja wertykalna, Treponema pallidum, Trichomonas vaginalis, wirus brodawczaka ludzkiego, wirus opryszczki pospolitej, zapalenie cewki moczowej, zapalenie najądrzy, zapalenie narządów miednicy mniejszej, zapalenie odbytnicy, zapalenie spojówek noworodków, zapalenie szyjki macicy - Leksykon chorób i schorzeń
Wrastający paznokieć – Patofizjologia i mechanizm
Wrastający paznokieć (onychocryptosis) to schorzenie dotykające około 20% pacjentów podiatrycznych, charakteryzujące się penetracją brzegu płytki paznokciowej w boczny wał paznokciowy, co wywołuje reakcję zapalną, ból oraz często wtórne zakażenie. Patogeneza opiera się na mechanizmie reakcji na ciało obce, gdzie ostry fragment paznokcia (spikula) lub nieprawidłowy kształt płytki (np. paznokcie typu pincer) uszkadzają otaczającą tkankę miękką, prowadząc do powstania ziarniny i przewlekłego stanu zapalnego. Czynniki etiologiczne są wieloczynnikowe i obejmują zarówno przyczyny zewnętrzne (nieprawidłowe przycinanie paznokci, ciasne obuwie, urazy mechaniczne, infekcje grzybicze), jak i wewnętrzne (predyspozycje genetyczne, deformacje paznokci, zaburzenia anatomiczne, choroby współistniejące takie jak cukrzyca, niewydolność serca, otyłość). Proces zapalny może prowadzić do poważnych powikłań, w tym zanokcicy, ropnia, cellulitis, owrzodzeń, osteomyelitis oraz infekcji ogólnoustrojowych, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami krążenia i immunosupresją.
Candida, cellulitis, dermatofity, kaskada zapalna, mediator zapalny, neuropatia obwodowa, niewydolność żylna, obrzęk obwodowy, onychocryptosis, osteochondroma, owrzodzenie stopy, palec młotkowaty, paluch koślawy, paronychia, penetracja skóry, Pseudomonas, reakcja na ciało obce, reakcja zapalna, retronychia, ropień, Staphylococcus, tkanka ziarninowa, Trichophyton, unguis incarnatus, wrastający paznokieć, wyrośl kostna, zakażenie, zanokcica, zapalenie kości, zapalenie tkanki łącznej, ziarnina - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół bólowy pęcherza moczowego (zapalenie międzyścienne) – Etiologia i przyczyny
Zespół bólowy pęcherza moczowego (zapalenie międzyścienne) to przewlekła choroba charakteryzująca się bólem pęcherza, częstomoczem i naglącym parciem na mocz. Etiologia jest wieloczynnikowa i obejmuje uszkodzenie warstwy nabłonkowej pęcherza (glikozaminoglikany), co u około 70% pacjentów prowadzi do zwiększonej przepuszczalności nabłonka i podrażnienia nerwów przez potas zawarty w moczu. W moczu wykryto czynnik antyproliferacyjny (APF) hamujący regenerację nabłonka. Patogeneza obejmuje także nadreaktywność komórek tucznych, które uwalniają histaminę i mediatory zapalne, oraz zaburzenia układu nerwowego, w tym nadwrażliwość obwodowych włókien nerwowych i zmiany w istocie szarej mózgu. Choroba wykazuje cechy autoimmunologiczne, z obecnością przeciwciał przeciw nabłonkowi pęcherza i współwystępowaniem innych schorzeń autoimmunologicznych, takich jak zespół Sjögrena czy fibromialgia.
częstomocz, czynnik antyproliferacyjny, czynnościowy rezonans magnetyczny, dysfunkcja mięśni dna miednicy, fibromialgia, glikozaminoglikan, kamica moczowa, kaskada zapalna, komórka tuczna, leczenie immunosupresyjne, mediator stanu zapalnego, nabłonek pęcherza, naglące parcie na mocz, neurogenny stan zapalny, objawy kliniczne, przewlekły zespół zmęczenia, schorzenie autoimmunologiczne, urotelium, warstwa glikozaminoglikanów, zaburzenie mikcji, zakażenie układu moczowego, zapalenie międzyścienne, zespół bólowy pęcherza moczowego, zespół jelita drażliwego, zespół Sjögrena - Leksykon substancji czynnych
Fluocynolon – Właściwości farmakodynamiczne
Fluocynolonu acetonid, fluorowany kortykosteroid stosowany w stężeniu 0,25 mg/ml w preparatach Cetraxal Plus i Ciprotic, wykazuje wielopoziomowe działanie przeciwzapalne, przeciwświądowe oraz obkurczające naczynia krwionośne. Mechanizm działania obejmuje hamowanie migracji i aktywności makrofagów oraz leukocytów, zwężanie naczyń i ograniczenie ich przepuszczalności, a także hamowanie angiogenezy i nadmiernej produkcji kolagenu w późniejszych fazach zapalenia. Na poziomie molekularnym fluocynolonu acetonid wiąże się z receptorami glikokortykosteroidowymi, modulując ekspresję genów odpowiedzialnych za syntezę cytokin prozapalnych, prostaglandyn i leukotrienów, co skutkuje redukcją stanu zapalnego.
angiogeneza, bliznowiec, Cetraxal Plus, cyprofloksacyna, cytokiny prozapalne, drenaż wentylacyjny, działanie bakteriobójcze, działanie przeciwświądowe, działanie przeciwzapalne, ekspresja genów, fluocynolonu acetonid, gyraza DNA, infekcja bakteryjna, kaskada zapalna, kolagen, kortykosteroid fluorowany, leki otologiczne, leukotrieny, mediatory zapalne, migracja makrofagów, obkurczenie naczyń krwionośnych, ostre zapalenie ucha środkowego, ostre zapalenie ucha zewnętrznego, przepuszczalność naczyń krwionośnych, przewód słuchowy zewnętrzny, receptor glikokortykosteroidowy, topoizomeraza IV, topoizomeraza typu II - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Olopatadine UNIMED PHARMA 1 mg/ml
Olopatadyna, będąca składnikiem aktywnym preparatu Olopatadine UNIMED PHARMA w stężeniu 1 mg/ml (30 µg olopatadyny na kroplę, odpowiadające 33,3 µg olopatadyny chlorowodorku), jest stosowana w formie kropli do oczu o pH 6,5-7,5 i osmolalności 280-320 mOsm/kg. Klasyfikowana jest jako lek okulistyczny przeciwalergiczny (kod ATC: S01GX09), wykazując silne i wybiórcze działanie przeciwhistaminowe poprzez antagonizowanie histaminy, głównego mediatora reakcji alergicznej. Dodatkowo olopatadyna hamuje produkcję cytokin prozapalnych w komórkach nabłonka spojówki oraz stabilizuje komórki tuczne, co ogranicza uwalnianie mediatorów zapalenia i zmniejsza kaskadę zapalną w obrębie spojówki.
alergia oczna, alergiczne zapalenie spojówek, antagonista histaminy, chlorowodorek, cytokiny, kaskada zapalna, komórka tuczna, krople do oczu, lek oftalmiczny, lek przeciwalergiczny, lek przeciwhistaminowy, mediator reakcji alergicznej, mediator zapalenia, mydriaza, nabłonek spojówki, olopatadyna, przewód nosowo-łzowy - Leksykon chorób i schorzeń
Zatrucie tlenkiem węgla – Etiologia i przyczyny
Zatrucie tlenkiem węgla (CO) jest poważnym zagrożeniem zdrowotnym wynikającym z niepełnego spalania paliw węglowych, prowadzącym do tworzenia karboksyhemoglobiny (COHb) z hemoglobiną z powinowactwem około 240-250 razy większym niż tlen. Mechanizmy toksyczności obejmują zmniejszenie transportu tlenu, przesunięcie krzywej dysocjacji hemoglobiny w lewo, hamowanie oksydazy cytochromowej oraz indukcję stresu oksydacyjnego, co skutkuje niedotlenieniem tkanek, szczególnie mózgu i serca. Ekspozycja na stężenia CO już od 10 ppm może powodować wzrost poziomu COHb do około 2%. Źródła zatrucia to m.in. wadliwie działające urządzenia grzewcze, spaliny pojazdów, generatory, grille oraz dym tytoniowy. Szczególnie narażone są niemowlęta, osoby starsze, kobiety w ciąży, palacze oraz osoby z chorobami układu sercowo-naczyniowego i oddechowego. Epidemiologicznie, globalna częstość zatruć wynosi około 137 przypadków na milion osób, ze śmiertelnością 4,6/milion, a w USA rocznie notuje się około 50 000 zatruć i ponad 400 zgonów niezwiązanych z pożarami.
agregacja płytek krwi, aktywacja płytek krwi, anemia, astma, ciśnienie parcjalne tlenu, encefalopatia, fosforylacja oksydacyjna, hemoglobina, hemoglobina płodowa, jądra podstawy mózgu, karboksyhemoglobina, kaskada zapalna, krzywa dysocjacji hemoglobiny, niedokrwienie, niedotlenienie, niedotlenienie tkanek, okres półtrwania, oksydaza cytochromowa, peroksydacja lipidów, POChP, powikłania zakrzepowe, reaktywne formy tlenu, stres oksydacyjny, tlenek węgla, układ nerwowy, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia wydzielania hormonów, zatrucie tlenkiem węgla, zatrzymanie krążenia - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Nimefort 100 mg
Nimesulid, substancja czynna produktu leczniczego Nimefort w dawce 100 mg, jest niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym (NLPZ) z grupy M01AX17 według klasyfikacji ATC. Mechanizm działania opiera się na hamowaniu aktywności cyklooksygenazy (COX), co prowadzi do zahamowania syntezy prostaglandyn – mediatorów stanu zapalnego, bólu i gorączki. Nimesulid wykazuje selektywność wobec izoformy COX-2, co może wpływać na profil działań niepożądanych. Efekty terapeutyczne obejmują działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe oraz przeciwgorączkowe, wynikające z modulacji kaskady zapalnej i receptorów bólowych oraz normalizacji temperatury ciała.
cyklooksygenaza, działania niepożądane, działanie przeciwbólowe, efekt przeciwzapalny, izoforma COX-2, kaskada zapalna, laktoza jednowodna, mediator zapalny, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nimesulid, objawy zapalenia, ośrodkowy układ nerwowy, prostaglandyna, receptor bólowy, synteza prostaglandyn - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Naproxen Polfarmex 500 mg
Naproksen, substancja czynna produktu leczniczego Naproxen Polfarmex w dawce 500 mg w formie tabletek, należy do niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) z grupy pochodnych kwasu propionowego (kod ATC M01AE02). Jego podstawowy mechanizm działania polega na hamowaniu syntezy prostaglandyn, kluczowych mediatorów procesów zapalnych, co realizowane jest przez anion naproksenu. W efekcie lek wykazuje wielokierunkowe działanie: przeciwzapalne (redukcja obrzęku, zaczerwienienia i bólu), przeciwbólowe (hamowanie syntezy prostaglandyn na poziomie obwodowym i ośrodkowym) oraz przeciwgorączkowe (wpływ na ośrodek termoregulacji w podwzgórzu).
działanie przeciwbólowe, działanie przeciwgorączkowe, działanie przeciwzapalne, grupa farmakoterapeutyczna, kaskada zapalna, mechanizm działania naproksenu, mediator zapalny, naproksen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk, ośrodkowy układ nerwowy, pochodna kwasu propionowego, postać farmaceutyczna, prostaglandyna, stan zapalny, substancja czynna, układ mięśniowo-szkieletowy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Meloxicam APTEO MED 7,5 mg
Meloksykam, substancja czynna leku Meloxicam APTEO MED 7,5 mg, należy do grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), podgrupy oksykamów (kod ATC M01AC06). Jego działanie farmakodynamiczne opiera się na hamowaniu biosyntezy prostaglandyn, kluczowych mediatorów procesów zapalnych, co skutkuje efektami przeciwzapalnym, przeciwbólowym oraz przeciwgorączkowym. Meloksykam charakteryzuje się dłuższym okresem półtrwania, co umożliwia dawkowanie raz na dobę, zwiększając komfort pacjenta i potencjalnie poprawiając adherencję do terapii. Skuteczność przeciwzapalna leku została potwierdzona w badaniach na klasycznych modelach zapalenia, co stanowi podstawę jego zastosowania w schorzeniach o podłożu zapalnym.
biosynteza prostaglandyn, działanie przeciwbólowe, działanie przeciwgorączkowe, działanie przeciwzapalne, efekt przeciwzapalny, kaskada zapalna, mediator bólu, mediator zapalny, meloksykam, model zapalenia, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk, oksykam, ośrodek termoregulacji, prostaglandyna, stan zapalny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Olfen UNO 150 mg
Diklofenak sodowy, substancja czynna leku Olfen UNO 150 mg, jest niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym (NLPZ) z grupy pochodnych kwasu octowego (kod ATC: M01AB05). Jego mechanizm działania polega na hamowaniu syntezy prostaglandyn poprzez inhibicję enzymu cyklooksygenazy (COX), co prowadzi do zmniejszenia stanu zapalnego, bólu oraz gorączki. Diklofenak dodatkowo redukuje zawartość kwasu arachidonowego w granulocytach, co wzmacnia efekt przeciwzapalny. Wskazania terapeutyczne obejmują łagodzenie bólu i obrzęków związanych z procesem zapalnym oraz obniżanie gorączki towarzyszącej stanom zapalnym.
adenozynodwufosforan, cyklooksygenaza prostaglandynowa, diklofenak sodowy, działanie przeciwbólowe, działanie przeciwgorączkowe, działanie przeciwzapalne, granulocyt, hamowanie agregacji płytek krwi, hamowanie syntezy prostaglandyn, kaskada zapalna, kwas arachidonowy, lek przeciwreumatyczny, mediator stanu zapalnego, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk tkanki, pochodna kwasu octowego, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, tabletka o zmodyfikowanym uwalnianiu